Jak rozwiązywać zadania z równi pochyłej?
Ciężar ciała rozkładamy na dwie składowe. Wzdłuż równi działa F∥ = m·g·sinα, a prostopadle do powierzchni F⊥ = m·g·cosα. Jeśli nie ma innych sił prostopadłych, nacisk ma wartość N = m·g·cosα.
Podczas poślizgu tarcie kinetyczne ma wartość Ft = μkN i działa przeciwnie do ruchu. W spoczynku tarcie statyczne dopasowuje się do potrzebnej wartości aż do maksimum μsN.
Do kontroli obliczeń możesz wykorzystać kalkulator równi pochyłej.
Najważniejsze wzory
Powoduje zsuwanie ciała.
Przy braku dodatkowych sił prostopadłych.
Działa podczas ślizgania.
Ruch bez tarcia i z tarciem
Bez tarcia przyspieszenie ciała zsuwającego się w dół równi wynosi a = g·sinα. Z tarciem kinetycznym otrzymujemy a = g(sinα − μkcosα), jeśli ciało rzeczywiście porusza się w dół.
Gdy ciało jest ciągnięte pod górę, zarówno składowa ciężaru wzdłuż równi, jak i tarcie działają przeciwnie do ruchu. Dlatego trzeba poprawnie ustalić zwroty sił przed zapisaniem równania.
Kiedy ciało zacznie się zsuwać?
Na granicy ruszenia zachodzi m·g·sinα = μsm·g·cosα. Po skróceniu masy i g otrzymujemy μs = tanα. Stąd kąt graniczny spełnia zależność α = arctan(μs).
Jeżeli maksymalne tarcie statyczne jest większe od składowej ciężaru wzdłuż równi, ciało może pozostać w spoczynku. Rzeczywiste tarcie statyczne nie musi wtedy być równe μsN.
Co obejmuje test?
W zestawie pojawiają się składowe ciężaru, nacisk, tarcie, siła wypadkowa i przyspieszenie, warunek ruszenia, kąt graniczny, ruch pod górę oraz droga i prędkość podczas zsuwania.
Dwa typy zadań dotyczą również geometrii równi: wysokości, długości i kąta nachylenia.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj arkusz z równi pochyłej do wydruku. Każde wygenerowanie tworzy nowe dane liczbowe.
Możesz przygotować wersję A albo równoważne wersje A i B, wybrać zadania otwarte, A/B/C/D lub wariant mieszany oraz dołączyć klucz odpowiedzi.
Uczeń sam dobiera wzory, rozkłada siły i wykonuje obliczenia.
Jedna poprawna odpowiedź i trzy różne, realistyczne dystraktory.
Ten sam układ typów i poziom trudności, ale inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego adresu URL.
Powtórz dynamikę i sprawdź obliczenia
Więcej materiałów znajdziesz w Akademii fizyki.
Ostatnia aktualizacja: 13.10.2026