Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Wschód i zachód Księżyca - godziny dla wybranego miejsca

Podaj datę i współrzędne, aby obliczyć godziny wschodu i zachodu Księżyca, kierunki na horyzoncie i czas przebywania nad horyzontem. Uwzględnij strefę czasową; wszystkie wyniki odświeżą się automatycznie.

Dane wejściowe

Zakres 01.01.2000-31.12.2049. Data odnosi się do wybranej strefy czasu.

° N (+)

Od -90 do 90°. Półkula południowa: znak minus.

° E (+)

Od -180 do 180°. Długość zachodnia: znak minus.

m n.p.m.

0-5000 m. Model poziomego horyzontu bez uwzględniania obniżenia horyzontu przy obserwacji z wysokości.

Wybierz strefę odpowiadającą miejscu obserwacji. Zmiany czasu letniego są obsługiwane automatycznie.

Definicja zdarzenia: za wschód/zachód uznajemy dotknięcie płaskiego horyzontu przez górną krawędź tarczy Księżyca, przy standardowej refrakcji 34'. Wysokość terenu ani przeszkody nie są modelowane.

Wynik

Wschód Księżyca - wybrana strefa
—
Zachód Księżyca - wybrana strefa
—
Czas nad horyzontem w wybranej dobie
—
Kierunek wschodu (azymut)
—
Kierunek zachodu (azymut)
—
Księżyc w południe lokalne - wysokość środka / azymut
—

Wszystkie zdarzenia w wybranej dobie

Uzupełnij poprawnie dane wejściowe.

Powiązane narzędzia

Co oblicza kalkulator wschodu i zachodu Księżyca?

Narzędzie wyznacza momenty przejścia górnej krawędzi tarczy przez standardowy, idealnie poziomy horyzont obserwatora. Czas liczony jest dla lokalnej doby od 00:00 do kolejnego 00:00 w wybranej strefie. Doba ma 23, 24 albo 25 godzin, jeżeli tak wynika z przejścia na czas letni lub zimowy.

Księżyc nie musi wschodzić ani zachodzić w każdej dobie. W takim przypadku program pokazuje brak odpowiedniego zdarzenia, zamiast wpisywać 00:00. Dla niektórych dat można otrzymać dwa zdarzenia tego samego rodzaju - wszystkie zostaną wypisane w sekcji szczegółowej.

Metoda obliczeń - pozycja topocentryczna, paralaksa i refrakcja

Położenie Księżyca względem środka Ziemi jest wyznaczane z szeregu okresowego według Jeana Meeusa, Astronomical Algorithms, wyd. 2, rozdz. 47. Po uwzględnieniu nachylenia osi Ziemi i nutacji następuje obliczenie rzeczywistego kierunku z miejsca obserwacji na elipsoidzie WGS84. Uwzględniane są paralaksa topocentryczna i zmieniający się pozorny promień Księżyca.

Warunek wschodu/zachodu: hśrodka, topocentryczne + rpozorny + 34'/60' = 0°

Godziny uzyskuje się przez wykrycie przecięcia horyzontu w krokach po 1 minucie (co 30 sekund przy szerokościach od 75°) i numeryczne doprecyzowanie chwili zjawiska. Azymut podawany jest w stopniach od północy przez wschód: N = 0°, E = 90°, S = 180°, W = 270°. Refrakcja horyzontalna została przyjęta jako stałe 34 minuty łuku. To umowna standardowa wartość, nie pomiar miejscowego ciśnienia ani pogody.

Wysokość n.p.m. wpływa na położenie obserwatora i paralaksę, ale narzędzie nie obniża horyzontu dla szczytu góry lub budynku. Jeśli patrzysz w dolinę, na morze z wysokiego klifu albo nad grzbietem górskim, rzeczywisty moment zjawiska może być inny. Model nie uwzględnia indywidualnej przeszkody na azymucie zdarzenia.

Przykład - obserwacja w Warszawie

Wybierz 31.10.2026, szerokość 52,2297° N, długość 21,0122° E i 100 m n.p.m. W zależności od modelu i warunków atmosferycznych wyniki mogą nieco odbiegać od efemeryd obserwatorium. Ważne, aby wybrać strefę Europe/Warsaw: lokalna doba jest wtedy liczona w CET, a nie w UTC.

Ograniczenia dokładności i przypadki szczególne

  • Daty 2000-2049, szerokość -90 do +90°, długość -180 do +180° oraz wysokość 0-5000 m n.p.m. Użyj jednej z obsługiwanych stref czasu.
  • Nie jest to prognoza pogody ani widoczności fazy Księżyca; blisko nowiu oświetlona część tarczy może być niewidoczna mimo przebywania nad horyzontem.
  • Rzeczywista refrakcja blisko horyzontu bywa zmienna; na wysokich szerokościach drobna zmiana refrakcji może mocno przesunąć godzinę zdarzenia.
  • W bardzo rzadkich sytuacjach bliskich styczności toru Księżyca z horyzontem zdarzenie może być na tyle krótkie, że nawet krok 30-sekundowy go nie wychwyci. Do nawigacji lub badań wymagających precyzyjnych efemeryd użyj specjalistycznego oprogramowania.
  • Dzisiejsze i przyszłe wartości różnicy TT-UT nie są znane z absolutną dokładnością; przy odległych datach warto skontrolować wynik w aktualnych efemerydach.

Źródła metody i niezależne sprawdzenie

Jean Meeus, Astronomical Algorithms, wydanie 2, rozdz. 22 i 47 - współrzędne i nutacja. US Naval Observatory - definicje wschodów i zachodów (refrakcja i górna krawędź). Obliczenia kontrolne porównywane ze Swiss Ephemeris. Kwestie refrakcji: NASA JPL Horizons Manual. Obliczenia wykonuje się lokalnie w przeglądarce.

Pytania o wschód i zachód Księżyca

Księżyc przesuwa się względem gwiazd, dlatego odstępy między jego kolejnymi wschodami lub zachodami nie wynoszą dokładnie 24 godzin. Wybrane zdarzenie może wypaść poza lokalną dobą. Na wysokich szerokościach brak zdarzenia może trwać dłużej.

Tak. Data oznacza dobę lokalną w wybranej strefie IANA, z uwzględnieniem obowiązujących w niej zmian czasu. Godzina UTC jest wyświetlana obok każdego zdarzenia.

Azymut to kierunek geograficzny mierzony od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara. 90 stopni oznacza wschód, 180 stopni południe, a 270 stopni zachód.

Współrzędne i wysokość nad poziomem morza wpływają na pozycję topocentryczną. Program zakłada jednak idealnie płaski horyzont o wysokości 0 stopni i nie uwzględnia przeszkód ani obniżenia horyzontu przy patrzeniu z wysokiego punktu.

Godzina oznacza geometryczny moment zetknięcia górnej krawędzi z idealnym horyzontem przy standardowej refrakcji. Rzeczywista refrakcja, chmury, światło dzienne i ukształtowanie terenu mogą zmienić warunki i moment obserwacji.

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026