Nitrox - MOD, ppO2 i EAD. Jak je rozumieć i obliczać?
Trzy różne obliczenia opisują trzy różne rzeczy: ciśnienie parcjalne tlenu na konkretnej głębokości, maksymalną głębokość operacyjną mieszaniny oraz równoważną ekspozycję na azot.
MOD, ppO2 i EAD nie są zamiennymi pojęciami
ppO2 odpowiada na pytanie: jakie jest ciśnienie parcjalne tlenu w tej mieszaninie na tej głębokości? MOD odwraca tę zależność i wyznacza głębokość, na której mieszanina osiąga przyjęte ppO2.
EAD dotyczy natomiast azotu. Porównuje ciśnienie parcjalne azotu podczas oddychania Nitroxem z takim ciśnieniem parcjalnym azotu, jakie występowałoby podczas oddychania powietrzem na płytszej głębokości.
Krok 1. Zacznij od rzeczywistego FO2
FO2 to ułamek objętościowy tlenu w mieszaninie. Dla EAN32 przyjmujemy FO2 = 0,32, a dla EAN36 FO2 = 0,36.
W praktyce obliczenia powinny opierać się na rzeczywiście zmierzonej zawartości tlenu w używanej mieszaninie, a nie wyłącznie na nominalnej nazwie gazu. TDI wskazuje analizę zawartości tlenu jako element prawidłowego oznaczenia butli Nitrox.
Krok 2. Oblicz ppO2 na planowanej głębokości
W standardowym metrycznym modelu nurkowym najpierw wyznaczamy ciśnienie absolutne:
P = głębokość / 10 + 1
Następnie:
ppO2 = P x FO2
Przykład dla EAN32 na 30 m: P = 4,0 ATA, więc ppO2 = 4,0 x 0,32 = 1,28 ATA. Wartości pośrednich nie trzeba zaokrąglać przed końcowym wynikiem.
Krok 3. Z FO2 i przyjętego ppO2 wyznacz MOD
MOD wynika z tego samego równania po przekształceniu. Najpierw wyznaczamy ciśnienie absolutne, przy którym mieszanina osiąga zadane ppO2:
P = ppO2 / FO2
Dla metrów:
MOD = 10 x (ppO2 / FO2 - 1)
Dla EAN32 i ppO2 = 1,40 ATA wynik wynosi 33,75 m. Jeżeli potrzebujesz pełnego metra bez przekroczenia wpisanego ppO2, nie zaokrąglaj 33,75 m do 34 m: na 34 m EAN32 daje ppO2 = 1,408 ATA.
ppO2 sprawdza konkretną głębokość, a MOD wyznacza graniczną głębokość z równania
To dwie strony tej samej zależności. Jeśli znasz FO2 i głębokość, liczysz ppO2. Jeśli znasz FO2 i przyjęte ppO2, liczysz MOD. Nie trzeba tworzyć dwóch różnych modeli fizycznych.
Krok 4. Oblicz EAD, jeśli chcesz porównać ekspozycję na azot
Dla mieszaniny tlenu i azotu:
FN2 = 1 - FO2
Metryczny wzór EAD:
EAD = [(FN2 / 0,79) x (D + 10)] - 10
EAD nie mówi, czy ppO2 jest odpowiednie. Obniżenie udziału azotu może zmniejszyć EAD, ale jednocześnie wyższy udział tlenu zmienia ppO2 i MOD. Dlatego te obliczenia trzeba rozpatrywać razem, ale interpretować osobno.
Jeden przykład: EAN32 na 30 m
1. Ciśnienie absolutne: 30 / 10 + 1 = 4,0 ATA
2. ppO2: 4,0 x 0,32 = 1,28 ATA
3. MOD dla ppO2 1,40: 10 x (1,40 / 0,32 - 1) = 33,75 m
4. FN2: 1 - 0,32 = 0,68
5. EAD: [(0,68 / 0,79) x 40] - 10 = 24,430379... m, czyli prezentacyjnie 24,43 m.
W jakiej kolejności sprawdzać te wartości?
- Ustal rzeczywisty FO2 mieszaniny.
- Dla planowanej głębokości policz ppO2.
- Dla tego samego FO2 policz MOD przy przyjętym ppO2 i porównaj go z planowaną głębokością.
- Jeżeli analizujesz równoważną ekspozycję na azot, policz EAD.
- Jeżeli potrzebujesz oceny czasu ekspozycji tlenowej, przejdź osobno do CNS% lub OTU - nie wynikają one wyłącznie z MOD lub EAD.
Najczęstsze błędy
- używanie procentu tlenu jako liczby 32 zamiast frakcji
0,32we wzorze, - pomijanie składnika
+1 ATAw standardowym przeliczeniu głębokości na ciśnienie absolutne, - zaokrąglanie MOD w górę mimo że podnosi to ppO2 ponad wpisaną wartość,
- traktowanie EAD jako ograniczenia tlenowego - EAD opisuje azot, nie ppO2,
- używanie EAD jako kompletnego planera dekompresyjnego bez zasad konkretnej tabeli lub komputera,
- opieranie obliczeń na nominalnym EAN zamiast na rzeczywistym wyniku analizy gazu.
Ważne
MOD, ppO2 i EAD są obliczeniami pomocniczymi. Nie zastępują szkolenia Nitrox, analizy używanej mieszaniny, zasad konkretnej tabeli, planowania nurkowania ani prawidłowo skonfigurowanego komputera nurkowego.
Policz każdą wartość osobno
Źródła
TDI, Understanding Nitrox - zależności P = D / 10 + 1, ppO2 = P x FO2, P = ppO2 / FO2 oraz metryczny wzór EAD.
TDI, How To: Label Your Nitrox Tank - wzór MOD oraz znaczenie analizy zawartości tlenu przed oznaczeniem mieszaniny.
TDI - obliczanie MOD i oznaczanie Nitroxu
Divers Alert Network, Nitrox - zależność MOD od ppO2 oraz rola EAD w porównaniu ekspozycji na azot.
FAQ - Nitrox, MOD, ppO2 i EAD
Ostatnia aktualizacja: 30.09.2026