Zostań w temacie i policz dalej
Po przeliczeniu lepkości kinematycznej i dynamicznej możesz przejść do oceny charakteru przepływu. Liczba Reynoldsa wykorzystuje lepkość kinematyczną i pomaga dobrać dalszy model strat w przewodzie.
Jak przeliczyć lepkość kinematyczną na dynamiczną?
ISO 3104 opisuje lepkość dynamiczną jako iloczyn lepkości kinematycznej i gęstości cieczy. Zależność podstawowa ma postać:
Po uwzględnieniu jednostek najczęściej spotykanych w kartach olejów hydraulicznych otrzymujemy:
A dla przeliczenia odwrotnego:
- η – lepkość dynamiczna,
- ν – lepkość kinematyczna,
- ρ – gęstość cieczy.
W praktyce 1 cSt = 1 mm²/s, a 1 mPa·s = 1 cP. Gęstość musi odpowiadać tej samej temperaturze, dla której rozpatrywana jest lepkość.
Lepkość kinematyczna a dynamiczna - jaka jest różnica?
Lepkość dynamiczna opisuje opór cieczy przeciwko ścinaniu i jest wyrażana w Pa·s lub praktycznie w mPa·s. Lepkość kinematyczna uwzględnia dodatkowo gęstość cieczy i jest ilorazem lepkości dynamicznej oraz gęstości.
Dlatego dwa oleje o tej samej lepkości dynamicznej, ale różnej gęstości, mogą mieć inną lepkość kinematyczną. W hydraulice siłowej w kartach produktów bardzo często spotyka się właśnie mm²/s lub cSt.
Czy cP to to samo co mPa·s?
Tak. Centypuaz jest często spotykaną jednostką lepkości dynamicznej.
Czy cSt to to samo co mm²/s?
Tak. Centystokes jest praktyczną jednostką lepkości kinematycznej.
Ciekawostka
Dla cieczy o gęstości dokładnie 1000 kg/m³ wartość liczbowa cSt i mPa·s jest taka sama. Dla typowego oleju o mniejszej gęstości lepkość dynamiczna w mPa·s będzie liczbowo niższa niż lepkość kinematyczna w cSt.
Lepkość oleju - przykładowe zadania z rozwiązaniami
Treść każdego zadania jest widoczna od razu. Rozwiń rozwiązanie, aby sprawdzić wzór i wynik.
Olej ma lepkość kinematyczną 46 cSt i gęstość 870 kg/m³. Oblicz lepkość dynamiczną.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wzór: η = ν·ρ/1000.
Podstawienie: η = 46·870/1000.
Obliczenie: η = 40,02 mPa·s.
Lepkość dynamiczna wynosi 30 mPa·s, a gęstość oleju 850 kg/m³. Oblicz lepkość kinematyczną.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wzór: ν = 1000·η/ρ.
Podstawienie: ν = 1000·30/850.
Obliczenie: ν ≈ 35,294 cSt.
Olej ma 15 cSt przy gęstości 860 kg/m³. Ile wynosi η w mPa·s?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
η = 15·860/1000 = 12,9 mPa·s.
Lepkość dynamiczna wynosi 120 mPa·s, a gęstość 900 kg/m³. Oblicz ν.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
ν = 1000·120/900 = 133,333... cSt.
Dla ucznia technikum mechanicznego i studenta kierunku technicznego
W zadaniu najpierw sprawdź, która lepkość jest podana: dynamiczna η czy kinematyczna ν. Następnie znajdź gęstość ρ i dopiero wybierz kierunek przeliczenia.
Najczęstszy błąd to pomieszanie jednostek. Zapamiętaj: cSt = mm²/s, natomiast cP = mPa·s. Jeżeli gęstość jest podana w kg/m³, w praktycznym wzorze pojawia się dzielenie lub mnożenie przez 1000.
Przy kontroli wyniku pamiętaj również, że gęstość i lepkość powinny dotyczyć tej samej temperatury. W przeciwnym razie matematyczne przeliczenie może nie odpowiadać rzeczywistemu stanowi oleju.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeśli masz w karcie oleju lepkość w cSt przy 40°C, ale gęstość podaną dla 15°C, poszukaj gęstości dla bliższej temperatury albo danych producenta. Sama zgodność jednostek nie gwarantuje zgodności warunków pomiaru. Wszystkie narzędzia z tego działu znajdziesz także w kategorii Produkcja.
Źródła i założenia
ISO 3104:2023 wskazuje, że lepkość dynamiczna jest otrzymywana przez pomnożenie lepkości kinematycznej przez gęstość cieczy. ISO 18335:2024 opisuje odwrotny kierunek - obliczenie lepkości kinematycznej z lepkości dynamicznej i gęstości.
FAQ - lepkość kinematyczna i dynamiczna oleju hydraulicznego
Ostatnia aktualizacja: 22.08.2026