Dalsze kroki w Drogownictwie
Po obliczeniu wyniku możesz od razu sprawdzić wyjaśnienie, wartości pomocnicze i kolejne obliczenie z tego samego etapu pracy.
Kalkulator wpustów deszczowych pomaga wstępnie oszacować maksymalny rozstaw i liczbę wpustów na odcinku drogi. Łączy trzy ograniczenia: orientacyjne wartości rozstawu z WR-D-71-1, maksymalną powierzchnię odwadnianą przez jeden wpust oraz — opcjonalnie — znaną efektywną przepustowość konkretnego wpustu.
Wynik nie zastępuje hydraulicznego projektowania ścieku przykrawężnikowego, wpustu, przykanalika i kanalizacji deszczowej.
Jak kalkulator ustala rozstaw wpustów?
Najpierw odczytuje orientacyjny maksymalny rozstaw z tabeli 5.3.1.1 WR-D-71-1 na podstawie grupy klasy drogi, spadku podłużnego iₙ i spadku poprzecznego iₚ.
Następnie sprawdza limit powierzchni: WR-D-71-1 wskazuje, że maksymalna powierzchnia odwadniana przez jeden wpust nie powinna przekraczać 400 m². Dla pasa zlewni o szerokości B odpowiada temu orientacyjny rozstaw 400/B.
Jeśli włączysz kontrolę przepustowości, kalkulator dodatkowo ogranicza rozstaw tak, aby dopływ Q = q·ψ·F/10000 nie przekroczył przyjętej efektywnej przepustowości wpustu.
Ciekawostka
Dwa odcinki drogi o identycznej długości mogą wymagać różnej liczby wpustów mimo tej samej szerokości jezdni. Zmiana spadku podłużnego wpływa na orientacyjny rozstaw w tabeli WR-D-71-1, a lokalne obniżenie niwelety może dodatkowo wymagać wpustu niezależnie od regularnej siatki.
Orientacyjne maksymalne rozstawy z WR-D-71-1
| Spadek iₙ | GP/G/Z/L/D, iₚ=2,0% | GP/G/Z/L/D, iₚ=2,5% | A/S, iₚ=2,0% | A/S, iₚ=2,5% |
|---|---|---|---|---|
| <0,5% | ≤8 m | ≤8 m | ≤8 m | ≤8 m |
| 0,5–0,8% | 8–10 m | 8–12 m | 8–9 m | 8–10 m |
| 0,8–1,5% | 10–12 m | 12–14 m | 9–10 m | 10–12 m |
| 1,5–3,0% | 12–15 m | 14–17 m | 10–12 m | 12–14 m |
| 3,0–6,0% | 15–18 m | 17–20 m | 12–15 m | 14–17 m |
| >6,0% | ≤22 m | ≤25 m | ≤20 m | ≤22 m |
Tabela ma charakter orientacyjny. Dla grupy GP/G/Z/L/D odnosi się do szerokości jezdni, z której woda spływa do wpustu, nie większej niż 10 m. Wartości dla skrajnych spadków mają dodatkowe uwagi w WR-D-71-1.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Nie rozstawiaj wpustów wyłącznie „co X metrów”. Najpierw zaznacz punkty najniższe niwelety, przejścia dla pieszych i inne miejsca wymagające przejęcia wody, a dopiero pomiędzy nimi sprawdzaj regularny rozstaw. Kalkulator pokazuje liczbę wynikającą z odcinka i ograniczeń, ale lokalizacja każdego wpustu nadal wymaga analizy przebiegu drogi.
Co oznacza przepustowość jednego wpustu?
Przepustowość nie jest jedną stałą liczbą dla wszystkich kratek. Zależy od typu i wymiarów nasady, położenia w ścieku, spadków, szerokości strugi, warunków napływu i innych czynników hydraulicznych.
Dlatego pole przepustowości jest opcjonalne. Jeśli masz wartość z dokumentacji producenta lub obliczeń hydraulicznych, możesz wykorzystać ją do dodatkowej kontroli. Kalkulator może też pomniejszyć tę wartość przez zadany procent wykorzystania, tworząc prostą rezerwę obliczeniową.
Przykładowe zadania
Treść: Ile wpustów dla 120 m drogi przy iₙ=1,0%?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Załóż drogę GP/G/Z/L/D, iₚ=2,0%, dwie linie wpustów i szerokość zlewni 3,5 m na linię. Tabela daje zakres 10–12 m. Przyjmując maks. 12 m: 120/12=10 wpustów na linię, czyli 20 wpustów łącznie. Powierzchnia na wpust wynosi 3,5·12=42 m², więc limit 400 m² nie jest krytyczny.
Treść: Kiedy limit 400 m² ograniczy rozstaw?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Dla szerokości zlewni 20 m maksymalny rozstaw wynikający wyłącznie z powierzchni wynosi 400/20=20 m. Jeśli tabela WR-D pozwala na mniej, nadal decyduje tabela; jeśli inne ograniczenia byłyby większe, limit powierzchni zatrzyma rozstaw na 20 m.
Treść: Jak sprawdzić wpust o efektywnej przepustowości 8 l/s?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Dla q=200 l/(s·ha), ψ=0,9 i szerokości pasa 6 m dopływ z 1 m długości wynosi 200·0,9·6/10000=0,108 l/s. Przy efektywnej przepustowości 8 l/s rozstaw hydrauliczny wynosi około 8/0,108=74,1 m. Jeżeli tabela WR-D daje np. 15 m, to właśnie tabela jest bardziej ograniczająca.
Treść: Dlaczego w najniższym punkcie może być potrzebny dodatkowy wpust?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Regularny rozstaw nie gwarantuje przejęcia wody w obniżeniu niwelety. WR-D-71-1 wymaga lokalizowania wpustów w najniższych punktach i wskazuje możliwość dodatkowego wpustu przed takim punktem. Dlatego wynik liczbowy z kalkulatora jest punktem wyjścia, nie gotowym planem sytuacyjnym.
Dla ucznia technikum i studenta
To narzędzie łączy geometrię drogi, hydrologię i hydraulikę odwodnienia. W zadaniach szkolnych warto zawsze rozdzielić trzy pytania: ile wody dopływa do wpustu, ile wody wpust może przejąć i jaki rozstaw dopuszczają warunki geometryczne.
Przy rozwiązywaniu ręcznym zapisuj jednostki. Powierzchnia F we wzorze WR-D może być podawana w m² przy dzieleniu przez 10000, natomiast natężenie q jest w l/(s·ha). To częste źródło błędów o czynnik 10 000.
Powiązane kalkulatory
Powiązane kalkulatory Drogownictwa
Źródła i podstawa obliczeń
WR-D-71-1 „Wytyczne projektowania urządzeń do odwodnienia dróg zamiejskich i ulic. Część 1: Wymagania podstawowe”, podrozdział 5.3.1, podaje zasady wymiarowania rozstawu wpustów, limit 400 m² powierzchni na jeden wpust, orientacyjną tabelę rozstawów oraz zależność do obliczania maksymalnego dopływu ze zlewni wpustu.
WR-D-71-2 opisuje elementy odwodnienia powierzchniowego, w tym wpusty deszczowe, studzienki wpustowe i ścieki drogowe.
FAQ – wpusty deszczowe i rozstaw
Ostatnia aktualizacja: 25.08.2026