Dalsze kroki w Drogownictwie
Po obliczeniu wyniku możesz od razu sprawdzić wyjaśnienie, wartości pomocnicze i kolejne obliczenie z tego samego etapu pracy.
Kalkulator odpływu wody opadowej z drogi służy do szybkiego oszacowania strumienia spływu z odwadnianej powierzchni. Możesz podać wymiary jezdni albo gotową powierzchnię zlewni, a następnie lokalne natężenie deszczu i współczynnik spływu.
WR-D-71-1 wskazuje, że wymiary urządzeń odwodnienia ustala się na podstawie miarodajnych spływów powierzchniowych, a natężenia opadów powinny pochodzić z aktualnego atlasu opadowego dla miejsca inwestycji albo lokalnego modelu opadowego.
Jak obliczany jest odpływ z drogi?
Dla jednej zlewni kalkulator stosuje zależność zgodną z algorytmem WR-D-71-1:
gdzie Q to przepływ [l/s], q natężenie deszczu [l/(s·ha)], ψ współczynnik spływu [-], a F powierzchnia zlewni [ha]. Iloczyn ψ·F jest powierzchnią zredukowaną.
Jeżeli wpisujesz q w mm/h, kalkulator automatycznie przelicza je na l/(s·ha): 1 mm/h = 2,7778 l/(s·ha).
Ciekawostka
Dla tej samej powierzchni i tego samego deszczu zmiana ψ z 0,30 na 0,90 potraja obliczony odpływ. Dlatego dwa obszary o identycznym metrażu — np. nawierzchnia żwirowa i asfalt — mogą generować bardzo różne strumienie wody.
Jak przyjąć współczynnik spływu ψ?
WR-D-71-1 podaje zalecane zakresy zależne od rodzaju i spadku powierzchni. Kalkulator pozostawia ψ jako pole edytowalne.
| Rodzaj powierzchni | Zakres ψ wg WR-D-71-1 |
|---|---|
| Nawierzchnie asfaltowe i betonowe | 0,85–0,90 |
| Kostka betonowa | 0,75–0,85 |
| Nawierzchnie tłuczniowe | 0,25–0,60 |
| Nawierzchnie żwirowe | 0,15–0,30 |
| Parki i ogrody | 0,10–0,30 |
Zakresy są podpowiedzią z wytycznych, a nie automatycznym doborem dla konkretnej inwestycji. W zlewni mieszanej należy wyznaczyć zastępczy współczynnik ważony powierzchniami.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najczęstszy błąd to wpisanie „przykładowego deszczu” bez sprawdzenia lokalizacji i wymaganego czasu trwania. Do przedmiaru możesz użyć danych roboczych, ale przy wymiarowaniu odwodnienia najpierw ustal właściwe q(t, C) dla miejsca inwestycji, a dopiero potem oceniaj rów, wpust, kanał czy przepust.
Przykładowe zadania
Treść: Odcinek ma 100 m długości i 7 m szerokości. Przyjmij ψ = 0,90 i q = 150 l/(s·ha). Oblicz Q.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
F = 100·7 = 700 m² = 0,0700 ha.
Fred = 0,90·0,0700 = 0,0630 ha.
Q = 150·0,0630 = 9,45 l/s.
Treść: Parking ma 2000 m², ψ = 0,80, a natężenie opadu 54 mm/h. Jaki jest odpływ?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
54 mm/h = 54·2,7778 ≈ 150 l/(s·ha).
F = 0,20 ha.
Q = 150·0,80·0,20 = 24,0 l/s.
Treść: Dla Q = 9,45 l/s deszcz o stałym natężeniu trwa 15 min. Ile m³ odpłynie?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
15 min = 900 s.
V = 9,45 l/s · 900 s = 8505 l = 8,505 m³.
Treść: Zlewnia ma 0,10 ha, q = 180 l/(s·ha). Porównaj Q dla ψ = 0,30 i ψ = 0,90.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Dla ψ = 0,30: Q = 180·0,30·0,10 = 5,4 l/s.
Dla ψ = 0,90: Q = 180·0,90·0,10 = 16,2 l/s.
Dla ucznia technikum drogowego, budowlanego i studenta
- 1 ha = 10 000 m², więc 700 m² = 0,0700 ha,
- powierzchnia zredukowana to ψ·F, a nie sama powierzchnia geometryczna,
- q w l/(s·ha) można mnożyć bezpośrednio przez F w ha, aby otrzymać l/s,
- dla zlewni z różnymi nawierzchniami stosuje się zastępczy ψ ważony powierzchniami,
- objętość V = Q·t ma sens tylko przy jasno określonych jednostkach i założonym przebiegu opadu,
- w pełnym projekcie natężenie deszczu zmienia się wraz z przyjętym czasem miarodajnym, dlatego proste Q = q·ψ·F jest tylko jednym krokiem obliczeń.
Kiedy prosty wynik Q nie wystarcza?
W sieci odwodnienia kolejnych odcinków nie oblicza się w oderwaniu od czasu przepływu. WR-D-71-1 wymaga uwzględniania zwiększającej się powierzchni zredukowanej zlewni, wydłużającego czasu przepływu i odpowiadającego mu natężenia deszczu.
Dlatego ten kalkulator najlepiej traktować jako szybkie obliczenie pojedynczej zlewni lub kontrolę danych wejściowych przed dalszym wymiarowaniem urządzenia.
Powiązane kalkulatory
Powiązane kalkulatory Drogownictwa
Źródła i podstawa obliczeń
WR-D-71-1 „Wytyczne projektowania urządzeń do odwodnienia dróg zamiejskich i ulic. Część 1: Wymagania podstawowe” wskazuje zasady ustalania natężeń deszczów miarodajnych, zalecane współczynniki spływu ψ oraz algorytm obliczania przepływu miarodajnego z zależności Q = q·ψ·F dla zlewni cząstkowej.
FAQ – odpływ wody opadowej z drogi
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026