Najczęściej używane razem
Przejdź do kolejnego etapu obliczeń albo sprawdź powiązane wzory i wyjaśnienia.
Jak kalkulator wyznacza koszt 1 tkm?
Najpierw obliczana jest praca przewozowa dla każdej pozycji:
Następnie kalkulator dzieli łączny koszt wszystkich wpisanych przewozów przez łączną liczbę tonokilometrów:
Przy wielu pozycjach wynik jest liczony z sum, dlatego poprawnie uwzględnia różne masy, odległości i koszty przewozów.
Przykład: 1000 t ładunku na 250 km za 12 000 zł
Koszt jednostkowy wynosi 0,048 zł/tkm, czyli 4,8 gr/tkm. Koszt przypadający na jedną przewiezioną tonę na tej relacji wynosi 12 zł/t.
Ciekawostka
Dwa przewozy mogą kosztować tyle samo w złotych, ale mieć zupełnie inny koszt na tkm. Większa masa ładunku lub dłuższa trasa zwiększa wykonaną pracę przewozową, więc ten sam koszt całkowity rozkłada się na większą liczbę tonokilometrów.
Zł/tkm i gr/tkm to ten sam wynik w dwóch skalach
Kalkulator pokazuje koszt zarówno w zł/tkm, jak i w groszach na tkm. Przeliczenie jest proste:
Przykładowo 0,048 zł/tkm odpowiada 4,8 gr/tkm.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Porównując kilka przewozów, wpisuj koszt liczony według tego samego zakresu. Jeśli w jednym wariancie uwzględnisz tylko cenę przewoźnika, a w drugim także przeładunek lub dowóz do terminala, wynik zł/tkm nie będzie porównywał tego samego.
Wiele przewozów w jednym obliczeniu
Każdą relację lub wariant kosztowy możesz dodać jako osobną pozycję. Kalkulator zsumuje koszt i tkm, a dopiero potem obliczy wspólny koszt jednostkowy.
| Masa | Odległość | Liczba | Koszt 1 przewozu | Praca |
|---|---|---|---|---|
| 1000 t | 250 km | 1 | 12 000 zł | 250 000 tkm |
| 600 t | 400 km | 2 | 9 000 zł | 480 000 tkm |
| Razem | 30 000 zł | 730 000 tkm | ||
Dla tego zestawu wspólny koszt wynosi około 0,0411 zł/tkm, a nie średnią arytmetyczną kosztów jednostkowych obu pozycji.
Dla ucznia technikum transportu kolejowego i studenta transportu
W zadaniu najpierw policz tkm, a dopiero potem podziel koszt przez pracę przewozową. Przy kilku przewozach sumuj koszty oraz tkm osobno.
Zadanie kontrolne: przewóz 750 t na 320 km kosztuje 9600 zł. Praca przewozowa wynosi 240 000 tkm, więc koszt jednostkowy to 0,04 zł/tkm.
Typowy błąd: podzielenie kosztu tylko przez liczbę ton albo tylko przez kilometry. Jednostka zł/tkm wymaga uwzględnienia obu wielkości.
Kiedy wyniki warto porównywać ostrożnie?
- gdy porównywane koszty obejmują różne składniki,
- gdy do masy wpisano masę całego pociągu zamiast masy ładunku,
- gdy odległość wpisano w metrach zamiast kilometrach,
- gdy łączny koszt kilku przewozów wpisano jako koszt jednego przewozu i dodatkowo pomnożono przez ich liczbę.
Źródło definicji tonokilometra
Eurostat definiuje tonne-km jako przewóz jednej tony towaru koleją na odległość jednego kilometra. Kalkulator wykorzystuje tę jednostkę jako podstawę do obliczenia kosztu zł/tkm.
Zobacz definicję EurostatuFAQ - koszt przewozu kolejowego na tonokilometr
Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026