Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Świt i zmierzch - kalkulator godzin

Oblicz początek świtu i koniec zmierzchu cywilnego, żeglarskiego i astronomicznego dla wybranej daty i miejsca. Sprawdź również długość nocy astronomicznej w czasie lokalnym.

Dane wejściowe

Od 01.01.2000 do 31.12.2049, dzień według wybranej strefy czasu.

Dobierz strefę do lokalizacji. Zmiany czasu letniego i zimowego są uwzględniane.

° N (+)

Od -90° do +90°; półkula południowa ma znak minus.

° E (+)

Od -180° do +180°; długość zachodnia ma znak minus.

Definicja: progi -6°, -12° i -18° dotyczą wysokości geometrycznego środka Słońca względem idealnego horyzontu. Nie dodaje się refrakcji ani poprawki na tarczę Słońca. Widoczność nieba zależy także od pogody, Księżyca i zanieczyszczenia światłem.

Wynik

Czas nocy astronomicznej - Słońce poniżej -18°
—
Świt cywilny (-6°)
—
Koniec zmierzchu cywilnego (-6°)
—
Świt żeglarski (-12°)
—
Koniec zmierzchu żeglarskiego (-12°)
—
Świt astronomiczny (-18°)
—
Koniec zmierzchu astronomicznego (-18°)
—
Długość lokalnej doby
—
Czas poniżej -12°
—
Wszystkie przekroczenia progów w lokalnej dobie
—
Wybierz datę i podaj współrzędne, aby wyznaczyć świt i zmierzch.

Powiązane narzędzia

Co oznacza świt i zmierzch?

Świt to przekroczenie ustalonego progu wysokości geometrycznej środka Słońca w kierunku ku górze; koniec zmierzchu to przekroczenie tego samego progu w dół. Kalkulator odróżnia trzy stopnie: cywilny (-6°), żeglarski (-12°) i astronomiczny (-18°). Nie są to godziny wschodu i zachodu Słońca.

RodzajWysokość środka SłońcaTypowe zastosowanie
Cywilny-6°Orientacyjne warunki oświetlenia przed wschodem i po zachodzie
Żeglarski-12°Widoczność horyzontu i jaśniejszych gwiazd
Astronomiczny-18°Granica modelowej ciemności astronomicznej

Jak wyznaczane są godziny?

Algorytm oblicza geometryczną wysokość środka Słońca dla zadanej szerokości i długości geograficznej. Pozycja Słońca wynika z elementów orbitalnych i poprawek według J. Meeusa. Przekroczenia progów są wyszukiwane numerycznie na całej rzeczywistej dobie lokalnej, z dodatkową kontrolą ekstremów wysokości, aby rozpoznać krótkie okresy zmierzchu na dużych szerokościach.

h geometryczne środka Słońca = -6°, -12° albo -18°

Refrakcja atmosferyczna nie jest uwzględniana w definicyjnych progach zmierzchu. Ponieważ zależą one od geometrycznej wysokości środka tarczy, nie uwzględnia się również promienia tarczy, wysokości obserwatora ani przeszkód terenowych. Długość nocy astronomicznej to suma odcinków doby, podczas których h jest mniejsze niż -18°.

Białe noce, obszary polarne i brak zdarzenia

W niektórych dniach Słońce przez całą dobę pozostaje ponad lub poniżej jednego z progów. Wtedy odpowiedni świt lub koniec zmierzchu nie występuje w tej dobie, choć inne progi mogą zostać przekroczone. Na dużych szerokościach możliwe są pojedyncze zdarzenia lub krótkie okresy zmierzchu. Wynik podaje stan osobno dla każdego progu.

Godziny lokalne i zmiana czasu

Obliczenia prowadzone są w UTC dla przedziału wyznaczonego przez dwie kolejne północe w wybranej strefie. Lokalna doba może mieć 23 albo 25 godzin, np. podczas zmiany czasu w Polsce. Każdy wynik ma oznaczenie przesunięcia UTC, aby odróżnić powtórzone godziny. Wybierz strefę zgodną z miejscem obserwacji.

Ograniczenia dokładności

  • Zakres dat: 2000-2049. Wynik podawany jest do pełnej minuty, ale to oszacowanie efemerydalne, a nie gwarantowana minuta obserwacji.
  • Na dużych szerokościach geograficznych drobne różnice modelu mogą silniej zmieniać godzinę przekroczenia progu.
  • Zanieczyszczenie światłem, zachmurzenie, Księżyc i przezroczystość atmosfery nie zmieniają definicji progu, ale wpływają na praktyczną ciemność nieba.
  • Nie wyznaczamy rzeczywistej widoczności gwiazd, wschodu i zachodu tarczy ani przeszkód terenowych.

Przykład dla Warszawy

Wybierz Europe/Warsaw, 52,2297° N, 21,0122° E i 21.06.2026. Zwróć uwagę, czy występuje noc astronomiczna. Porównaj wynik z 21.12.2026 - zmiana długości nocnego odcinka wynika przede wszystkim z sezonowego położenia Słońca.

Źródła i weryfikacja

J. Meeus, Astronomical Algorithms, wyd. 2, rozdziały 12, 22 i 25. US Naval Observatory - definicje zmierzchu; National Weather Service - twilight; Swiss Ephemeris - definicje zdarzeń. Porównanie numeryczne przeprowadzono niezależnie z Swiss Ephemeris przy geometrycznych progach bez refrakcji.

Pytania o świt i zmierzch

Świt cywilny zaczyna się przy geometrycznej wysokości środka Słońca -6°, a astronomiczny -18°. Oznaczają inne poziomy naturalnego oświetlenia nieba.

Nie. Świt zaczyna się, gdy środek Słońca pozostaje jeszcze pod horyzontem. Wschód Słońca odnosi się do pojawienia się górnej krawędzi tarczy z uwzględnieniem refrakcji.

Na odpowiednio dużych szerokościach geograficznych Słońce nie obniża się w ciągu doby do -18°. Występują wówczas jasne noce i brak astronomicznej ciemności według tego progu.

Tak, dla obsługiwanych stref przelicza faktyczne granice lokalnej doby w UTC. W wynikach podaje także przesunięcie UTC, dzięki czemu powtórzona godzina zegarowa jest rozróżniona.

Nie zmieniają chwili geometrycznego przekroczenia progu -6°, -12° lub -18°, ale mogą bardzo silnie wpływać na rzeczywistą jasność nieba i możliwość obserwacji gwiazd.

Oznacza, że dany próg nie został przekroczony w kierunku wymaganym dla zdarzenia podczas wskazanej lokalnej doby. Kalkulator rozróżnia stały pobyt Słońca ponad i poniżej progu.

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026