Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Jednostki astronomiczne - przeliczenia i wielkości

Porównaj au, rok świetlny, parsek, jednostki kątowe i miary czasu. Sprawdź wartości dokładne, wielkości przybliżone oraz dane Ziemi, Księżyca i Słońca.

Odległości astronomiczne i prędkość światła

Jednostki odległości w astronomii różnią się skalą. Wartości oznaczone „dokładnie” wynikają ze stałych i definicji; symbol „≈” oznacza zaokrąglenie.

JednostkaSymbolWartość / przeliczenieStatus i zastosowanie
Kilometrkm1 000 mDokładnie - jednostka SI z przedrostkiem.
Sekunda świetlna—299 792,458 kmDokładnie: c × 1 s.
Minuta świetlna—17 987 547,48 kmDokładnie: c × 60 s.
Godzina świetlna—1 079 252 848,8 kmDokładnie: c × 3 600 s.
Doba świetlna—25 902 068 371,2 kmDokładnie: c × 86 400 s.
Jednostka astronomicznaau149 597 870,7 kmDokładna definicja IAU 2012; nie jest stałą rzeczywistą odległością Ziemi od Słońca.
Rok świetlnyly9 460 730 472 580,8 kmDokładnie dla roku juliańskiego 365,25 d i c w próżni.
Parsekpc≈ 30 856 775 814 914 km1 pc = (648 000/π) au; wartość km zaokrąglona.

Jednostki kątowe i współrzędne na niebie

Kąty opisują położenie obiektu na sferze niebieskiej. Minuta kątowa (′) nie jest minutą czasu, a godzina rektascensji jest miarą kąta.

PojęcieSymbolPrzeliczenieZastosowanie
Pełny obrót360°2π radOkrąg, azymut 0-360°.
Stopień kątowy°60′ = 3 600″Kąty wysokości i pola widzenia.
Minuta kątowa′1/60° = 60″Pozorne rozmiary obiektów.
Sekunda kątowa″1/3 600°Paralaksa, rozdzielczość optyki.
Milisekunda kątowamas0,001″Astrometria o dużej dokładności.
Radianrad≈ 57,295779513°Jednostka SI kąta płaskiego.
Godzina rektascensjih (RA)15° = 60 min RASkala kątowa rektascensji, nie doba słoneczna.

Doba, rok i miesiąc astronomiczny

Nie należy utożsamiać roku juliańskiego ze zwykłym rokiem w kalendarzu ani doby jednostkowej z dobą lokalną podczas zmiany czasu.

WielkośćSymbolWartośćInterpretacja
Doba jednostkowad86 400 sDokładnie; nie to samo co lokalna doba kalendarzowa przy zmianie czasu.
Rok juliańskia365,25 d = 31 557 600 sDokładna konwencja astronomiczna; nie jest rokiem kalendarzowym.
Stulecie juliańskie—36 525 dDokładnie: 100 lat juliańskich.
Średnia doba gwiazdowa—≈ 86 164,09054 sWartość średnia JPL; związana z obrotem Ziemi względem gwiazd.
Miesiąc synodyczny Księżyca—≈ 29,530589 dŚrednio od nowiu do nowiu; okres nie jest stały.
Miesiąc syderyczny Księżyca—≈ 27,321661 dŚredni okres obiegu względem gwiazd.
Czas biegu światła na 1 au—≈ 499,004784 sWynik z dokładnych stałych au/c, zaokrąglony.

Podstawowe wielkości Układu Ziemia-Księżyc-Słońce

Wielkości fizyczne zależą od sposobu uśrednienia i modelu. Są danymi orientacyjnymi, nie stałymi definiującymi jednostki.

WielkośćObiektWartośćCharakter danych
Promień średni objętościowyZiemia≈ 6 371 kmNASA - wartość fizyczna, nie definicja jednostki.
Promień średni objętościowyKsiężyc≈ 1 737,4 kmNASA - przybliżenie.
Promień średni objętościowySłońce≈ 695 700 kmNASA - przybliżenie.
Odległość Ziemia-Księżycśrodki ciał≈ 384 400 kmTypowa średnia; rzeczywista odległość zmienia się podczas orbity.
Czas biegu światła z Księżycaśrodki ciał≈ 1,28 sOrientacyjnie przy odległości 384 400 km.

Powiązane narzędzia

Co jest dokładne, a co jest uśrednieniem?

Dokładnie z definicji: prędkość światła w próżni 299 792 458 m/s (BIPM), 1 au = 149 597 870 700 m (IAU), rok juliański 365,25 doby po 86 400 s oraz pochodne przeliczenia roku świetlnego. Parsek ma ścisłą definicję opartą na au i liczbie π; jego zapis dziesiętny jest zaokrągleniem.

Orientacyjnie: promienie ciał niebieskich, średnia odległość Ziemia-Księżyc, średnia doba gwiazdowa i okresy księżycowe. Wartości te nie nadają się automatycznie do wyznaczania dokładnych efemeryd, momentów faz ani terminów wschodów.

Przykłady poprawnego odczytu

Światło pokonuje 1 au w około 8 min 19 s, bo 149 597 870 700 m podzielone przez 299 792 458 m/s daje 499,004783836... s. Jeden parsek to w przybliżeniu 3,26156 roku świetlnego. Rektascensja 2 h odpowiada kątowi 30°, a nie dwóm godzinom czasu zegarowego.

Źródła i data weryfikacji

Definicje i stałe: IAU - rezolucja B2 (2012), au, BIPM - stałe definiujące SI oraz NASA/JPL - parametry astrodynamiczne. Jednostki odległości: IAU - Measuring the Universe.

Wielkości fizyczne: NASA - Earth Fact Sheet, NASA - Moon Fact Sheet, NASA - Sun Fact Sheet oraz NASA - długości miesięcy księżycowych. Sprawdzenie: 31.10.2026.

Najczęstsze pytania o jednostki astronomiczne

Dokładnie 149 597 870,7 km. Wartość au jest zdefiniowana przez IAU; rzeczywista odległość Ziemi od Słońca zmienia się w ciągu roku.

Rok juliański jest jednostką czasu równą dokładnie 365,25 doby po 86 400 sekund. Rok świetlny to jednostka odległości pokonywanej przez światło w próżni w takim roku.

Około 3,26156 roku świetlnego. Parsek jest zdefiniowany w odniesieniu do jednostki astronomicznej i kąta; przeliczenie w kilometrach jest zazwyczaj zaokrąglane.

Nie. Doba jednostkowa ma dokładnie 86 400 sekund, natomiast średnia doba gwiazdowa Ziemi trwa około 86 164,09 sekundy.

Między powtórzeniem fazy Księżyca Ziemia przemieszcza się na orbicie wokół Słońca, więc Księżyc potrzebuje więcej czasu do ponownego ustawienia względem Słońca. Średnio jest to około 29,53 doby wobec 27,32 doby.

Nie. Minuta kątowa to 1/60 stopnia, a minuta czasu to 60 sekund. Godziny rektascensji są umowną miarą kąta na sferze niebieskiej.

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026