Co sprawdzić dalej?
Zobacz powiązany temat oraz materiały porządkujące wymagania i założenia obliczeń. Wynik pomocniczy nie zastępuje wymaganej dokumentacji.
Najważniejsze: nie wybieraj systemu wyłącznie na podstawie ceny lub metrażu
Gaśnice, hydranty i stałe urządzenia gaśnicze pełnią inne role. W niektórych obiektach potrzebne są równocześnie. W innych obowiązek konkretnego systemu zależy od funkcji budynku, kategorii stref pożarowych, wysokości, obciążenia ogniowego, sposobu składowania lub wymagań szczególnych.
Wykorzystaj poniższy proces do przygotowania danych i rozmowy z projektantem PPOŻ. Nie traktuj zestawienia jako automatycznego doboru zgodnego z przepisami. Gdy nie znasz klasyfikacji, warunków wodnych albo rodzaju zagrożenia, zaznacz to jako brak do wyjaśnienia.
Co robi każde zabezpieczenie, a czego nie zrobi?
Interwencja ręczna
Pozwalają rozpocząć gaszenie niewielkiego pożaru, jeżeli jest to bezpieczne i użytkownik potrafi je obsłużyć. Dobiera się je do możliwych grup pożarów i rozmieszczenia strefy.
Nie zastępują: drogi ewakuacyjnej ani instalacji wymaganej odrębnymi przepisami.
Dostęp do wody
Hydrant wewnętrzny zapewnia punkt poboru wody o wymaganej wydajności i ciśnieniu. Jego zastosowanie, zasięg i liczbę jednocześnie pracujących punktów ustala się dla danego obiektu.
Nie zastępuje: automatycznego uruchamiania gaszenia w początkowej fazie.
Gaszenie automatyczne
Wodne stałe urządzenie gaśnicze działa według przyjętego projektu, klasy zagrożenia i warunków zasilania wodnego. Wymaga właściwego doboru głowic, rurociągów, pomp i zapasu wody.
Nie zastępuje: automatycznie wszystkich pozostałych środków ochrony.
SSP, oświetlenie ewakuacyjne, oddymianie i drzwi przeciwpożarowe realizują jeszcze inne funkcje: wykrycie i sygnalizację, wspomaganie ewakuacji, kontrolę dymu i ograniczanie rozprzestrzeniania pożaru. Sam montaż większej liczby gaśnic nie rozwiązuje tych potrzeb.
Jak przygotować dobór PPOŻ do budynku w 8 krokach?
- Ustal, czym jest obiekt. Zapisz przeznaczenie, sposób użytkowania, liczbę kondygnacji, wysokość, powierzchnię i podział na strefy pożarowe. Oddziel strefy ZL, PM oraz szczególne funkcje i pomieszczenia.
- Rozpoznaj zagrożenia. Zweryfikuj materiały palne, grupy pożarów, ewentualne zagrożenie wybuchem, gęstość obciążenia ogniowego PM i sposób magazynowania. Ustal, czy w obiekcie są urządzenia lub substancje wymagające odrębnych rozwiązań.
- Zweryfikuj obowiązki prawne i dokumentację. Zacznij od aktualnego projektu oraz warunków ochrony przeciwpożarowej. Sprawdź wymagania dla gaśnic, hydrantów i stałych urządzeń gaśniczych; nie przenoś rozwiązań z innego budynku o podobnym metrażu.
- Zaplanuj wyposażenie gaśnicowe. Ustal właściwą jednostkę i przelicznik według klasyfikacji strefy, następnie rodzaj środka, dostępność i rozmieszczenie. To oddzielny proces od zakupu najtańszej gaśnicy.
- Sprawdź wymagania dla hydrantów. Oceń, czy są wymagane, jaki typ jest właściwy, gdzie je rozmieścić oraz czy sieć zapewnia odpowiedni przepływ, ciśnienie i jednoczesny pobór. Bez danych o zasilaniu wodą sam wybór szafki hydrantowej jest niewystarczający.
- Oceń potrzebę automatycznego gaszenia. Zweryfikuj przesłanki zastosowania SUG oraz klasę zagrożenia. Dla tryskaczy uwzględnij m.in. składowanie, wysokości, przeszkody, geometrię, scenariusz i dobór hydrauliczny według właściwej normy. Alternatywny środek gaśniczy wymaga osobnej analizy skuteczności i bezpieczeństwa ludzi.
- Sprawdź współdziałanie systemów. Połącz wymagania dotyczące detekcji, sterowania, zasilania, oddymiania, wentylacji, drzwi, ewakuacji oraz sposobu alarmowania. Każdy system musi działać zgodnie z przyjętym scenariuszem pożarowym.
- Zweryfikuj projekt, budżet i eksploatację. Zaplanuj uzgodnienia właściwych projektów urządzeń przeciwpożarowych, odbiór, próby oraz konserwację. Oddziel cenę montażu od wieloletniego kosztu utrzymania i dokumentacji.
Przykłady doboru: biuro, magazyn i serwerownia
Biuro z kilkoma kondygnacjami
Nie zakładaj, że wystarczy „gaśnica na piętro”. Punktem wyjścia są strefy ZL, liczba osób, warunki ewakuacji, rozkład kondygnacji i dostęp do sprzętu. Następnie sprawdza się odrębnie hydranty, oświetlenie awaryjne, SSP i pozostałe zabezpieczenia wymagane dla konkretnego obiektu.
Kolejny krok: zweryfikować klasyfikację i projekt, a dopiero potem liczbę gaśnic i koszty instalacji.
Magazyn z regałami wysokiego składowania
O ryzyku nie decyduje tylko powierzchnia magazynu: ważne są rodzaj towaru i opakowań, obciążenie ogniowe, układ regałów, wysokość składowania oraz sposób zasilania wodą. Wariant tryskaczowy wymaga odrębnych kryteriów niż podstawowe pomieszczenie biurowe.
Kolejny krok: zebrać dane o procesie i składowaniu oraz zlecić dobór technologii ochrony.
Serwerownia lub rozdzielnia
Wrażliwy sprzęt, ciągłość pracy i ryzyko porażenia nie uzasadniają automatycznie gaszenia gazem. Analizuje się rodzaj zagrożenia, bezpieczeństwo osób, szczelność pomieszczenia, możliwe skutki wyładowania środka i wymagania systemowe.
Kolejny krok: porównać techniczne warianty z projektantem, dopiero potem ich koszty.
Przykłady pokazują sposób myślenia, a nie gotową listę obowiązkowych instalacji dla każdego biura, magazynu czy serwerowni.
5 pułapek, które zwiększają ryzyko i koszt inwestycji
- Przeliczanie wszystkich gaśnic tylko od powierzchni. Pomija klasyfikację strefy, środki odpowiednie do materiałów i maksymalną drogę dojścia.
- Dobór hydrantów z katalogu bez bilansu wody. Nie sprawdza minimalnej wydajności, ciśnienia ani jednoczesnego poboru.
- Przenoszenie typowego rozstawu tryskaczy do magazynu. Składowanie, materiały, przeszkody i wymagania dla konkretnego systemu mogą całkowicie zmienić rozwiązanie.
- Uznawanie jednego systemu za zamiennik wszystkich innych. SUG, SSP i ewakuacja to różne funkcje, a ewentualne wyjątki muszą wynikać z przepisów i projektu.
- Porównywanie tylko ceny urządzeń. Projekt, zasilanie wodne, roboty, odbiory, konserwacja i okresowe próby często istotnie wpływają na całkowity koszt.
Nieprawidłowości w istniejącym obiekcie warto rozdzielić według skutków i pilności. Zagrożenia bezpośrednie, np. niedostępne wyjścia czy niesprawne zabezpieczenia, wymagają właściwego działania niezależnie od terminu planowanej modernizacji.
Jakich danych i dokumentów zażądać przed wyceną?
Oferty będą porównywalne dopiero wtedy, gdy wykonawcy otrzymają możliwie ten sam opis obiektu i oczekiwanych prac. Zbierz dane projektowe, a braków nie zastępuj domyślnymi wartościami bez ich oznaczenia.
| Obszar | Dane do zebrania | Po co są potrzebne |
|---|---|---|
| Budynki i strefy | Przeznaczenie, powierzchnie stref, wysokość, liczba kondygnacji, projekt / IBP | Ustalenie właściwych wymagań dla obiektu |
| Zagrożenia | Qd dla PM, rodzaje materiałów, składowanie, procesy i ewentualne strefy zagrożenia wybuchem | Rozpoznanie realnych scenariuszy pożarowych |
| Gaśnice | Grupy pożarów, układ przejść, istniejące wyposażenie i dostępność | Sprawdzenie rodzaju oraz rozmieszczenia |
| Woda i hydranty | Parametry zasilania, pomiary, przewidywana jednoczesność, dokumentacja instalacji | Bilans przepływu i ciśnienia |
| Tryskacze | Rodzaj składowania, geometria, klasa zagrożenia, źródło wody, projekt hydrauliczny | Dobór systemu i zakres robót |
| Odbiór i utrzymanie | Wymagane uzgodnienia, zakres prób, harmonogram przeglądów, koszty eksploatacyjne | Ocena całkowitego kosztu posiadania |
Powiązane narzędzia: sprawdź liczby dopiero po ustaleniu wymagań
Gdy technologia i zakres są ustalone, pomocne będą także kalkulatory kosztu instalacji hydrantowej, kosztu SSP i kosztu gaszenia gazem.
Wróć do kategorii Ochrona przeciwpożarowa i instalacje PPOŻ lub przeczytaj o 12 błędach zabezpieczenia budynku.
Podstawy prawne i źródła do dalszej weryfikacji
Dokładne wymagania należy czytać w aktualnym brzmieniu przepisów i dokumentacji właściwej dla obiektu. W szczególności odrębnie analizuje się wyposażenie w gaśnice, wodę do celów przeciwpożarowych, urządzenia gaśnicze oraz uzgodnienia projektowe.
- Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (ze zmianami) — m.in. § 18–27 i § 32–33.
- Komenda Główna PSP — zasady doboru i rozmieszczania gaśnic.
- Komenda Główna PSP — stałe urządzenia gaśnicze i przesłanki stosowania.
- PSP — uzgadnianie projektów urządzeń przeciwpożarowych.
- Komenda Główna PSP — odpowiedzi na pytania o wymagania przeciwpożarowe.
Zakres: poradnik służy przygotowaniu decyzji i kompletowaniu danych. Nie stanowi projektu, opinii rzeczoznawcy, uzgodnienia ani potwierdzenia spełnienia przepisów. Aktualizacja: .