Średnia pierśnica kwadratowa Dg opisuje grubość drzewostanu inaczej niż zwykła średnia arytmetyczna. Jest to średnica drzewa odpowiadającego przeciętnemu polu przekroju pnia.
Kalkulator pozwala wyznaczyć Dg z gotowych wartości G i N albo bezpośrednio z klas pierśnic i liczby drzew. Dzięki temu możesz pracować zarówno z podsumowaniem drzewostanu, jak i z tabelą pomiarową.
Co oznacza otrzymana Dg?
Jeśli wynik wynosi 30 cm, nie oznacza to, że większość drzew ma dokładnie 30 cm pierśnicy. Dg jest wartością reprezentującą drzewostan pod względem pola przekroju.
W drzewostanie zróżnicowanym grubsze drzewa silniej wpływają na Dg niż na zwykłą średnią arytmetyczną, ponieważ pole przekroju rośnie z kwadratem średnicy.
Dla ucznia i studenta: czym różni się Dg od zwykłej średniej?
Średnia arytmetyczna traktuje każdą pierśnicę liniowo: sumuje średnice i dzieli przez liczbę drzew. Średnia kwadratowa najpierw uwzględnia kwadraty średnic, dlatego mocniej reaguje na obecność grubych drzew.
Jeśli wszystkie drzewa mają taką samą pierśnicę, obie średnie będą równe. Im większe zróżnicowanie grubości, tym zwykle większa różnica między Dg a średnią arytmetyczną.
W dendrometrii ma to praktyczne znaczenie, ponieważ Dg jest bezpośrednio związana z pierśnicowym polem przekroju drzewostanu.
Kiedy przyda Ci się ten kalkulator?
- Gdy masz G i N - szybko wyznaczysz reprezentatywną pierśnicę drzewostanu.
- Gdy masz klasy grubości - policzysz Dg bez ręcznego wyznaczania pola przekroju każdej klasy.
- Przy porównywaniu drzewostanów - możesz zestawić ich typową grubość z uwzględnieniem udziału grubych drzew.
- Przy nauce dendrometrii - zobaczysz różnicę między średnią arytmetyczną a kwadratową.
- Przy dalszych analizach - Dg jest używana m.in. przy charakterystyce zagęszczenia i struktury drzewostanu.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli masz szczegółowe dane z pomiaru, wybierz wariant z klasami pierśnic. Wtedy kalkulator policzy Dg bezpośrednio z rozkładu grubości i pokaże również zwykłą średnią dla porównania.
Dlaczego Dg jest powiązana z polem przekroju?
Dg można interpretować jako średnicę drzewa o przeciętnym polu pierśnicowego przekroju. Jeżeli podzielisz łączne pole przekroju drzewostanu przez liczbę drzew, otrzymasz średnie pole jednego drzewa.
Z tego pola można wyznaczyć średnicę koła i właśnie ta średnica jest pierśnicą kwadratową. Dlatego wynik z G i N jest zgodny z wynikiem otrzymanym z ważonej średniej kwadratów pierśnic.
Na co uważać przy interpretacji?
Dg zależy od tego, które drzewa znalazły się w danych. Jeżeli pominięto część klas grubości albo liczebności są błędne, wynik nie będzie reprezentatywny dla całego drzewostanu.
Przy użyciu wartości G i N obie liczby powinny odnosić się do tej samej powierzchni i tej samej grupy drzew. Najwygodniej używać m²/ha oraz szt./ha.
Ciekawostka
Średnia pierśnica kwadratowa jest zawsze większa lub równa średniej arytmetycznej dla tego samego zestawu drzew. Równość występuje wtedy, gdy wszystkie pierśnice są jednakowe.
Co dalej?
Wybierz następny krok zgodnie z danymi, które już masz, albo przejdź do pełnej ścieżki Leśnictwa.
Źródła i założenia
Kalkulator wyznacza Dg jako średnicę drzewa odpowiadającego przeciętnemu polu przekroju. Dla danych G i N wykorzystuje zależność między polem koła, liczbą drzew i polem przekroju drzewostanu.
Lasy Państwowe opisują przeciętną pierśnicę kwadratową jako pierśnicę odpowiadającą średniej powierzchni pierśnicowego pola przekroju. Forestry Research określa quadratic mean dbh jako średnicę drzewa o średnim polu przekroju i wskazuje obliczenie przez średnią kwadratów pierśnic.
Lasy Państwowe - Thematic Forest Dictionary
Forestry Research - Thinning control, calculating mean diameter
FAQ - średnia pierśnica kwadratowa Dg
Ostatnia aktualizacja: 26.08.2026