Co policzyć po wymiarach twardej okładki?
Gotowy wymiar okładzin i szkieletu pozwala przejść do rozkroju tektury oraz wymiaru okleiny. Dopiero później warto liczyć zużycie kleju i wykonywać prototyp.
Jak kalkulator wyznacza wysokość okładzin?
Kwadrat to część okładziny wystająca poza blok przy głowie, stopie i przedniej krawędzi. Dla wysokości dodaje się go po obu stronach bloku:
Guild of Book Workers podaje jako przeciętny zakres kwadratu około 1,6-4,7 mm, ale jest to zakres orientacyjny zależny od wielkości i konstrukcji książki. Kalkulator nie wymusza tej wartości.
Dwa warianty szerokości okładziny i przegubu
Szerszy przegub
Okładzina jest węższa od bloku o jedną grubość tektury. O tę samą wartość zwiększa się przegub.
Okładzina szerokości bloku
Okładzina zachowuje pełną szerokość bloku. Przegub jest wtedy mniejszy.
Peter Thomas opisuje pierwszy wariant jako sposób na uzyskanie szerszego przegubu i lepszego otwierania. Zwraca jednocześnie uwagę, że zachowanie materiału pokryciowego i kształt grzbietu mogą wymagać dalszej korekty.
Jak liczona jest grzbietówka i szerokość układu?
W modelu kalkulatora szerokość grzbietówki jest równa zmierzonej grubości bloku przy grzbiecie, a jej wysokość jest taka sama jak wysokość okładzin. Taką relację pokazuje również instrukcja TALAS dla klasycznej oprawy case binding.
To wymiar szkieletu z tektur na płasko. Nie jest to jeszcze wymiar płótna lub papieru na okleinę, ponieważ nie zawiera zawinięć materiału na krawędziach.
Przykład dla bloku 148 x 210 x 15 mm
Dla bloku o szerokości 148 mm, wysokości 210 mm i grzbiecie 15 mm, przy kwadracie 3 mm, tekturze okładzinowej 2 mm i grzbietówce 0,5 mm, wariant szerszego przegubu daje:
- dwie okładziny po 146 x 216 mm,
- grzbietówkę 15 x 216 mm,
- przegub 5,5 mm po każdej stronie grzbietówki,
- szerokość szkieletu na płasko 318 mm.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Zanim przykleisz okładzinę do płótna lub papieru, ułóż wszystkie trzy elementy na sucho i włóż między okładki gotowy blok. Sprawdź kwadrat, położenie grzbietu i swobodę otwierania. To szczególnie ważne przy grubym płótnie, zaokrąglonym grzbiecie i nietypowej tekturze.
Kiedy wynik wymaga korekty?
- Gruby materiał pokryciowy: może wymagać nieco większego przegubu.
- Materiał rozciągliwy: może pozwolić na nieco mniejszy przegub.
- Zaokrąglony grzbiet: geometria różni się od płaskiego bloku i przegub może wymagać zmniejszenia.
- Mocno wyciskany rowek: mało rozciągliwy materiał może potrzebować większego luzu.
- Inny typ oprawy: kalkulator dotyczy etui z dwiema okładzinami, osobną grzbietówką i dwoma przegubami. Nie należy bezpośrednio przenosić wyniku na każdą konstrukcję twardej oprawy.
Źródła i założenia techniczne
- Guild of Book Workers Newsletter nr 256 - Technical note from Peter Thomas - zależność wysokości okładzin od kwadratu oraz dwa warianty szerokości okładzin i przegubu.
- TALAS - How to "Case-In" a Text Block - przykład przygotowania dwóch okładzin, osobnej grzbietówki i szczelin przegubowych w oprawie case binding.
FAQ - wymiary twardej okładki
Ostatnia aktualizacja: 22.09.2026