Ten kalkulator odpowiada na pytanie: ile złota o wyższej próbie trzeba dodać, aby podnieść próbę posiadanego stopu? Przykładowo przy 10 g złota próby 585 i celu 750, dodatek złota próby 999 wynosi około 6,627 g.
Jeżeli chcesz tylko sprawdzić próbę po połączeniu dwóch gotowych stopów, użyj kalkulatora mieszania prób złota. Więcej narzędzi znajdziesz w kategorii Jubilerstwo i złotnictwo.
Jak obliczyć ile złota dodać, aby podnieść próbę?
Kalkulator zachowuje bilans czystego złota. Początkowy stop zawiera określoną ilość Au, a dodawany materiał wnosi kolejną ilość czystego złota. Po dodaniu masa całkowita rośnie, aż udział Au osiągnie próbę docelową.
Dla 10 g próby 585, celu 750 i dodatku próby 999: x = 10 × (750 - 585) / (999 - 750) = 1650 / 249 = 6,627 g.
Po dodaniu masa wynosi około 16,627 g, a matematyczna próba całego stopu wynosi 750.
Przykłady podwyższania próby złota
| Stop początkowy | Cel | Dodatek | Ile dodać |
|---|---|---|---|
| 10 g próby 585 | 750 | próba 999 | 6,627 g |
| 10 g próby 333 | 585 | próba 999 | 6,087 g |
| 20 g próby 585 | 750 | próba 999 | 13,253 g |
| 5 g próby 750 | 916 | próba 999 | 10,000 g |
Dlaczego próba dodatku ma znaczenie?
Dodatek próby 999 nie jest matematycznie tym samym co idealne 1000. Im bliższa próba dodatku jest próbie docelowej, tym większej masy trzeba użyć. Dlatego kalkulator pozwala wpisać rzeczywistą próbę materiału dodawanego do stopu.
Kiedy podwyższenie jest niemożliwe?
Próba dodawanego złota musi być wyższa od próby docelowej. Jeżeli dodajesz materiał próby 750, nie da się w ten sposób uzyskać dokładnie próby 750 z niższego stopu przy skończonej ilości dodatku.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli pracujesz z realnym materiałem, wpisz rzeczywistą próbę dodawanego złota z dokumentacji lub oznaczenia. Użycie 1000 zamiast 999 nieznacznie zmienia wynik, ale przy większych masach różnica może mieć znaczenie materiałowe.
Czy kalkulator uwzględnia straty przy topieniu?
Nie. Wynik pokazuje czysty bilans matematyczny przy założeniu, że cała masa obu składników pozostaje w stopie. W praktyce obróbka, topienie i dalsze procesy mogą powodować straty materiałowe.
Kalkulator nie zastępuje badania próby ani procedur stosowanych przy oznaczaniu gotowego wyrobu.
Dla ucznia szkoły jubilerskiej i studenta technologii materiałów
To zadanie jest przykładem bilansu składnika w mieszaninie. Zamiast uśredniać próby, zapisujemy ilość czystego złota przed i po dodaniu materiału.
Warto samodzielnie sprawdzić wynik, podstawiając wyliczoną masę dodatku do równania końcowej próby: suma czystego Au podzielona przez masę końcową powinna dać dokładnie wartość docelową.
Ciekawostka
Podnoszenie próby staje się coraz bardziej materiałochłonne, gdy próba docelowa zbliża się do próby dodawanego złota. Wynika to bezpośrednio z mianownika wzoru: różnica między próbą dodatku a próbą docelową maleje, więc potrzebna masa dodatku szybko rośnie.
Powiązane narzędzia i materiały
FAQ - podwyższanie próby złota
Ostatnia aktualizacja: 06.09.2026