RQD i TCR opisują jakość oraz odzysk rdzenia z wiercenia. TCR pokazuje, jaka część całego przewiertu została odzyskana, a RQD uwzględnia tylko kwalifikowane fragmenty rdzenia spełniające przyjęte kryterium długości.
Kalkulator pozwala liczyć wynik zarówno z gotowych sum długości, jak i bezpośrednio z listy kolejnych fragmentów rdzenia.
Od RQD przejdź do klasyfikacji masywu skalnego
RQD jest jednym z parametrów wejściowych używanych w klasyfikacjach masywu. Po jego obliczeniu możesz przejść bezpośrednio do RMR albo Q-systemu.
Jak obliczyć RQD i odzysk rdzenia TCR?
Kalkulator wykorzystuje dwie niezależne proporcje. W obu mianownikiem jest cała długość przewiertu L.
TCR (Total Core Recovery) jest procentem całej odzyskanej długości rdzenia względem długości przewiertu. RQD (Rock Quality Designation) wykorzystuje tylko sumę długości zdrowych, kwalifikowanych fragmentów o długości co najmniej 100 mm.
- L - długość przewiertu (core run), w kalkulatorze w metrach.
- Lodzysk - całkowita długość odzyskanego rdzenia.
- ΣL≥100 mm - suma długości fragmentów zaliczanych do RQD.
- Strata rdzenia = L - Lodzysk.
- Odzysk niezaliczony do RQD = Lodzysk - ΣLRQD.
W trybie „Z listy fragmentów” kalkulator sumuje wszystkie długości w milimetrach do TCR. Do RQD wlicza tylko fragmenty o długości ≥ 100 mm, które użytkownik pozostawił jako kwalifikowane. Długości są następnie dzielone przez 1000, aby porównać je z długością przewiertu w metrach.
Przykład: przewiert ma 1,50 m, odzyskano 1,25 m rdzenia, a kwalifikowane fragmenty RQD mają łącznie 0,95 m.
Ważne: kalkulator nie rozpoznaje sam, czy pęknięcie jest naturalne, czy powstało podczas wiercenia lub obsługi rdzenia. To musi wynikać z dokumentacji i przyjętej procedury logowania. RQD jest też parametrem zależnym od orientacji otworu względem systemu nieciągłości.
RQD kalkulator - jak interpretować wynik?
Klasyczna jakościowa interpretacja RQD dzieli skałę na pięć przedziałów. Kalkulator stosuje te granice pomocniczo do opisu wyniku:
| RQD | Opis jakości |
|---|---|
| < 25% | bardzo słaba |
| 25–<50% | słaba |
| 50–<75% | średnia |
| 75–<90% | dobra |
| 90–100% | bardzo dobra / doskonała |
To opis wskaźnika RQD, a nie kompletna ocena geotechniczna masywu. RQD nie opisuje samodzielnie np. orientacji spękań, warunków wody, rodzaju wypełnienia szczelin ani wytrzymałości skały.
TCR a RQD - dlaczego wyniki mogą się różnić?
TCR odpowiada na pytanie: „ile rdzenia odzyskano?”. RQD odpowiada: „ile z całej długości przewiertu stanowią dłuższe, kwalifikowane fragmenty?”.
Możliwe jest więc TCR bliskie 100% i jednocześnie niskie RQD, jeśli rdzeń jest silnie rozdrobniony na krótkie fragmenty.
Jak mierzyć fragmenty rdzenia do RQD?
Długość fragmentu mierzy się wzdłuż osi rdzenia. Do wskaźnika nie powinny trafiać przerwy wynikające wyłącznie z uszkodzenia podczas wiercenia lub manipulowania próbką, jeśli procedura logowania nakazuje traktować je jako sztuczne.
W trybie listy możesz wyłączyć konkretny długi fragment z RQD, jeśli według oceny logującego nie spełnia kryterium jakościowego.
Ciekawostka
RQD został pomyślany jako zmodyfikowany odzysk rdzenia: zamiast zliczać wszystkie odzyskane fragmenty, uwzględnia tylko dłuższe i zdrowe odcinki. Dlatego wskaźnik jest pośrednio wrażliwy na stopień spękania masywu.
RQD i odzysk rdzenia - zadania z rozwiązaniami
Treść każdego zadania jest widoczna. Najpierw spróbuj policzyć wynik samodzielnie, a dopiero potem rozwiń rozwiązanie.
Przewiert ma długość 1,50 m. Odzyskano 1,25 m rdzenia, z czego 0,95 m stanowią fragmenty kwalifikowane do RQD. Oblicz TCR i RQD.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
TCR = 1,25/1,50·100% = 83,33%.
RQD = 0,95/1,50·100% = 63,33%.
RQD mieści się w przedziale 50–75%, czyli jakość jest średnia.
Długość przewiertu wynosi 1,50 m. Odzyskano fragmenty o długościach: 320, 250, 95, 180, 60 i 410 mm. Załóż, że wszystkie fragmenty ≥100 mm są zdrowe i kwalifikują się do RQD. Oblicz TCR i RQD.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Łączny odzysk = 320+250+95+180+60+410 = 1315 mm = 1,315 m.
Do RQD wchodzą 320+250+180+410 = 1160 mm = 1,160 m.
TCR = 1,315/1,50·100% ≈ 87,67%. RQD = 1,160/1,50·100% ≈ 77,33%.
W przewiercie 3,00 m odzyskano 2,70 m rdzenia, ale tylko 1,35 m tworzą fragmenty kwalifikowane do RQD. Jakie są TCR i RQD?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
TCR = 2,70/3,00·100% = 90%.
RQD = 1,35/3,00·100% = 45%.
Mimo bardzo wysokiego odzysku, RQD wskazuje słabą jakość według klasyfikacji wskaźnika.
Przewiert ma 2,00 m, odzysk 1,80 m, a suma fragmentów RQD 1,40 m. Oblicz stratę rdzenia oraz odzyskaną długość, która nie weszła do RQD.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Strata rdzenia = 2,00 - 1,80 = 0,20 m.
Odzysk niezaliczony do RQD = 1,80 - 1,40 = 0,40 m.
Dodatkowo TCR = 90%, a RQD = 70%.
Dla ucznia technikum górniczego i studenta geologii inżynierskiej
W zadaniu najpierw rozdziel trzy długości: długość przewiertu, całkowity odzysk i sumę fragmentów kwalifikowanych do RQD. Najczęstszy błąd to dzielenie RQD przez odzysk zamiast przez pełną długość przewiertu.
Jeżeli dostajesz listę fragmentów, zaznacz te, które spełniają kryterium długości i jakości. Potem dodaj ich długości i dopiero tę sumę podziel przez długość całego runu.
Kontrola wyniku: RQD nie powinno przekraczać TCR, a oba wskaźniki powinny mieścić się w przedziale 0–100%. Jeśli TCR jest wysokie, a RQD niskie, oznacza to zwykle dużą liczbę krótkich fragmentów lub odcinków niekwalifikowanych.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie poprawiaj „na siłę” RQD przez łączenie naturalnie rozdzielonych fragmentów. Jeżeli pęknięcie jest sztuczne, decyzję o jego złożeniu podejmij zgodnie z procedurą logowania rdzenia. Sam kalkulator nie potrafi rozpoznać genezy pęknięcia ze zdjęcia ani z długości fragmentu.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu RQD
- dzielenie sumy fragmentów RQD przez długość odzyskanego rdzenia zamiast przez długość całego przewiertu,
- wliczanie krótkich fragmentów poniżej progu 100 mm,
- nieuwzględnienie sztucznych pęknięć powstałych podczas wiercenia lub manipulowania rdzeniem,
- traktowanie RQD jako kompletnej klasyfikacji masywu bez innych parametrów,
- porównywanie RQD z otworów o bardzo różnych orientacjach bez uwzględnienia kierunkowości systemu spękań.
Źródła i założenia
USACE opisuje RQD jako zmodyfikowany odzysk rdzenia oparty na sumie długości zdrowych fragmentów przekraczających wartość progową względem długości całego przewiertu. FHWA publikuje zarówno przykład obliczenia odzysku i RQD, jak i klasyczną pięciostopniową interpretację jakości. Australijski podręcznik rządowy opisuje w jednostkach metrycznych próg 10 cm i wyłączenie pęknięć wywołanych wierceniem.
USACE - Rock Quality Designation · FHWA - przykład RQD i klasyfikacja · Mineral Resources Tasmania - core recovery i RQD
FAQ - RQD i odzysk rdzenia
Ostatnia aktualizacja: 20.08.2026