Zostań w temacie i policz dalej
Pikietaż i domiar opisują znany punkt względem osi, a domiar prostokątny pozwala z tych danych odtworzyć jego współrzędne.
Pełny zestaw narzędzi znajdziesz w kategorii Geodezja i pomiary terenu.
Pikietaż ze współrzędnych - jak wyznaczyć położenie punktu na osi?
Gdy znasz współrzędne punktu P i dwa punkty wyznaczające prostą oś, najpierw wyznaczany jest prostopadły rzut H punktu P na linię A-B. Odległość wzdłuż osi od A do H jest miarą bieżącą s. Do pikietażu punktu A dodaje się właśnie tę wartość.
Dzięki temu wynik 1040,000 m można od razu zapisać jako 1+040,000. Jeżeli rzut wypada przed punktem A, miara s jest ujemna; jeżeli za B, jest większa od długości odcinka A-B.
Jak obliczyć domiar punktu do osi?
Domiar jest prostopadłą składową położenia P względem kierunku A→B. Kalkulator podaje go ze znakiem oraz osobno jako bezwzględną odległość punktu od osi. Przy przyjętej konwencji dodatni wynik oznacza prawą stronę kierunku A→B, a ujemny lewą.
Jeśli domiar wynosi 0,000 m, punkt leży na prostej osi w granicach dokładności wyświetlanego wyniku. Sama wartość bez znaku mówi tylko, jak daleko P znajduje się od osi; znak określa stronę.
Pikietaż i domiar - przykład ze współrzędnych X/Y
Załóżmy, że A ma współrzędne X=5 800 000,000 m, Y=7 500 000,000 m i pikietaż 1+000,000, a B leży 100 m dalej na północ. Dla punktu P o współrzędnych X=5 800 040,000 m i Y=7 500 012,000 m rzut H wypada 40 m od A.
Wynik to pikietaż 1+040,000 oraz domiar +12,000 m. Punkt leży więc 12 m po prawej stronie osi A→B.
Ciekawostka
Dwa punkty mogą mieć ten sam pikietaż i identyczną odległość od osi, ale znajdować się po przeciwnych stronach. Dopiero znak domiaru rozróżnia ich pełne położenie poprzeczne.
Rzut punktu przed A lub za B
Kalkulator traktuje A-B jako prostą nieskończoną. Jeżeli H wypada poza odcinkiem, wynik nadal można policzyć, ale komunikat wyraźnie informuje, że użyto przedłużenia osi.
Dla ucznia technikum geodezyjnego
Warto przećwiczyć rozkład wektora A-P na składową wzdłuż osi i składową prostopadłą. Pierwsza daje miarę bieżącą s, a druga domiar.
Czy kalkulator nadaje się do osi drogi z łukami?
Jedno obliczenie dotyczy wyłącznie prostej A-B. Dla rzeczywistej osi z łukami kołowymi lub krzywymi przejściowymi pikietaż musi być liczony wzdłuż właściwego elementu trasy. Nie należy zastępować całej zakrzywionej osi jednym odcinkiem A-B, jeśli wymagana jest dokładna kilometracja.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed użyciem wyniku sprawdź kierunek A→B oraz pikietaż punktu A. Zamiana A z B odwraca stronę lewą/prawą i zmienia sposób narastania kilometrażu, mimo że sama prosta pozostaje w tym samym miejscu.
Ostatnia aktualizacja: 06.10.2026