Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter poglądowy. Dokładamy wszelkich starań, by były poprawne, ale zawsze weryfikuj je z fachowcem.

Przejdź do treści

Kalkulator kompensacji skurczu druku 3D - XY/Z

Zmierz próbkę po ostygnięciu i oblicz skurcz liniowy, współczynnik kompensacji, skalę modelu oraz wartość Shrinkage do profilu filamentu.

Kompensacja wymiaru po wydruku

Najdokładniej licz z własnego wydruku testowego wykonanego tym samym filamentem i profilem.
shrink • XY/Z
mm
Wymiar modelu / wartość oczekiwana przed kompensacją.
mm
Zmierz po pełnym ostygnięciu wydruku.
%
1% oznacza, że po ostygnięciu wymiar jest o 1% mniejszy.
mm
Kalkulator poda wymiar modelu przed skurczem.
Przykład: model 100 mm po wydruku ma 99 mm. To odpowiada retencji wymiaru 99% i skurczowi liniowemu 1%.

Wynik

Skala kompensacyjna modelu
101,01%
Aby skompensować 1,00% skurczu, model trzeba powiększyć o około 1,01%.
Skurcz liniowy
1,00%
1,00 mm na 100 mm
Retencja wymiaru
99,00%
Orca Shrinkage XY: 99,00%
Współczynnik kompensacji
1,010101
mnożnik wymiaru modelu
Model dla wymiaru docelowego
101,01 mm
cel po ostygnięciu: 100,00 mm
Wniosek
Próbka zachowała 99,00% wymiaru. Dla powtarzalnego skurczu możesz użyć skali około 101,01% albo wartości Shrinkage XY = 99,00% w OrcaSlicer.
Zmierz także drugi kierunek XY. Jeżeli X i Y różnią się wyraźnie, nie uśredniaj ich bez diagnozy drukarki i kompensacji procesu.

Skorygowałeś skurcz - co warto policzyć dalej?

Kompensacja skurczu ma sens dopiero przy powtarzalnej ekstruzji i stabilnym procesie. Przy częściach pasowanych trzeba też oddzielić globalny błąd skali od lokalnego błędu otworów, konturów i wymaganego luzu.

Luz i pasowanie
Oddziel globalny skurcz od wymaganego luzu między współpracującymi częściami.
Skalowanie modelu 3D
Przelicz ogólną zmianę skali i nowe wymiary X, Y oraz Z.
Flow / Extrusion Multiplier
Upewnij się, że błąd wymiarowy nie wynika z ilości podawanego materiału.
Kalibracja drukarki 3D
Zobacz kolejność kalibracji przed wprowadzaniem korekt wymiarowych.

Jak obliczyć skurcz wydruku 3D z pomiaru?

Najpierw porównaj wymiar modelu testowego z wymiarem rzeczywiście zmierzonym po ostygnięciu. Skurcz liniowy określa, jaka część wymiaru została utracona:

s = (1 - Lpomiar / Lwzorzec) × 100%

Dla wzorca 100 mm i pomiaru 99 mm skurcz wynosi 1%. Jednocześnie wydruk zachował 99% wymiaru wzorcowego.

Jeżeli zmierzony wymiar jest większy od wzorcowego, kalkulator pokaże ujemny skurcz, czyli rozszerzenie / dodatni błąd wymiarowy.

Dlaczego kompensacja nie jest po prostu „100% + skurcz”?

Dla małych wartości wynik jest podobny, ale dokładna kompensacja jest odwrotnością retencji wymiaru:

k = Lwzorzec / Lpomiar

Przy skurczu 1% retencja wynosi 0,99, dlatego dokładny współczynnik kompensacji to 1 / 0,99 = 1,010101, czyli skala 101,0101%.

Jeżeli gotowa część ma mieć 80 mm, model przed kompensacją powinien mieć około 80 × 1,010101 = 80,81 mm.

Co oznacza Shrinkage XY i Shrinkage Z w OrcaSlicer?

W aktualnej dokumentacji OrcaSlicer pole Shrinkage (XY) przyjmuje procent wymiaru zachowanego po ostygnięciu. Dokumentacja podaje przykład: jeżeli z 100 mm otrzymujesz 94 mm, wpisujesz 94%.

Kalkulator pokazuje tę wartość jako retencję wymiaru, żeby nie mylić jej z procentem utraconego wymiaru. Dla próbki 100 → 99 mm wynik to: skurcz 1%, retencja 99%, Orca Shrinkage XY 99%.

OrcaSlicer rozdziela kompensację filamentu na XY oraz Z. Dla otworów i konturów dostępne są dodatkowo ustawienia procesu, dlatego globalna kompensacja skurczu nie powinna zastępować kalibracji tolerancji części pasowanych.

Ciekawostka

Skurcz 2% nie wymaga skali dokładnie 102%. Retencja wynosi 98%, więc dokładna skala kompensacyjna to 100 / 98 × 100% = około 102,0408%. Różnica jest niewielka, ale przy większych wymiarach i materiałach o większym skurczu staje się zauważalna.

PLA, PETG, ABS i ASA - czy można użyć jednej wartości skurczu?

Nie warto traktować nazwy materiału jako wystarczającej podstawy do dokładnej kompensacji. Rzeczywisty wynik zależy od konkretnego filamentu, geometrii, temperatur, chłodzenia, komory, orientacji modelu, profilu i samej drukarki.

Dlatego kalkulator nie narzuca presetów procentowych dla PLA, PETG, ABS czy ASA. Materiał wybierasz tylko opisowo, a współczynnik wyznaczasz z własnej próbki wykonanej w warunkach zbliżonych do późniejszego wydruku.

W materiałach bardziej podatnych na skurcz szczególnie ważne jest, aby próbka ostygła przed pomiarem i aby warunki druku były powtarzalne.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Nie kalibruj skurczu na małym otworze ani na elemencie z efektem „elephant foot”. Wybierz możliwie długi, zewnętrzny wymiar próbki, zmierz go po ostygnięciu kilka razy i dopiero wtedy wyznacz globalną kompensację. Otwory i pasowania koryguj osobno.

Dla ucznia technikum i studenta - błąd względny i współczynnik korekcyjny

Kompensacja skurczu jest praktycznym zastosowaniem błędu względnego oraz odwrotności współczynnika skali.

  • Błąd bezwzględny: różnica między wymiarem zmierzonym a wzorcowym, np. 99 - 100 = -1 mm.
  • Błąd względny: różnica odniesiona do wartości wzorcowej.
  • Retencja: stosunek wymiaru zmierzonego do wzorcowego.
  • Skurcz: 1 minus retencja.
  • Kompensacja: odwrotność retencji, dzięki której przewidywany skurcz zostaje wyrównany.

Przykładowe zadania - kompensacja skurczu druku 3D

Zadanie 1 - próbka wyszła za mała

Treść: Wzorzec ma 100 mm, a po ostygnięciu wydruk ma 99 mm. Oblicz skurcz i dokładną skalę kompensacyjną.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Obliczenie: skurcz = (1 - 99/100) × 100% = 1%. Skala = 100/99 × 100% ≈ 101,01%.

Odpowiedź: skurcz 1%, skala kompensacyjna około 101,01%.
Zadanie 2 - wymiar modelu dla części 50 mm

Treść: Z pomiaru wiadomo, że materiał zachowuje 98,5% wymiaru. Jaki wymiar modelu powinien dać po ostygnięciu około 50 mm?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Obliczenie: 50 / 0,985 ≈ 50,76 mm.

Odpowiedź: wymiar modelu około 50,76 mm.
Zadanie 3 - wydruk większy od wzorca

Treść: Model ma 80 mm, a pomiar wydruku daje 80,4 mm. Jaką skalę kompensacyjną wyznacza ten wynik?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Obliczenie: retencja = 80,4/80 = 1,005 = 100,5%. Skala = 80/80,4 × 100% ≈ 99,50%.

Odpowiedź: wydruk jest większy o 0,5%, a skala korekcyjna wynosi około 99,50%.

Źródła i uwagi do metody

OrcaSlicer opisuje kompensację filamentu przez ustawienia Shrinkage (XY) i Shrinkage (Z) oraz zaleca kalibrację tolerancji dla konkretnej kombinacji drukarki i filamentu. Dla zewnętrznych konturów i otworów udostępnia dodatkowe ustawienia kompensacji procesu.

Kalkulator wykorzystuje liniowy model skurczu. Jest właściwy do powtarzalnej korekty skali wymiarów, ale nie opisuje odkształceń nieliniowych, warping'u, lokalnych błędów otworów ani deformacji zależnych od geometrii części.

Dalej w pakiecie Druk 3D

Przy korektach wymiarowych warto od razu sprawdzić źródła błędów ekstruzji i przejść przez pełną ścieżkę kalibracji zamiast mnożyć niezależne poprawki.

FAQ - kompensacja skurczu druku 3D

Podziel zmierzony wymiar po ostygnięciu przez wymiar wzorcowy. Skurcz liniowy to 1 minus ten iloraz, pomnożone przez 100%. Dla wzorca 100 mm i pomiaru 99 mm skurcz wynosi 1%.

Podziel wymiar wzorcowy przez wymiar zmierzony i pomnóż przez 100%. Dla 100 mm i 99 mm otrzymasz około 101,01%.

Ponieważ kompensacja jest odwrotnością retencji wymiaru. Przy skurczu 1% retencja wynosi 0,99, a jej odwrotność to około 1,010101.

To procent wymiaru, który pozostaje po ostygnięciu. Jeżeli model 100 mm po wydruku ma 99 mm, retencja wynosi 99%.

Aktualna dokumentacja OrcaSlicer opisuje to pole jako procent wymiaru zachowanego po chłodzeniu. Jeżeli z 100 mm otrzymujesz 99 mm, odpowiada to wartości 99%.

Nie w znaczeniu użytym w dokumentacji tego pola. Przykład OrcaSlicer mówi o wpisaniu 94%, gdy z 100 mm po wydruku otrzymuje się 94 mm. Dlatego kalkulator nazywa tę wartość retencją wymiaru.

Tak. Aktualne wersje OrcaSlicer mają osobne ustawienie Shrinkage (Z). W kalkulatorze wybierz kierunek Z, aby wynik był opisany dla tej osi.

Nie należy zakładać jednej uniwersalnej wartości. Wynik zależy od konkretnego filamentu, drukarki, temperatur, chłodzenia, geometrii, orientacji i profilu druku. Najlepiej wyznaczyć go z własnej próbki.

Materiały o większej tendencji do skurczu i odkształceń są bardziej wrażliwe na warunki druku. Sama korekta skali nie usunie warpingu ani nierównomiernego odkształcenia.

Do kalibracji skurczu lepiej mierzyć część po ostygnięciu i ustabilizowaniu temperatury. Pomiar gorącego elementu może nie odpowiadać wymiarowi końcowemu.

Można, ale dłuższy wymiar zwykle pozwala łatwiej odróżnić rzeczywisty błąd procentowy od błędu pomiaru suwmiarki. Dla globalnej kompensacji warto używać możliwie długiego, prostego wymiaru zewnętrznego.

Nie zawsze. Otwory mają dodatkowe błędy wynikające z geometrii ścieżki, szerokości linii i procesu. OrcaSlicer ma osobne ustawienia X-Y hole compensation i X-Y contour compensation.

Nie. Elephant foot jest lokalnym poszerzeniem pierwszych warstw i powinien być korygowany ustawieniami pierwszej warstwy lub dedykowaną kompensacją, a nie globalnym skalowaniem całego modelu.

Najpierw sprawdź mechanikę i kalibrację drukarki. Wartość Shrinkage XY jest wspólna dla płaszczyzny XY, dlatego wyraźnie różne błędy osi mogą wskazywać problem, którego nie powinno się ukrywać zwykłym uśrednieniem.

Oznacza, że zmierzony wydruk jest większy od wymiaru wzorcowego. Kalkulator wyznaczy wtedy skalę kompensacyjną mniejszą od 100%.

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2026

Popularne w tej kategorii

Kalkulator zużycia filamentu 3DPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Kalkulator kosztu wydruku 3DPopularne
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.
Ile filamentu zostało na szpuli? Gramy i metry
Kliknij i użyj narzędzia w 10 sekund.
Grubość ścianki i liczba obrysów - kalkulator 3D
Wpisz dane i zobacz wynik natychmiast.