Ruch i eksploatacja pociągów - czas, prędkość, natężenie i odstępy

Powiązane kalkulatory i materiały

Do poszczególnych etapów obliczeń ruchowych możesz przejść bezpośrednio z poradnika:

Krok 1: rozróżnij czas jazdy od całkowitego czasu przejazdu

Jeżeli pociąg jedzie przez kilka odcinków i ma postoje planowe, całkowity czas przejazdu można zapisać jako:

Jeżeli czas jazdy wynosi 3 h 20 min, a suma postojów 40 min, to:

Do wzorów z prędkością najlepiej przeliczyć czas na godziny dziesiętne. Przykładowo 2 h 30 min = 2,5 h, a 1 h 45 min = 1,75 h.

Nie każdy rodzaj analizy uwzględnia dokładnie ten sam zakres postojów. W zadaniu zawsze sprawdź, czy chodzi o czas samej jazdy, rozkładowy czas odjazd-przyjazd czy inną wielkość określoną w danych wejściowych.

Krok 3: natężenie ruchu w pociągach na godzinę

Jeżeli w okresie To przejechało N pociągów, średnie natężenie wynosi:

Dla 24 pociągów w ciągu 3 godzin:

Wynik 8 pociągów/h jest średnią z przyjętego okresu. Nie oznacza, że w każdej kolejnej godzinie musiało przejechać dokładnie osiem pociągów. W rzeczywistym rozkładzie ruch może być skupiony w określonych przedziałach, a odstępy mogą być nierówne.

Dlatego długość okresu obserwacji ma znaczenie. Wynik z jednej godziny szczytu opisuje inną sytuację niż średnia z całej doby.

Natężenie to nie przepustowość linii

To jedno z najważniejszych rozróżnień w eksploatacji kolei. Natężenie mówi, ile pociągów faktycznie przejechało lub ma przejechać w rozpatrywanym czasie. Przepustowość albo zdolność przepustowa dotyczy możliwości przeprowadzenia ruchu przez określoną infrastrukturę przy danych warunkach.

Nie można więc stwierdzić, że linia ma przepustowość 8 pociągów/h tylko dlatego, że obserwowaliśmy 8 pociągów/h. Na rzeczywistą możliwość trasowania wpływają między innymi:

• liczba torów i układ mijanek,
• układ stacji i długości torów,
• system sterowania ruchem i długość odstępów,
• różnice prędkości i charakter pociągów,
• postoje, krzyżowania i wyprzedzania,
• roboty, zamknięcia torowe i inne ograniczenia eksploatacyjne.

Dlatego prosty wzór 60 / heq jest przeliczeniem średniego odstępu na natężenie, a nie pełnym modelem przepustowości infrastruktury.

Pełny przykład: od przejazdu do natężenia i pracy eksploatacyjnej

Załóżmy, że analizujemy 3-godzinny przedział na odcinku 50 km. W tym czasie przejechały 24 pociągi. Jeden przykładowy pociąg pokonuje trasę 150 km w 2 h 30 min.

Z tych danych nadal nie można wyznaczyć pełnej przepustowości odcinka. Do takiego wniosku potrzeba informacji o infrastrukturze, prowadzeniu ruchu i strukturze pociągów.

Dla technika transportu kolejowego i studenta - kolejność rozwiązywania zadania

1. Wypisz dane i jednostki. Oddziel km, h, minuty, liczbę pociągów i długość odcinka.
2. Przelicz czas. Minuty zamień na godziny, jeżeli wzór tego wymaga.
3. Ustal rodzaj prędkości. Sprawdź, czy czas zawiera postoje.
4. Policz natężenie tylko dla wskazanego okresu. Zapisz, czy jest to godzina szczytu, kilka godzin czy doba.
5. Jeżeli liczysz heq, nazwij wynik odstępem równoważnym. Nie dopisuj automatycznie, że wszystkie pociągi jeżdżą dokładnie w takim takcie.
6. Przepustowość zostaw jako osobne zagadnienie. Bez danych o infrastrukturze nie wyciągaj z q wniosku o maksymalnej liczbie pociągów.
7. Pociągokm licz od rzeczywiście przebytych odległości. Dla różnych relacji licz każdą grupę osobno.