Pole przekroju pierśnicowego opisuje powierzchnię przekroju pnia pojedynczego drzewa na wysokości pierśnicy. Jest obliczane na podstawie średnicy pnia i należy do podstawowych wielkości używanych przy opisie drzew i drzewostanów.
Kalkulator przyjmuje pierśnicę jednego drzewa i pokazuje odpowiadające jej pole w dwóch jednostkach. Dzięki temu można łatwo odczytać zarówno wartość geometryczną w cm², jak i wynik w m² stosowany w dalszych obliczeniach dendrometrycznych.
Co oznacza wynik?
Wynik mówi, jaką powierzchnię miałby przekrój pnia wykonany na wysokości 1,3 m, gdy jego kształt potraktujemy jako koło o średnicy równej pierśnicy. Dla jednego drzewa jest to zwykle niewielka część metra kwadratowego, dlatego kalkulator równolegle podaje wynik w cm².
Pole przekroju rośnie znacznie szybciej niż sama średnica. Jeżeli pierśnica zwiększy się dwukrotnie, pole kołowego przekroju zwiększy się czterokrotnie. Z tego powodu grubsze drzewa mają bardzo duży udział w łącznym polu przekroju drzewostanu.
Gdzie wykorzystuje się pole przekroju pierśnicowego?
Opis pojedynczego drzewa
Pole przekroju jest geometrycznym rozwinięciem pomiaru pierśnicy i pozwala porównywać wielkość przekroju pni o różnych średnicach.
Ocena drzewostanu
Po zsumowaniu pól przekroju wielu drzew można określać pierśnicowe pole przekroju drzewostanu, często odnoszone do jednego hektara.
Dalsze obliczenia
Wielkość ta pojawia się w analizach struktury grubościowej, zasobności, intensywności cięć oraz innych obliczeniach dendrometrycznych.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli masz zmierzony tylko obwód pnia, najpierw potrzebujesz odpowiadającej mu średnicy. Pole przekroju zależy od pierśnicy, dlatego dokładność pomiaru średnicy ma coraz większe znaczenie wraz ze wzrostem grubości drzewa.
Jednostki wyniku
cm² są wygodne przy analizie pojedynczego drzewa, ponieważ wynik ma czytelną wartość liczbową. m² są natomiast praktyczniejsze wtedy, gdy pola przekroju mają być później sumowane dla większej liczby drzew lub odnoszone do powierzchni drzewostanu.
Kalkulator automatycznie przelicza podaną średnicę na centymetry, więc możesz wprowadzić pierśnicę w milimetrach, centymetrach albo metrach bez ręcznej zmiany jednostek.
Co wpływa na dokładność?
- Owalny przekrój pnia - pojedyncza średnica nie zawsze opisuje rzeczywistą powierzchnię nieregularnego przekroju.
- Deformacja na wysokości 1,3 m - narośl lub rozwidlenie może wymagać zastosowania terenowych zasad pomiaru pierśnicy.
- Błąd pomiaru średnicy - ponieważ pole zależy od kwadratu średnicy, nawet niewielka różnica w pierśnicy wpływa na wynik bardziej niż proporcjonalnie.
- Pomiar z korą - w standardowych pomiarach leśnych pierśnicę określa się dla drzewa w korze, dlatego wynik kalkulatora odpowiada podanej średnicy razem z korą.
Dla ucznia i studenta: dlaczego średnica jest podnoszona do kwadratu?
Pole przekroju kołowego oblicza się ze wzoru g = π · d² / 4. Oznacza to, że pole nie rośnie liniowo razem ze średnicą: podwojenie pierśnicy daje czterokrotnie większe pole przekroju.
Przy obliczeniach drzewostanowych wygodnie przejść z cm² na m². Ponieważ 1 m² = 10 000 cm², wynik w cm² dzieli się przez 10 000.
Dla pojedynczego drzewa często używa się symbolu g, natomiast suma pól przekroju drzew odniesiona do hektara jest opisywana jako pierśnicowe pole przekroju drzewostanu, np. w m²/ha.
Ciekawostka
Drzewo o pierśnicy 40 cm ma około 1,78 razy większe pole przekroju niż drzewo o pierśnicy 30 cm, mimo że jego średnica jest większa tylko o jedną trzecią. To efekt zależności pola koła od kwadratu średnicy.
Co dalej?
Wybierz następny krok zgodnie z danymi, które już masz, albo przejdź do pełnej ścieżki Leśnictwa.
Źródła i założenia
Kalkulator wykorzystuje geometryczne pole koła dla średnicy równej pierśnicy drzewa. Aktualna Instrukcja urządzania lasu Lasów Państwowych posługuje się pierśnicowym polem przekroju (B) w analizach struktury drzewostanu i wskazuje m²/ha jako jednostkę dla wartości odnoszonych do powierzchni lasu.
Instrukcja urządzania lasu 2024 - pierśnicowe pole przekroju
FAQ - pole przekroju pierśnicowego drzewa
Ostatnia aktualizacja: 26.08.2026