Zostań w temacie i policz dalej
Po określeniu klasy ISO 4406 można zaplanować dalsze oczyszczanie oleju i kontrolę efektu filtracji.
Jak obliczyć kod czystości ISO 4406 z liczby cząstek?
Aktualna norma ISO 4406:2021 definiuje sposób kodowania poziomu zanieczyszczenia płynu cząstkami stałymi. W typowym zapisie trzy liczby odpowiadają skumulowanym liczbom cząstek co najmniej 4 µm(c), 6 µm(c) i 14 µm(c) w 1 mL płynu.
Kolejność obliczeń:
- Jeżeli podano łączną liczbę cząstek w próbce, kalkulator dzieli ją przez objętość próbki i otrzymuje liczbę cząstek na 1 mL.
- Sprawdza, czy dane są skumulowane: liczba ≥4 µm(c) nie może być mniejsza od liczby ≥6 µm(c), a ta nie może być mniejsza od liczby ≥14 µm(c).
- Dla każdego z trzech progów porównuje liczbę cząstek z tabelą zakresów ISO 4406.
- Łączy trzy numery w kod, np. 18/16/13.
Każdy kolejny numer zakresu odpowiada w przybliżeniu podwojeniu liczby cząstek. Dlatego różnica jednego numeru kodu jest istotna i nie oznacza tylko jednej dodatkowej cząstki.
Co oznacza kod ISO 4406 18/16/13?
Przykładowy kod 18/16/13 oznacza trzy osobne zakresy liczby cząstek. Dla numeru 18 jest to ponad 1300 do 2500 cząstek/mL, dla numeru 16 ponad 320 do 640 cząstek/mL, a dla numeru 13 ponad 40 do 80 cząstek/mL.
| Człon kodu | Próg cząstek | Zakres cząstek/mL |
|---|---|---|
| 18 | ≥ 4 µm(c) | > 1300 do 2500 |
| 16 | ≥ 6 µm(c) | > 320 do 640 |
| 13 | ≥ 14 µm(c) | > 40 do 80 |
Dlaczego liczby cząstek są skumulowane?
Jeżeli liczysz wszystkie cząstki ≥4 µm(c), w tej liczbie znajdują się również cząstki ≥6 i ≥14 µm(c). Dlatego poprawny zestaw powinien spełniać zależność N4 ≥ N6 ≥ N14.
Jeżeli dane tego nie spełniają, najpierw sprawdź jednostki, sposób raportowania i opis wyniku z laboratorium lub licznika cząstek.
Czy niższy kod zawsze oznacza lepszy olej?
Niższe numery oznaczają mniejszą liczbę cząstek stałych w badanej próbce. Nie oznacza to jednak automatycznie, że olej spełnia wszystkie wymagania maszyny.
Trzeba jeszcze sprawdzić wymaganą klasę producenta, lepkość, zawartość wody, stan dodatków i inne parametry eksploatacyjne.
Ciekawostka
Skala ISO 4406 jest logarytmiczna. W środkowej części tabeli przejście o jeden numer kodu odpowiada mniej więcej dwukrotnej zmianie liczby cząstek, dlatego pozornie niewielka zmiana np. z 18 na 17 oznacza wyraźnie czystszy płyn.
ISO 4406 - zadania z rozwiązaniami
Treść zadania jest widoczna. Rozwiń rozwiązanie dopiero po własnej próbie.
Próbka zawiera 1800 cząstek/mL ≥4 µm(c), 500 cząstek/mL ≥6 µm(c) i 60 cząstek/mL ≥14 µm(c). Jaki jest kod ISO 4406?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
1800 mieści się w zakresie >1300–2500, czyli kod 18. 500 mieści się w >320–640, czyli 16. 60 mieści się w >40–80, czyli 13.
Odpowiedź: ISO 4406 = 18/16/13.
W próbce 10 mL policzono 9000 cząstek ≥4 µm(c), 2500 ≥6 µm(c) i 300 ≥14 µm(c). Wyznacz kod.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Na 1 mL przypada odpowiednio 900, 250 i 30 cząstek. 900 → kod 17, 250 → 15, 30 → 12.
Odpowiedź: ISO 4406 = 17/15/12.
Dla progu ≥6 µm(c) wynik wynosi dokładnie 320 cząstek/mL. Jaki numer zakresu należy przypisać?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Kod 15 obejmuje ponad 160 do 320 cząstek/mL włącznie. Kod 16 zaczyna się dopiero powyżej 320.
Odpowiedź: numer zakresu 15.
Raport podaje 300 cząstek/mL ≥4 µm(c), 500 ≥6 µm(c) i 40 ≥14 µm(c). Czy można utworzyć prawidłowy kod?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Nie. Zbiór cząstek ≥6 µm(c) jest częścią zbioru ≥4 µm(c), więc nie może być liczniejszy. Dane wymagają sprawdzenia przed kodowaniem.
Odpowiedź: zestaw jest niespójny i nie powinien być kodowany bez weryfikacji.
Dla ucznia technikum mechatronicznego i studenta mechaniki
W zadaniu najpierw sprawdź, czy liczby cząstek podano na 1 mL, czy dla całej próbki. Jeżeli dla próbki, trzeba je najpierw podzielić przez jej objętość.
Zapamiętaj kolejność progów: 4 / 6 / 14 µm(c). Każdy człon kodu wyznacza się osobno z tej samej tabeli zakresów.
Najczęstszy błąd to potraktowanie kodu 18/16/13 jako liczby cząstek. To numery przedziałów, nie bezpośrednie wyniki pomiaru.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Porównując dwa raporty, patrz na wszystkie trzy człony kodu oraz miejsce pobrania próbki. Ta sama maszyna może dać inny wynik przed filtrem, za filtrem i w zbiorniku, dlatego kod bez informacji o punkcie poboru może prowadzić do błędnych wniosków. Wszystkie narzędzia z tego działu znajdziesz także w kategorii Produkcja.
Źródła i założenia
ISO 4406:2021 określa metodę kodowania poziomu zanieczyszczenia płynu cząstkami stałymi. Aktualna edycja została opublikowana w 2021 r. i pozostaje obowiązującą wersją. Tabela zakresów użyta w kalkulatorze odpowiada powszechnie stosowanej skali ISO 4406, w której numery 18, 16 i 13 odpowiadają odpowiednio zakresom >1300–2500, >320–640 i >40–80 cząstek/mL.
ISO - ISO 4406:2021 · Parker/Baldwin - tabela kodów ISO 4406
FAQ - klasa czystości oleju hydraulicznego ISO 4406
Ostatnia aktualizacja: 22.08.2026