Co dalej?
Ten kalkulator służy wyłącznie do proporcji i reguły trzech. Jeśli liczysz skalę mapy lub planu, przejdź do osobnego kalkulatora skali.
Jak działa kalkulator proporcji?
Wpisujesz trzy znane wartości w układzie A → B oraz C → X. Kalkulator wyznacza X i pokazuje użyty wzór. Najważniejsze jest poprawne sparowanie odpowiadających sobie wielkości.
Przykład: 5 kg kosztuje 20 zł. Dla 12 kg wpisujesz A = 5, B = 20 i C = 12. Wynik X to 48 zł.
Proporcja wprost i odwrotna
| Rodzaj | Kiedy użyć? | Wzór dla X | Przykład |
|---|---|---|---|
| Wprost | obie wielkości rosną lub maleją razem | X = (B × C) / A | ilość i cena |
| Odwrotnie | wzrost jednej wielkości zmniejsza drugą | X = (A × B) / C | prędkość i czas przy stałej drodze |
Dwa przykłady reguły trzech
Wprost: cena i ilość
5 kg kosztuje 20 zł. Ile kosztuje 12 kg?
Odwrotnie: prędkość i czas
Przejazd przy 60 km/h trwa 5 godzin. Ile potrwa przy 75 km/h, jeśli droga jest taka sama?
Najczęstsze błędy
- Pomylenie proporcji wprost z odwrotną. Najpierw sprawdź kierunek zależności.
- Złe ustawienie par. A musi odpowiadać B, a C – szukanemu X.
- Niespójne jednostki. Nie mieszaj np. kg z g ani godzin z minutami bez przeliczenia.
- Użycie proporcji dla zależności nieliniowej. Opłata stała, progi lub rabaty mogą wymagać innego modelu.
- Zbyt wczesne zaokrąglanie. Zaokrąglaj przede wszystkim wynik końcowy.
Wskazówka
Jeśli w zadaniu pojawia się zapis skali 1:N, mapa, plan albo rysunek techniczny, nie używaj tego kalkulatora jako głównego narzędzia. Do takich przeliczeń służy osobny kalkulator skali mapy i planu.
FAQ – kalkulator proporcji i reguły trzech
Ostatnia aktualizacja: 15.09.2026