Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Rozstaw szyn H0, TT, N i Z – tabela normalnotorowa i wąskotorowa
Porównaj rozstawy szyn H0, H0m, H0e, TT, TTm, N, Nm i Z, grupy kolei wąskotorowych oraz przeliczenia wymiarów zgodnie z NEM 010.
Modelarstwo kolejowe
Rozstawy nominalne i przeliczenia skal
Najpierw odczytaj normowy rozstaw, a następnie porównaj go z wartościami wynikającymi z geometrii.
Podstawowe skale i rozstawy nominalne
Rozstaw nominalny według MOROP NEM 010 (2011); 1435/n to osobne przeliczenie geometryczne, a nie norma rozstawu szyn.
Skala
Proporcja
Rozstaw szyn [mm]
1435/n [mm]
H0
1:87
16,5
16,494
TT
1:120
12
11,958
N
1:160
9
8,969
Z
1:220
6,5
6,523
Odmiany normalne i wąskotorowe według NEM 010
Grupy oryginalnych rozstawów zgodne z NEM 010 (2011); wartości modelowe są nominalne, nie oznaczają dokładnego podziału pojedynczej szerokości. Granice 850/650/400/300 mm według normy.
Oznaczenie
Skala
Grupa rozstawu oryginału [mm]
Rozstaw modelowy [mm]
Objaśnienie
H0
1:87
1250–1700
16,5
tor normalny / szeroki w grupie NEM
H0m
1:87
850–<1250
12
grupa metrowa
H0e
1:87
650–<850
9
kolej wąskotorowa
H0i
1:87
400–<650
6,5
kolej przemysłowa; także H0f
H0p
1:87
300–<400
4,5
kolej parkowa / najmniejsze rozstawy
TT
1:120
1250–1700
12
tor normalny
TTm
1:120
850–<1250
9
grupa metrowa
TTe
1:120
650–<850
6,5
kolej wąskotorowa
TTi
1:120
400–<650
4,5
kolej przemysłowa
N
1:160
1250–1700
9
tor normalny
Nm
1:160
850–<1250
6,5
grupa metrowa
Ne
1:160
650–<850
4,5
kolej wąskotorowa
Z
1:220
1250–1700
6,5
tor normalny
Zm
1:220
850–<1250
4,5
grupa metrowa
Geometria rozstawu szyn: oryginał ÷ skala
Te wartości są wyłącznie obliczeniami matematycznymi; systemy modelarskie stosują nominalne rozstawy szyn według NEM.
Rozstaw oryginału
Wymiar [mm]
H0 1:87 [mm]
TT 1:120 [mm]
N 1:160 [mm]
Z 1:220 [mm]
Tor normalny
1435
16,494
11,958
8,969
6,523
Wąskotorowy 1000 mm
1000
11,494
8,333
6,25
4,545
Wąskotorowy 750 mm
750
8,621
6,25
4,688
3,409
Wąskotorowy 600 mm
600
6,897
5
3,75
2,727
Który tor modelarski odpowiada danemu rozstawowi?
Przyporządkowanie do normowych grup NEM 010. Wybór kompatybilnych torów i taboru wymaga sprawdzenia systemu producenta.
Przykładowy oryginał
H0
TT
N
Z
1435 mm
H0: 16,5 mm
TT: 12 mm
N: 9 mm
Z: 6,5 mm
1000 mm
H0m: 12 mm
TTm: 9 mm
Nm: 6,5 mm
Zm: 4,5 mm
750 mm
H0e: 9 mm
TTe: 6,5 mm
Ne: 4,5 mm
brak standardowego oznaczenia e w NEM 010
600 mm
H0i: 6,5 mm
TTi: 4,5 mm
brak w tabeli NEM 010
brak w tabeli NEM 010
Jakie odcinki pełnowymiarowe odpowiadają modelowi?
Wymiary obliczone jako mm × mianownik skali; tabela poglądowa, niezależna od rozstawów nominalnych NEM.
Wymiar modelu
H0 1:87
TT 1:120
N 1:160
Z 1:220
5 mm
0,435 m
0,6 m
0,8 m
1,1 m
9 mm
0,783 m
1,08 m
1,44 m
1,98 m
12 mm
1,044 m
1,44 m
1,92 m
2,64 m
16,5 mm
1,435 m
1,98 m
2,64 m
3,63 m
Jak czytać oznaczenia?
Litera m oznacza rozstawy oryginału 850–poniżej 1250 mm, e od 650 do poniżej 850 mm, i od 400 do poniżej 650 mm, a p od 300 do poniżej 400 mm. Zwykłe oznaczenie skali bez sufiksu oznacza w NEM grupę 1250–1700 mm. Nie wszystkie kombinacje skali i sufiksu są określone w tabeli normy. Dla nietypowych rozstawów NEM 010 dopuszcza oznaczenie z liczbą podającą rzeczywisty rozstaw modelowy.
Przykład: 1435 ÷ 87 = 16,494 mm, podczas gdy nominalny H0 ma rozstaw 16,5 mm. Dla 1000 mm: 1000 ÷ 87 = 11,494 mm, jednak H0m ma nominalnie 12 mm. Nie należy zamieniać tych wartości.
Rozstaw szyn w modelarstwie kolejowym – H0, TT, N, Z
KalkulatorXXL.pl · 21.10.2026 · jednostki rozstawu: mm
Dane nominalne: MOROP NEM 010 (2011). Tabele geometryczne są przeliczeniami własnymi i nie zastępują normy.
Podstawowe skale i rozstawy nominalne
Rozstaw nominalny według MOROP NEM 010 (2011); 1435/n to osobne przeliczenie geometryczne, a nie norma rozstawu szyn.
Skala
Proporcja
Rozstaw szyn [mm]
1435/n [mm]
H0
1:87
16,5
16,494
TT
1:120
12
11,958
N
1:160
9
8,969
Z
1:220
6,5
6,523
Odmiany normalne i wąskotorowe według NEM 010
Grupy oryginalnych rozstawów zgodne z NEM 010 (2011); wartości modelowe są nominalne, nie oznaczają dokładnego podziału pojedynczej szerokości. Granice 850/650/400/300 mm według normy.
Oznaczenie
Skala
Grupa rozstawu oryginału [mm]
Rozstaw modelowy [mm]
Objaśnienie
H0
1:87
1250–1700
16,5
tor normalny / szeroki w grupie NEM
H0m
1:87
850–<1250
12
grupa metrowa
H0e
1:87
650–<850
9
kolej wąskotorowa
H0i
1:87
400–<650
6,5
kolej przemysłowa; także H0f
H0p
1:87
300–<400
4,5
kolej parkowa / najmniejsze rozstawy
TT
1:120
1250–1700
12
tor normalny
TTm
1:120
850–<1250
9
grupa metrowa
TTe
1:120
650–<850
6,5
kolej wąskotorowa
TTi
1:120
400–<650
4,5
kolej przemysłowa
N
1:160
1250–1700
9
tor normalny
Nm
1:160
850–<1250
6,5
grupa metrowa
Ne
1:160
650–<850
4,5
kolej wąskotorowa
Z
1:220
1250–1700
6,5
tor normalny
Zm
1:220
850–<1250
4,5
grupa metrowa
Geometria rozstawu szyn: oryginał ÷ skala
Te wartości są wyłącznie obliczeniami matematycznymi; systemy modelarskie stosują nominalne rozstawy szyn według NEM.
Rozstaw oryginału
Wymiar [mm]
H0 1:87 [mm]
TT 1:120 [mm]
N 1:160 [mm]
Z 1:220 [mm]
Tor normalny
1435
16,494
11,958
8,969
6,523
Wąskotorowy 1000 mm
1000
11,494
8,333
6,25
4,545
Wąskotorowy 750 mm
750
8,621
6,25
4,688
3,409
Wąskotorowy 600 mm
600
6,897
5
3,75
2,727
Który tor modelarski odpowiada danemu rozstawowi?
Przyporządkowanie do normowych grup NEM 010. Wybór kompatybilnych torów i taboru wymaga sprawdzenia systemu producenta.
Przykładowy oryginał
H0
TT
N
Z
1435 mm
H0: 16,5 mm
TT: 12 mm
N: 9 mm
Z: 6,5 mm
1000 mm
H0m: 12 mm
TTm: 9 mm
Nm: 6,5 mm
Zm: 4,5 mm
750 mm
H0e: 9 mm
TTe: 6,5 mm
Ne: 4,5 mm
brak standardowego oznaczenia e w NEM 010
600 mm
H0i: 6,5 mm
TTi: 4,5 mm
brak w tabeli NEM 010
brak w tabeli NEM 010
Jakie odcinki pełnowymiarowe odpowiadają modelowi?
Wymiary obliczone jako mm × mianownik skali; tabela poglądowa, niezależna od rozstawów nominalnych NEM.
Wymiar modelu
H0 1:87
TT 1:120
N 1:160
Z 1:220
5 mm
0,435 m
0,6 m
0,8 m
1,1 m
9 mm
0,783 m
1,08 m
1,44 m
1,98 m
12 mm
1,044 m
1,44 m
1,92 m
2,64 m
16,5 mm
1,435 m
1,98 m
2,64 m
3,63 m
Uwaga: wartości nominalne nie są dokładnym dzieleniem rozstawu oryginału przez skalę. Sprawdź kompatybilność systemu torowego z taborem.
Źródło: MOROP NEM 010 (2011): https://www.morop.eu/downloads/nem/de/nem010_d.pdf
Rozstaw szyn a rozstaw osi torów
Rozstaw szyn jednego toru to inny parametr niż odległość pomiędzy osiami sąsiednich torów. W modelarstwie kolejowym podane tabele opisują nominalny rozstaw szyn; do rozstawu równoległych torów i skrajni stosuje się oddzielne zalecenia, między innymi NEM 112 i NEM 102.
Nie. H0m ma nominalny rozstaw 12 mm, natomiast 1000/87 = około 11,494 mm. NEM grupuje różne rzeczywiste rozstawy w standardowe rozstawy modelarskie.
Są to oznaczenia przedziałów rozstawu oryginalnego według NEM 010: m 850–poniżej 1250 mm, e 650–poniżej 850 mm, i 400–poniżej 650 mm, p 300–poniżej 400 mm.
Tak, oba używają nominalnie 9 mm, ale odwzorowują inne skale i grupy kolei. Nie oznacza to automatycznej kompatybilności taboru.
Nie. W tabeli NEM 010 z 2011 r. nie są wymienione takie kombinacje. Nie należy traktować braku oznaczenia jako zakazu budowy modeli nietypowych.
Rozstaw szyn dotyczy odległości szyn jednego toru, a rozstaw osi torów odległości pomiędzy osiami dwóch torów. Ten drugi parametr opisuje NEM 112.
Nie. Nominalne rozstawy i grupy przedstawiono według MOROP NEM 010. NMRA publikuje osobny zbiór standardów.