Najczęściej używane razem
Przejdź do kolejnego etapu obliczeń albo sprawdź powiązane wzory i wyjaśnienia.
Jak obliczyć tonokilometry?
Dla jednego przewozu pomnóż masę ładunku w tonach przez faktyczną odległość przewozu w kilometrach:
Jeżeli taki sam przewóz wykonano kilka razy, wynik jednego przewozu mnoży się dodatkowo przez liczbę przewozów:
Dla wielu różnych relacji kalkulator sumuje tonokilometry każdej pozycji. Masa własna wagonów i lokomotywy nie jest automatycznie częścią masy ładunku używanej w tym obliczeniu.
Przykład: 1000 ton na odległość 250 km
Przewóz 1000 ton ładunku na dystansie 250 km oznacza pracę przewozową równą 250 000 tkm, czyli 250 tys. tkm.
Jeżeli ten sam przewóz wykonano 4 razy, łączna praca przewozowa wyniesie 1 000 000 tkm.
Ciekawostka
Ta sama praca przewozowa może wynikać z bardzo różnych przewozów: 1000 t na 250 km daje tyle samo 250 000 tkm co 500 t na 500 km. Tonokilometr opisuje więc jednocześnie skalę masy i dystansu.
Co oznacza 1 tkm?
1 tonokilometr odpowiada przewiezieniu 1 tony ładunku na odległość 1 kilometra. Jednostka służy do opisu pracy przewozowej towarów w transporcie kolejowym i innych gałęziach transportu.
W statystykach kolejowych wartości są często podawane w tysiącach, milionach lub miliardach tonokilometrów, dlatego kalkulator pokazuje wynik również w tys. tkm i mln tkm.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie wpisuj do pola masy ładunku masy brutto całego pociągu. Jeśli przewozisz 1000 t towaru składem ważącym razem 1600 t, do kalkulatora netto tonokilometrów wpisujesz 1000 t, a nie 1600 t.
Jak policzyć kilka różnych przewozów?
Każdy przewóz lub grupę identycznych przewozów dodaj jako osobną pozycję. Przykładowo:
| Ładunek | Odległość | Liczba przewozów | Praca przewozowa |
|---|---|---|---|
| 1000 t | 250 km | 1 | 250 000 tkm |
| 600 t | 400 km | 2 | 480 000 tkm |
| Razem | 730 000 tkm | ||
Kalkulator wykonuje takie sumowanie automatycznie i na wydruku pokazuje wszystkie wprowadzone pozycje.
Średnia odległość przewozu 1 tony
Jeżeli wprowadzisz kilka przewozów, kalkulator wyznacza także średnią odległość przewozu jednej tony:
To średnia ważona masą. Dłuższy przewóz dużej masy wpływa na wynik mocniej niż krótki przewóz małej partii towaru.
Dla ucznia technikum transportu kolejowego i studenta logistyki lub transportu
W zadaniu rozpoznaj trzy elementy: masę ładunku w tonach, odległość w kilometrach i ewentualną liczbę identycznych przewozów. Następnie sprawdź, czy pytanie dotyczy pracy przewozowej netto, a nie masy całego składu.
Zadanie kontrolne: 750 t ładunku przewieziono 320 km. Praca przewozowa wynosi 750 × 320 = 240 000 tkm.
Typowy błąd: dodanie masy wagonów do masy towaru albo pominięcie liczby powtarzających się przewozów.
Tonokilometry a tony - dlaczego to nie to samo?
Tony mówią tylko, ile ładunku przewieziono. Tonokilometry uwzględniają również drogę. Przewiezienie 1000 t na 50 km i 1000 t na 500 km daje tę samą masę przewiezionych towarów, ale dziesięciokrotnie różną pracę przewozową.
Dlatego w analizie rynku kolejowych przewozów towarowych UTK zestawia osobno przewiezioną masę w tonach i pracę przewozową w tonokilometrach.
Kiedy wynik może być błędny?
- gdy zamiast masy ładunku wpiszesz masę całego pociągu,
- gdy odległość podasz w metrach, ale potraktujesz ją jak kilometry,
- gdy przy wielu kursach wpiszesz łączną masę i jednocześnie liczbę kursów, powodując podwójne mnożenie,
- gdy dla różnych odcinków o różnej masie użyjesz jednego uśrednionego iloczynu zamiast zsumować poszczególne relacje.
Źródła i definicja jednostki
UTK definiuje netto tonokilometry pociągów towarowych jako sumę iloczynów mas ładunków i faktycznych odległości ich przewozu.
Zobacz materiały UTKEurostat definiuje tonne-km jako przewóz jednej tony (1000 kg) towaru koleją na odległość jednego kilometra.
Zobacz definicje EurostatuFAQ - tonokilometry i praca przewozowa
Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026