Jak obliczyć zużycie gazu podczas nurkowania?
Od RMV lub SAC przez ciśnienie absolutne do litrów gazu i orientacyjnego spadku ciśnienia w butli - metoda krok po kroku.
Co trzeba znać przed obliczeniem?
Najwygodniej rozpocząć od własnego RMV w l/min, czyli zużycia gazu odniesionego do powierzchni. Jeśli masz tylko SAC w bar/min, potrzebujesz także pojemności wodnej butli lub połączonego zestawu, aby przeliczyć SAC na RMV.
Do obliczenia zużycia dla jednego odcinka potrzebujesz następnie głębokości i czasu. Przy profilu ze zmianami głębokości dokładniej jest rozbić nurkowanie na odcinki i policzyć każdy z nich osobno.
Krok 1. Oblicz ciśnienie absolutne na głębokości
W standardowym nurkowym przybliżeniu metrycznym stosujemy:
ATA = głębokość / 10 + 1
Daje to około 2 ATA na 10 m, 3 ATA na 20 m i 4 ATA na 30 m. Jest to praktyczne przybliżenie dla poziomu morza, a nie laboratoryjnie dokładny model hydrostatyczny każdego akwenu.
Krok 2. Przelicz RMV na tempo zużycia na głębokości
Zużycie gazu odniesione do powierzchni rośnie proporcjonalnie do ciśnienia absolutnego:
zużycie na głębokości = RMV x ATA
Jeżeli RMV wynosi 15 l/min, to przy 3 ATA odpowiada to około 45 l/min gazu przeliczonego do warunków powierzchniowych.
Krok 3. Pomnóż przez czas
Całkowite zużycie dla odcinka o stałej głębokości liczymy jako:
V = RMV x ATA x czas
Wynik podajemy w litrach gazu odniesionych do powierzchni. Dzięki temu można go porównać z orientacyjną ilością gazu dostępną w butli.
Krok 4. Przelicz litry na spadek ciśnienia w butli
W praktycznym uproszczeniu metrycznym:
spadek ciśnienia [bar] = zużyty gaz [l] / pojemność wodna butli [l]
To przeliczenie odpowiada modelowi V_gazu ≈ pojemność butli x ciśnienie. Przy wysokich ciśnieniach rzeczywisty gaz nie zachowuje się idealnie, dlatego wynik należy traktować jako orientacyjny.
Przykład: RMV 15 l/min, 20 m, 20 minut, butla 12 l
Na 20 m przyjmujemy około 3 ATA.
15 x 3 = 45 l/min
Przez 20 minut:
45 x 20 = 900 l
Dla butli 12 l:
900 / 12 = 75 bar
Ten sam RMV nie oznacza tego samego zużycia na każdej głębokości
RMV 15 l/min oznacza około 30 l/min na 10 m, 45 l/min na 20 m i 60 l/min na 30 m w standardowym modelu. Dlatego głębokość ma bezpośredni wpływ na tempo ubywania gazu z butli.
Co zrobić, gdy znasz tylko SAC?
Jeżeli SAC jest podane w bar/min dla konkretnej butli, najpierw przelicz je na RMV:
RMV = SAC x pojemność wodna butli
Przykładowo SAC 1,25 bar/min dla butli 12 l odpowiada RMV 15 l/min. Dopiero RMV można wygodnie przenosić między różnymi pojemnościami butli.
Profil ze zmianami głębokości - licz odcinki osobno
Jeśli nurkowanie obejmuje np. 10 minut na 30 m i 15 minut na 15 m, policz zużycie dla każdego odcinka oddzielnie, a następnie zsumuj litry gazu.
Użycie jednej średniej głębokości może dać użyteczne przybliżenie, ale rozbicie profilu na odcinki lepiej odzwierciedla zmianę ciśnienia otoczenia. Nadal zakładasz przy tym stałe RMV dla analizowanych odcinków.
Dlaczego rzeczywiste zużycie może być większe?
- RMV rośnie przy większym wysiłku i szybszej wentylacji,
- stres, zimno i prąd mogą zwiększyć zużycie,
- problemy z pływalnością lub sprzętem mogą zmienić tempo oddychania,
- w sytuacji awaryjnej zapotrzebowanie na gaz może być znacznie większe od spokojnego pomiaru,
- prosty model litrów i barów nie uwzględnia odchyleń gazu rzeczywistego przy wysokim ciśnieniu.
Zużycie gazu to nie pełny plan gazowy
Samo obliczenie ilości gazu dla głębokości i czasu nie wyznacza rezerwy, ciśnienia rozpoczęcia wynurzania ani zapasu dla partnera. Te elementy zależą od rodzaju nurkowania, procedur i szkolenia. Wyniki traktuj jako obliczenia edukacyjne i pomocnicze.
Policz wynik i sprawdź powiązane narzędzia
Źródła
Divers Alert Network, Estimating Your Air Consumption - zależność zużycia gazu od ciśnienia absolutnego oraz wykorzystanie SAC/RMV w obliczeniach gazowych.
DAN - Estimating Your Air Consumption
DAN World, How Much Air Do You Really Need? - wpływ głębokości i wysiłku na zapotrzebowanie na gaz.
FAQ - jak obliczyć zużycie gazu podczas nurkowania
Ostatnia aktualizacja: 30.09.2026