Przeskalowałeś model - co warto policzyć dalej?
Zmiana skali wpływa na gabaryty, grubość ścian, otwory i wysokość modelu. Jeżeli skalowanie ma korygować wymiar gotowej części, najpierw odróżnij zwykłą zmianę rozmiaru od kompensacji skurczu i luzu pasowania.
Jak obliczyć procent skali z wymiaru docelowego?
Jeżeli znasz obecny wymiar modelu i wymiar, który chcesz otrzymać, współczynnik skali wyznaczasz z ich ilorazu:
Przykład: element ma 80 mm długości, a potrzebujesz 100 mm. Skala wynosi 100 ÷ 80 × 100% = 125%. Przy skalowaniu proporcjonalnym wszystkie pozostałe wymiary również rosną o ten sam współczynnik 1,25.
Jak przeliczyć nowe wymiary z procentu skali?
Dla każdej osi nowy wymiar jest iloczynem starego wymiaru i skali zapisanej jako współczynnik:
Skala 75% oznacza mnożenie wymiaru przez 0,75, a skala 150% - przez 1,5. Skala 100% nie zmienia wymiarów.
Skalowanie proporcjonalne i osobne X/Y/Z
Skalowanie proporcjonalne używa tego samego procentu dla X, Y i Z. Zachowuje proporcje modelu, dlatego jest najbezpieczniejsze, gdy chcesz tylko zmienić jego wielkość.
Skalowanie niejednorodne pozwala podać osobny procent dla każdej osi. Zmienia proporcje i może być użyteczne np. do świadomego wydłużenia części, ale może również zniekształcić otwory, kąty, gwinty i powierzchnie współpracujące.
Jak skala wpływa na objętość modelu?
Przy skali proporcjonalnej zmiana objętości jest znacznie większa niż zmiana pojedynczego wymiaru. Jeśli współczynnik liniowy wynosi k, objętość geometryczna zmienia się jak:
Dla osobnych skal X/Y/Z współczynnik objętości wynosi kx × ky × kz.
To zależność geometryczna. Nie należy utożsamiać jej jeden do jednego ze zużyciem filamentu lub czasem wydruku, ponieważ slicer ponownie generuje ściany, wypełnienie, górne i dolne warstwy oraz podpory.
Popularne skale i ich wpływ na objętość
| Skala liniowa | Współczynnik wymiaru | Objętość geometryczna | Zmiana objętości |
|---|---|---|---|
| 50% | 0,50× | 12,5% | -87,5% |
| 75% | 0,75× | 42,2% | -57,8% |
| 125% | 1,25× | 195,3% | +95,3% |
| 150% | 1,50× | 337,5% | +237,5% |
| 200% | 2,00× | 800,0% | +700,0% |
Ciekawostka
Powiększenie modelu do 200% nie oznacza „dwa razy większego modelu” pod każdym względem. Każdy wymiar liniowy jest 2 razy większy, powierzchnie rosną 4 razy, a objętość geometryczna aż 8 razy.
Czy skalowaniem warto poprawiać niedokładny wymiar wydruku?
Jeżeli cały model został zaprojektowany w złej jednostce lub świadomie ma być większy czy mniejszy, skalowanie jest właściwym narzędziem. Jeżeli jednak część miała mieć 20,00 mm, a po wydruku ma 19,85 mm, globalne skalowanie nie zawsze jest najlepszą metodą kalibracji.
Błąd wymiarowy może wynikać m.in. ze skurczu materiału, kompensacji konturów i otworów, szerokości ścian, pierwszej warstwy albo kalibracji drukarki. Przy częściach pasowanych warto najpierw ustalić źródło odchyłki.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Gdy zależy Ci na jednym krytycznym wymiarze, wybierz go jako wymiar docelowy i zastosuj skalowanie proporcjonalne. Po obliczeniu koniecznie sprawdź pozostałe dwa wymiary - kalkulator od razu pokazuje, jakie wartości uzyskają po zmianie skali.
Dla ucznia technikum i studenta - podobieństwo brył i skala
Skalowanie modelu 3D jest praktycznym przykładem podobieństwa figur i brył. Warto rozróżnić zmianę wymiarów liniowych, pól powierzchni oraz objętości.
- Długość: mnoży się przez k.
- Pole powierzchni przy skali jednorodnej: mnoży się przez k2.
- Objętość przy skali jednorodnej: mnoży się przez k3.
- Skala procentowa: 125% odpowiada współczynnikowi 1,25.
- Skala niejednorodna: objętość mnoży się przez kx × ky × kz.
Przykładowe zadania - skalowanie modeli 3D
Treść: Model ma długość X równą 80 mm. Chcesz uzyskać 100 mm i zachować proporcje. Jaka skala jest potrzebna?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczenie: S = 100 ÷ 80 × 100% = 125%.
Treść: Model ma wymiary 120 × 80 × 40 mm i zostaje pomniejszony do 75%. Jakie będą nowe wymiary?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczenie: 120 × 0,75 = 90 mm; 80 × 0,75 = 60 mm; 40 × 0,75 = 30 mm.
Treść: Model zostaje powiększony proporcjonalnie do 150%. Ile razy większa będzie jego geometryczna objętość?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Obliczenie: 1,5³ = 3,375.
Źródła i uwagi do metody
PrusaSlicer pozwala mierzyć geometrię i proporcjonalnie skalować obiekt do wymaganej długości. OrcaSlicer udostępnia skalowanie procentowe, ustawienie konkretnego rozmiaru w milimetrach oraz przełącznik skalowania jednorodnego zachowującego proporcje.
Kalkulator wykorzystuje standardowe zależności geometryczne skali. Nie zastępuje kontroli podglądu modelu w slicerze ani kalibracji tolerancji konkretnej drukarki i materiału.
Dalej w pakiecie Druk 3D
Jeżeli skala ma służyć do poprawienia dokładności części, potraktuj ją jako jeden z etapów całej kalibracji wymiarowej, a nie jedyną korektę.
FAQ - skalowanie modelu 3D, procent i wymiary
Ostatnia aktualizacja: 26.08.2026