Zostań w temacie żeglarstwa
Jak dokładnie kalkulator przelicza wiatr rzeczywisty i pozorny?
Skrypt używa dwuwymiarowego dodawania wektorów. Kąty TWA i AWA są mierzone od osi dziobu: 0° oznacza wiatr od dziobu, 90° z burty, a 180° od rufy. Dla obliczeń wystarcza kąt 0–180°, natomiast wybór lewej lub prawej burty służy do prawidłowego opisania strony.
W trybie wiatr pozorny z rzeczywistego JavaScript najpierw zamienia wszystkie prędkości na węzły, a następnie rozkłada wektor „z którego wieje wiatr” na składowe względem osi jachtu:
Jest to równoważne zapisowi AWS = √(TWS² + V² + 2·TWS·V·cos(TWA)). Funkcja atan2 pozwala zachować właściwą ćwiartkę, co ma znaczenie szczególnie przy wietrze od rufy.
W trybie odwrotnym skrypt odejmuje wektor prędkości jachtu od wektora wiatru pozornego:
Jednostki prędkości są sprowadzane do węzłów przy użyciu 1 kn = 1,852 km/h i 1 kn = 0,514444... m/s. Jeśli wynikowa prędkość wiatru wynosi praktycznie zero, jego kierunek jest fizycznie nieokreślony i kalkulator pokazuje „nieokreślony”.
Czym różni się wiatr rzeczywisty od pozornego?
Wiatr pozorny to wiatr odczuwany i mierzony na poruszającym się jachcie. Nawet w nieruchomym powietrzu płynąca jednostka odczuje wiatr od dziobu o prędkości równej własnej prędkości. Wiatr rzeczywisty opisuje ruch powietrza po usunięciu wpływu ruchu samego jachtu.
Dlatego na kursach pod wiatr AWS często jest większe niż TWS, a AWA jest mniejszy od TWA, czyli wiatr pozorny przesuwa się ku dziobowi. Na pełnych kursach AWS może być wyraźnie mniejsze, bo jacht porusza się częściowo wraz z powietrzem.
Ciekawostka
Przy TWS = 10 kn dokładnie z boku i prędkości jachtu 5 kn wiatr pozorny ma około 11,18 kn i pojawia się pod kątem około 63,4° od dziobu. Jacht „tworzy” własną składową wiatru od dziobu, dlatego AWA przesuwa się do przodu.
STW czy SOG?
Elektronika jachtowa może obliczać wiatr rzeczywisty z prędkości po wodzie STW albo z GPS-owej SOG. Ważne jest zachowanie jednego układu odniesienia. Przy istotnym prądzie wyniki oparte na STW i SOG nie muszą być takie same.
Kąt jest „od”, nie „do”
W kalkulatorze 0° oznacza wiatr przychodzący od dziobu. To konwencja kierunku, z którego wieje wiatr. Pomylenie jej z kierunkiem ruchu powietrza odwraca wektor o 180° i daje błędny wynik.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli porównujesz wynik z instrumentami pokładowymi, sprawdź w konfiguracji urządzenia, z jakiego źródła prędkości korzysta do obliczania true wind. Garmin wskazuje, że system może używać SOG albo STW/BSP, więc różne ustawienia mogą dawać różne TWS/TWA przy prądzie.
Dla kursanta na patent żeglarski i ucznia technikum żeglugi
W zadaniu najpierw rozpoznaj, czy podano TWS/TWA, czy AWS/AWA. Następnie sprawdź, czy kąt jest liczony od dziobu i z której burty wieje.
Najczęstszy błąd to zwykłe dodawanie lub odejmowanie prędkości niezależnie od kąta. Tak wolno zrobić tylko przy wektorach leżących na jednej osi, np. dokładnie od dziobu lub rufy. Przy wietrze bocznym potrzebne są składowe sinus/cosinus.
Kontrola wyniku: przy jachcie stojącym AWS = TWS i AWA = TWA. Przy ciszy i poruszającym się jachcie wiatr pozorny powinien przychodzić dokładnie od dziobu z prędkością równą prędkości jachtu.
Wiatr rzeczywisty i pozorny - zadania z rozwiązaniami
Jacht płynie 5 kn. Wiatr rzeczywisty ma 10 kn i TWA = 90°. Oblicz AWS i AWA.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
xA = 10·cos90° + 5 = 5; yA = 10·sin90° = 10. AWS = √(5²+10²) ≈ 11,180 kn. AWA = atan2(10,5) ≈ 63,435°.
TWS = 12 kn, TWA = 60°, a prędkość jachtu V = 6 kn. Jaki wiatr pozorny odczuje załoga?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
xA = 12·cos60° + 6 = 12. yA = 12·sin60° ≈ 10,392. AWS ≈ √(12²+10,392²) = 15,875 kn. AWA ≈ 40,893°.
Instrument pokazuje AWS = 11,180 kn i AWA = 63,435°, a jacht płynie 5 kn. Wyznacz TWS i TWA.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
xT = 11,180·cos63,435° − 5 ≈ 0. yT = 11,180·sin63,435° ≈ 10. Stąd TWS ≈ 10 kn, a TWA ≈ 90°.
Wiatr rzeczywisty wieje dokładnie od rufy z prędkością 8 kn, a jacht płynie w tym samym kierunku 5 kn. Oblicz wiatr pozorny.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Dla TWA = 180° składowa boczna wynosi 0. xA = 8·cos180° + 5 = −3, więc AWS = 3 kn i wiatr nadal przychodzi od rufy.
Źródła i założenia
Garmin wyjaśnia, że wiatr pozorny jest prędkością i kierunkiem wiatru względem poruszającej się łodzi oraz pokazuje jego wyznaczanie przez dodawanie wektorów. Dokumentacja urządzeń Garmin rozróżnia AWA, TWA, AWS, TWS oraz wskazuje, że źródłem prędkości do obliczeń może być SOG albo STW/BSP. RYA również opisuje apparent wind jako połączenie true wind i wiatru wywołanego ruchem łodzi.
Garmin Marine Support - The Difference Between True Wind and Apparent Wind
FAQ
Ostatnia aktualizacja: 17.09.2026