Jak rozwiązywać zadania z prawa Archimedesa?
Na ciało zanurzone w cieczy działa skierowana ku górze siła wyporu równa ciężarowi wypartej cieczy: Fw = ρ · g · V. W tym wzorze ρ oznacza gęstość cieczy, a V objętość zanurzonej części ciała.
Jeżeli ciało jest całkowicie zanurzone, do wzoru podstawiamy jego całą objętość. Jeżeli pływa częściowo zanurzone, siła wyporu równoważy ciężar ciała, dlatego można korzystać z zależności ρcieczyVzan = ρciałaV.
Do kontroli obliczeń możesz wykorzystać kalkulator siły wyporu i prawa Archimedesa.
Najważniejsze wzory
Równa ciężarowi wypartej cieczy.
Wskazanie siłomierza po zanurzeniu ciała.
Siła wyporu równoważy ciężar.
Pływanie, tonięcie i zanurzenie
Jeżeli średnia gęstość ciała jest mniejsza od gęstości cieczy, ciało może pływać częściowo zanurzone. Dla ciała pływającego ułamek objętości zanurzonej jest równy stosunkowi gęstości ciała do gęstości cieczy.
Gdy ciało ma większą gęstość niż ciecz, po puszczeniu zaczyna opadać. W zadaniach z początkowym przyspieszeniem pomijamy opór cieczy i porównujemy ciężar z siłą wyporu.
Jednostki objętości
We wzorze Fw = ρgV objętość w układzie SI podajemy w m³. Pamiętaj: 1 dm³ = 0,001 m³ oraz 1 cm³ = 0,000001 m³.
W zadaniach z wodą przy g = 10 m/s² wygodna kontrola wyniku jest prosta: każdy 1 dm³ całkowicie zanurzonej objętości daje 10 N siły wyporu.
Co obejmuje test?
W zestawie pojawiają się siła wyporu, objętość i gęstość cieczy, ciężar pozorny, wyznaczanie siły wyporu z różnicy wskazań, procent zanurzenia oraz gęstość ciała pływającego.
Trudniejsze zadania obejmują maksymalny ładunek pływającego ciała, początkowe przyspieszenie ciała lżejszego lub cięższego od cieczy, zanurzenie w dwóch cieczach oraz pływalność obojętną.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj arkusz z prawa Archimedesa i siły wyporu do wydruku. Każde wygenerowanie tworzy nowe dane liczbowe.
Możesz przygotować wersję A albo równoważne wersje A i B, wybrać zadania otwarte, A/B/C/D lub wariant mieszany oraz dołączyć klucz odpowiedzi.
Uczeń sam dobiera wzór, przelicza objętość i wykonuje obliczenia.
Jedna poprawna odpowiedź i trzy różne, realistyczne dystraktory.
Ten sam układ typów i poziom trudności, ale inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego adresu URL.
Powtórz hydrostatykę i sprawdź obliczenia
Więcej materiałów znajdziesz w Akademii fizyki.
Ostatnia aktualizacja: 13.10.2026