Pozycje progów policzone - co dalej?
Po wyznaczeniu klasycznych pozycji progów możesz przejść do układu multiscale, ilości fretwire albo praktycznej metody trasowania podstrunnicy.
Pełną ścieżkę znajdziesz w Akademii gitary, basu i lutnictwa. Wszystkie materiały pakietu są także w kategorii Gitara, bas i lutnictwo.
Jak użyć wyniku przy trasowaniu podstrunnicy?
Najważniejsza jest kolumna „od siodełka”. Dla każdego progu odmierz podaną wartość od tej samej powierzchni bazowej siodełka i zaznacz środek szczeliny. Dzięki temu ewentualny błąd jednego pomiaru nie przesuwa automatycznie wszystkich kolejnych progów.
Odległość „od poprzedniego progu” traktuj jako wartość kontrolną. Przy ręcznym trasowaniu nie warto budować całej skali przez dodawanie kolejnych zaokrąglonych odstępów.
Wzór na pozycję progu z menzury
Kalkulator zakłada standardową 12-stopniową temperację równomierną. Dla menzury L pozycję progu n mierzoną od siodełka wyznacza wzór:
Dla 12. progu czynna długość struny zmniejsza się dokładnie o połowę, dlatego jego pozycja wynosi L / 2. Dla menzury 648 mm otrzymujemy 324 mm.
Spotykana w lutnictwie metoda z dzielnikiem około 17,817154 jest równoważnym sposobem kolejnego wyznaczania odstępów w temperacji równomiernej. Kalkulator liczy jednak każdy próg bezpośrednio z pełnego wzoru, a dopiero wynik wyświetla z wybranym zaokrągleniem.
Przykład: menzura 648 mm i 22 progi
Dla menzury 648 mm pierwszy próg wypada około 36,37 mm od siodełka, 12. próg na 324,00 mm, a 22. próg około 466,16 mm.
Jeśli budujesz instrument, te wartości dotyczą geometrycznego rozmieszczenia prostych progów w temperacji równomiernej. Położenie mostka i siodełek może wymagać dodatkowej kompensacji intonacji zależnej m.in. od strun, wysokości akcji i konstrukcji instrumentu.
Menzura, 12. próg i rzeczywisty punkt mostka
Menzura nie jest po prostu długością podstrunnicy. W gotowym instrumencie można ją kontrolnie określić, mierząc od powierzchni siodełka do środka 12. progu i podwajając tę odległość. To daje geometryczną długość skali.
Rzeczywista długość struny do siodełka mostka bywa nieco większa z powodu kompensacji intonacji. Dlatego kalkulator progów nie powinien być używany jako kalkulator ustawienia mostka.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli trasujesz podstrunnicę ręcznie, nie odkładaj 2. progu od 1., 3. od 2. itd. Odmierzaj każdy próg od siodełka. To ogranicza narastanie błędów wynikających z pomiaru i zaokrąglenia.
Kiedy wynik wymaga dodatkowej korekty?
- True Temperament i inne systemy kompensowane: nie używają prostego, wspólnego położenia progu dla wszystkich strun.
- Multiscale / fanned frets: każda skrajna struna ma inną menzurę, więc geometria wymaga osobnego obliczenia.
- Kompensowane siodełko: może zmieniać efektywny punkt początku struny, ale nie zmienia podstawowej tabeli klasycznej skali równomiernej.
- Mostek: do ustawienia siodełek mostka potrzebna jest kompensacja intonacji, której ten kalkulator celowo nie wylicza.
Źródła i założenia
Obliczenia dotyczą klasycznego rozmieszczenia prostych progów w 12-stopniowej temperacji równomiernej. StewMac opisuje współczynnik progowy 17,817154 oraz zaleca odkładanie pozycji od siodełka zamiast sumowania kolejnych odstępów.
FAQ - pozycje progów, menzura i rozstaw progów
Ostatnia aktualizacja: 16.09.2026