Chiński zodiak — materiały powiązane
Poznaj powiązane zagadnienia kalendarzowe i symboliczne. Chiński zodiak oraz numerologia i astrologia są odrębnymi tradycjami, dlatego nie należy utożsamiać ich metod.
Powiązane narzędzia
Co pokazuje kalendarz księżycowy?
Dla każdego dnia miesiąca wyświetlany jest stan Księżyca dokładnie o 12:00 czasu polskiego: faza pomiędzy kolejnymi punktami cyklu, przybliżony procent oświetlenia tarczy i wiek liczony od ostatniego nowiu. Odrębnie wskazywane są ścisłe chwile nowiu, pierwszej kwadry, pełni i ostatniej kwadry - według daty lokalnej w Polsce.
Kolumna „Faza główna w tym dniu” może wskazywać pełnię, choć o 12:00 faza dzienna jest opisana np. jako „Garb rosnący”. To nie błąd: dokładna pełnia mogła nastąpić kilka godzin później.
Algorytm, strefa czasu i dokładność
Daty faz głównych powstają ze wzorów astronomicznych Jeana Meeusa (Astronomical Algorithms, wyd. 2, rozdz. 49). Wynik w czasie ziemskim TT przeliczany jest orientacyjnie na UTC z użyciem modelu ΔT NASA GSFC. Dla każdego dnia geocentryczny udział oświetlonej tarczy wyznaczany jest niezależnie z pozycji Słońca i Księżyca (szeregi okresowe z rozdz. 25 i 47).
Polski dzień i godzina faz głównych uwzględniają CET/CEST. Na przykład przejście fazy po północy UTC może oznaczać inny dzień w Polsce. Wartości dzienne są reprezentatywnym odczytem w południe, a nie średnią z całej doby.
Procent oświetlenia jest szacunkiem zaokrąglonym do 1 punktu procentowego; wiek do 0,1 doby. Prezentacja godzin do minuty nie gwarantuje dokładności jednego minuta dla wszystkich lat 2000-2049. Model ΔT po 2026 r. jest ekstrapolacją i wymaga ostrożnej interpretacji.
Przykład: listopad 2026
W listopadzie 2026 r. ostatnia kwadra przypada 1 listopada około 21:28 czasu Polski, nów 9 listopada około 08:02, pierwsza kwadra 17 listopada około 12:48, a pełnia 24 listopada około 15:53 (CET). Podstawą porównania są terminy UT z tabeli US Naval Observatory.
Jak interpretować i czego kalendarz nie oblicza?
- W okolicach nowiu blask Księżyca zwykle najmniej zakłóca obserwacje słabych gwiazd; o faktycznych warunkach decydują także wysokość Księżyca, pogoda i sztuczne oświetlenie.
- W pobliżu kwadr terminator uwydatnia cienie na powierzchni Księżyca, co pomaga obserwować kratery.
- Ten kalkulator nie wylicza lokalnych wschodów i zachodów Księżyca, godzin jego obecności nad horyzontem ani prognozy zachmurzenia.
- Klasyfikacja dzienna (sierp/garb) jest umowną nazwą przedziału pomiędzy kolejnymi fazami głównymi; termin zjawiska ma osobny wpis.
- Na skrajach zakresu wyniki faz i procentu oświetlenia zależą od modelu i przyszłych korekt skali czasu; do obserwacji naukowych używaj aktualnych efemeryd.
Źródła metody i danych kontrolnych
Jean Meeus, Astronomical Algorithms, wydanie 2, rozdziały 25, 47 i 49. Porównanie terminów: US Naval Observatory - daty głównych faz Księżyca. Model skali czasu: NASA GSFC - Polynomial Expressions for Delta T.
Pytania o kalendarz księżycowy
Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026