Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Prędkość transportu pyłu w kanałach – tablica m/s

Sprawdź orientacyjne prędkości transportowe dla mączki drzewnej, pyłów przemysłowych, trocin, wiórów i dymów technologicznych. Porównaj zakresy ASHRAE i Nordfab oraz przelicz fpm na m/s przed doborem kanału odpylającego.

Tablica techniczna · LEV / odpylanie

Jaką prędkość przyjąć do transportu pyłu?

Odczytaj zakres dla charakteru zanieczyszczenia, a następnie zweryfikuj go z dokumentacją procesu, rzeczywistym przepływem i warunkami pracy. Wartości nie są normą do automatycznego zastosowania.

Prędkość transportowa w kanale – zakresy ASHRAE / ACGIH

Jest to zestawienie typowych przedziałów minimalnej prędkości transportowej w przewodzie według tabeli 2 rozdziału ASHRAE o wentylacji miejscowej. To nie prędkość wychwytywania przy ssawce ani prędkość na powierzchni filtra.

Charakter zanieczyszczeniaPrzykładyPrędkość w kanaleUwagi do doboru
Gazy, opary i dym bez istotnej frakcji pyłuGazy i opary; transport bez materiału osiadającego5–10 m/sTo nie jest przedział do doboru transportu pyłu.
Dymy technologiczneDymy spawalnicze (fumes)10–13 m/sWychwytywanie przy źródle wymaga osobnej analizy.
Bardzo drobne i lekkie pyłyMączka drzewna, drobne włókna bawełniane, proszek litograficzny13–15 m/sWarunkiem jest potwierdzona drobna i lekka frakcja.
Suche pyły i lekkie wióryPył gumowy, lekki strużynowy, pył włókienniczy15–20 m/sWilgoć i większe ziarna mogą wymagać innego doboru.
Typowe pyły przemysłowePył ze szlifowania, pył mineralny, pył cementowo-wapienny18–20 m/sŚcieralność i stężenie wpływają na trwałość kanałów.
Pyły ciężkie i grubsze wióryWilgotne grube trociny, metalowe wióry, śrut i piasek po obróbce20–23 m/sSprawdź opory, osiadanie i ścieranie.
Ciężkie, wilgotne i skłonne do osiadaniaWilgotne zanieczyszczenia z domieszką wiórów, lepki pył procesowy≥ 23 m/sBrak jednego górnego limitu; potrzebne dane procesu.

Źródło: ASHRAE Handbook – Industrial Local Exhaust Systems, tabela „Contaminant Transport Velocities” (opracowana na podstawie ACGIH 2013). Wartości są przedziałami odniesienia, nie gwarancją braku osiadania w każdej instalacji.

Zakresy projektowe Nordfab – porównanie dla pyłów

Producent kanałów Nordfab publikuje własne orientacyjne zakresy projektowe, nie zawsze identyczne z zestawieniem ASHRAE. Zestawienia nie należy mechanicznie uśredniać ani łączyć końców różnych przedziałów.

Grupa materiałówPrzykłady zastosowańZakres Nordfab
Bardzo drobne, lekkie pyłyMączka drzewna, pigmenty, pył tonerowy18–20 m/s
Suche proszki i lekkie wióryPył gumowy, tworzywa, lekka frakcja drzewna18–20 m/s
Ogólne pyły przemysłoweSzlifowanie, materiały mineralne, cement i gips18–22 m/s
Pył ciężki i grube wióryMokre ciężkie trociny, wióry metalowe, piaskowanie20–24 m/s
Pył ciężki lub wilgotnyWilgotny cement, odpady po intensywnej obróbce drewna25–32 m/s
Dlaczego zakresy różnią się między źródłami?

Zależą od klasyfikacji materiału i przyjętego marginesu eksploatacyjnego. Przykładowo ASHRAE podaje 13–15 m/s dla bardzo drobnego lekkiego pyłu, a Nordfab dla porównywalnej grupy 18–20 m/s. Wybór do projektu wymaga sprawdzenia konkretnego pyłu, urządzenia i przepływów w każdym trybie pracy.

fpm na m/s – szybka tabela przeliczeniowa

Dokumentacja urządzeń bywa podawana w stopach na minutę (fpm). Przelicznik jest dokładny: 1 fpm = 0,00508 m/s oraz 1 m/s ≈ 196,850394 fpm.

Prędkość [fpm]Prędkość [m/s]
2 00010,16
2 50012,70
3 00015,24
3 50017,78
4 00020,32
4 50022,86
5 00025,40

Wskazówka od KalkulatorXXL

Po dobraniu wstępnej prędkości sprawdź najmniejszy rzeczywisty przepływ w każdej gałęzi i w każdym dopuszczonym scenariuszu pracy. Większa średnica przy tym samym strumieniu obniża prędkość transportu, a większa prędkość podnosi straty ciśnienia oraz ryzyko ścierania przewodów. Parametr z tablicy jest punktem wyjścia do obliczeń, nie zatwierdzeniem instalacji.

Kiedy sama tablica prędkości nie wystarcza?

  • Pył wilgotny, lepki lub zbrylający się: osiadanie i odkładanie może występować mimo typowej prędkości katalogowej.
  • Wióry, fragmenty i mieszaniny ziaren: trzeba ocenić transport najtrudniejszej frakcji, nie tylko pyłu drobnego.
  • Rozgałęzienia i praca częściowa: rozkład przepływów może obniżać prędkość w niektórych przewodach.
  • Gorący lub wilgotny gaz: przelicz przepływ do warunków roboczych; suche Nm³/h nie jest bezpośrednio równe roboczemu m³/h.
  • Pyły palne i szkodliwe: osobno oceń zagrożenia pożarowe/wybuchowe, narażenie zawodowe i skuteczność wychwytywania przy źródle.

Najlepszy punkt do kontroli to pomiar strumienia i prędkości w instalacji pracującej w rzeczywistym obciążeniu. Sam fakt, że prędkość jest w przedziale tabelarycznym, nie potwierdza skuteczności odciągu.

Kalkulatory do dokładnego doboru i kontroli kanału

Średnica kanału i prędkość transportuPolicz przekrój przewodu i sprawdź rzeczywistą prędkość w m/s.
Bilans punktów odciągowychSprawdź przepływy dla różnych scenariuszy równoczesnej pracy.
Straty ciśnienia w kanałachZweryfikuj opory liniowe i miejscowe po wyborze przekroju.
Pomiar wydajności instalacjiOblicz rzeczywisty przepływ z pomiarów wielopunktowych.

Pozostałe narzędzia znajdziesz w kategorii odpylanie i filtracja przemysłowa.

Źródła danych i zastrzeżenia

Przedziały w pierwszej tabeli są opracowane na podstawie ASHRAE (tabela 2, na podstawie ACGIH 2013), w drugiej – z katalogowych zakresów Nordfab. Przeliczenia fpm są arytmetyczne. Wytyczne HSE HSG258 opisują projektowanie i pomiary instalacji LEV.

ASHRAE Handbook – Industrial Local Exhaust Systems, rozdział 33

Nordfab – Minimum Duct Design Velocities

HSE HSG258 – Local Exhaust Ventilation

FAQ – prędkość transportu pyłu w kanałach odpylających

Zależy od charakteru zanieczyszczenia. ASHRAE zestawia m.in. 13–15 m/s dla bardzo drobnych lekkich pyłów, 18–20 m/s dla typowego pyłu przemysłowego i 20–23 m/s dla ciężkich frakcji. Nie jest to uniwersalna nastawa.

Grube i wilgotne trociny ASHRAE zalicza do ciężkich zanieczyszczeń z zakresem 20–23 m/s. Drobna sucha mączka drzewna należy do innej grupy, a mieszanka może wymagać doboru według trudniejszej frakcji.

18 m/s to dolna granica orientacyjnego przedziału ASHRAE dla typowych pyłów przemysłowych, nie gwarancja skutecznego transportu. Trzeba uwzględnić skład pyłu, przebieg przewodów, stężenie oraz najmniejszy przepływ roboczy.

ASHRAE podaje 10–13 m/s jako orientacyjny zakres transportowy dla dymów spawalniczych. To nie jest prędkość wychwytywania w punkcie emisji, którą ocenia się osobno.

Przyjmują różne grupy materiałów i marginesy projektowe. Nordfab dla niektórych drobnych pyłów wskazuje wyższe zakresy. Projektant powinien wybrać podstawę doboru i ją udokumentować, nie uśredniać wartości z różnych zestawień.

W zależności od pyłu i geometrii może wystąpić odkładanie materiału, zatykanie przewodu i zmiana oporów. Ryzyko jest szczególnie istotne podczas pracy częściowej, przy nieszczelnościach i wilgotnych zanieczyszczeniach.

Nie. Nadmierna prędkość podnosi straty ciśnienia, zużycie energii, hałas i ścieranie kanałów. Dobiera się ją razem z przepływem, przekrojem oraz charakterystyką instalacji.

Nie bez sprawdzenia warunków odniesienia. Prędkość w kanale wyznacza się z rzeczywistego strumienia objętości m3/h w warunkach panujących w przewodzie oraz jego czynnego pola przekroju.

Wartość w fpm pomnóż przez dokładny współczynnik 0,00508. Na przykład 4000 fpm odpowiada 20,32 m/s.

Nie. Dobór prędkości transportowej nie zastępuje oceny zagrożeń pożarowych i wybuchowych, zabezpieczeń instalacji ani weryfikacji wymagań prawnych i norm właściwych dla zastosowania.

Ostatnia aktualizacja: 17.10.2026