Policz dalej w termochemii
Prawo Hessa często jest tylko jednym etapem zadania. Po wyznaczeniu ΔH możesz potrzebować liczby moli, ciepła pochłoniętego przez układ albo oszacowania energii na podstawie wiązań.
Prawo Hessa – na czym polega?
Prawo Hessa wynika z tego, że entalpia jest funkcją stanu. Zmiana entalpii zależy od stanu początkowego i końcowego, a nie od drogi przemiany. Dlatego reakcje pomocnicze można odwracać, mnożyć przez współczynniki i sumować, o ile po ich złożeniu otrzymujesz dokładnie reakcję docelową.
Odwrócenie reakcji zmienia znak ΔH. Pomnożenie całego równania przez 2 wymaga pomnożenia ΔH przez 2. Najczęstszy błąd polega na poprawnym dodaniu liczb, ale bez sprawdzenia, czy związki pośrednie rzeczywiście się skracają.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw przekształć równania tak, aby po zsumowaniu pozostały dokładnie substraty i produkty reakcji docelowej. Dopiero potem licz ΔH. Przy każdym etapie zapisuj obok siebie operację na równaniu i odpowiadającą jej zmianę entalpii.
Entalpie tworzenia i spalania – który wzór wybrać?
Jeżeli zadanie podaje standardowe entalpie tworzenia, stosuj bilans produktów i substratów:
Jeżeli podane są standardowe entalpie spalania i wszystkie wartości odnoszą się do zgodnych końcowych produktów spalania, można wykorzystać:
Stan skupienia ma znaczenie. Na przykład H₂O(l) i H₂O(g) mają różne standardowe entalpie tworzenia, więc wartości z tablic muszą odpowiadać dokładnemu zapisowi reakcji.
Jak interpretować znak ΔH?
ΔH < 0 oznacza proces egzotermiczny, czyli taki, w którym układ oddaje ciepło do otoczenia przy stałym ciśnieniu. ΔH > 0 oznacza proces endotermiczny. Gdy ΔH = 0, bilans entalpii dla podanego zapisu reakcji jest zerowy.
Wynik kalkulatora jest przypisany do reakcji zapisanej z konkretnymi współczynnikami. Jeżeli podwoisz całe równanie, podwajasz także wartość ΔH.
Ciekawostka
Prawo Hessa pozwala wyznaczać efekty cieplne reakcji, których nie da się łatwo zmierzyć bezpośrednio. Klasycznym przykładem jest otrzymywanie CO z grafitu i tlenu: można połączyć znane entalpie reakcji prowadzących przez CO₂ i dzięki temu uzyskać ΔH reakcji docelowej.
Przykłady kontrolne
Dla C + O₂ → CO₂, ΔH = −393,5 kJ oraz odwróconej reakcji CO₂ → CO + 1/2 O₂, ΔH = +283,0 kJ suma wynosi około −110,5 kJ. To entalpia reakcji C + 1/2 O₂ → CO.
Dla spalania CH₄ do CO₂ i H₂O(g), przy wartościach ΔHf°: CO₂ = −393,5 kJ/mol, H₂O(g) = −241,8 kJ/mol, CH₄ = −74,8 kJ/mol i O₂ = 0, otrzymujemy około −802,3 kJ dla równania CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O(g).
Sprawdź się
1. Reakcja A → B ma ΔH = −80 kJ. Jaką entalpię ma reakcja odwrotna?
2. Reakcję C + O₂ → CO₂ o ΔH = −393,5 kJ mnożymy przez 2. Jak zmienia się ΔH?
3. Suma ΔHf° produktów wynosi −877,1 kJ, a suma substratów −74,8 kJ. Ile wynosi ΔH?
FAQ – prawo Hessa i entalpia reakcji
Tablica, poradnik i Akademia chemii
Wartości przykładowe ΔHf° sprawdzono z danymi NIST Chemistry WebBook. Wartości termochemiczne zależą m.in. od stanu skupienia i warunków odniesienia, dlatego w zadaniu używaj danych wskazanych w jego treści lub tablicach.
Ostatnia aktualizacja: 10.10.2026