Powiązane materiały
Najpierw spróbuj rozwiązać zadania samodzielnie. Kalkulatory wykorzystaj do kontroli wyniku, a tablice i poradniki do powtórzenia wzorów i metody.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj losową kartę pracy z wydajności reakcji chemicznej. Możesz wybrać zadania otwarte, test A/B/C/D albo wersję mieszaną oraz przygotować osobne wersje A i B.
Uczeń oblicza wydajność procentową, masę rzeczywistą lub teoretyczną oraz straty produktu i zapisuje wynik w podanej jednostce.
Każde zadanie ma cztery odpowiedzi i tylko jedną poprawną. Błędne warianty są dobierane blisko prawidłowego wyniku.
Obie wersje mają podobny poziom i te same typy obliczeń, ale inne liczby. Klucz odpowiedzi może zostać dodany na końcu PDF.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego, indeksowalnego adresu URL.
Czym jest wydajność reakcji chemicznej?
Wydajność reakcji mówi, jaką część produktu możliwego do otrzymania teoretycznie udało się uzyskać w praktyce. Wynik najczęściej podaje się w procentach.
Jeśli z obliczeń stechiometrycznych wynika, że powinno powstać 100 g produktu, a w doświadczeniu otrzymano 80 g, wydajność reakcji wynosi 80%.
Najważniejsze zależności
Podziel ilość produktu rzeczywiście otrzymaną przez ilość teoretyczną i pomnóż przez 100%.
Gdy znasz wydajność i masę teoretyczną, zamień procent na ułamek i pomnóż.
Gdy znasz masę rzeczywistą i wydajność, podziel masę rzeczywistą przez η/100.
Jak rozwiązywać zadania z wydajności?
Najpierw ustal, która wielkość jest wartością teoretyczną, a która rzeczywistą. Masa teoretyczna wynika z równania reakcji i obliczeń stechiometrycznych, natomiast masa rzeczywista to ilość produktu faktycznie uzyskana.
W zadaniach dwuetapowych najpierw oblicz ilość produktu przy założeniu wydajności 100%, a dopiero potem zastosuj podaną wydajność procentową. Nie należy mnożyć przez procent przed wykonaniem proporcji stechiometrycznej.
Typowe błędy
Najczęstszy błąd to zamiana miejscami masy rzeczywistej i teoretycznej. W typowym szkolnym zadaniu masa rzeczywista jest mniejsza od teoretycznej, dlatego poprawna wydajność nie powinna przekraczać 100%.
Drugim błędem jest użycie np. liczby 80 zamiast 0,80 podczas obliczania masy produktu dla wydajności 80%. Wartość procentową trzeba najpierw podzielić przez 100.
Jeśli potrzebujesz powtórzyć masę molową i liczbę moli przed zadaniami stechiometrycznymi, wróć do zadań z masy molowej związku chemicznego.
Kolejny zestaw: zadania z pH roztworów kwasów i zasad.
Co obejmuje test?
Test obejmuje obliczanie wydajności procentowej z masy teoretycznej i rzeczywistej, wyznaczanie masy produktu przy podanej wydajności, obliczanie masy teoretycznej oraz strat produktu.
Na wyższych poziomach pojawiają się mniej wygodne wartości liczbowe oraz zadania dwuetapowe, w których najpierw trzeba wyznaczyć teoretyczną ilość produktu z proporcji stechiometrycznej, a następnie uwzględnić wydajność reakcji.
Ostatnia aktualizacja: 20.09.2026