Hydrat i woda krystalizacyjna – szybka odpowiedź
Hydrat to sól, która w sieci krystalicznej zawiera określoną liczbę cząsteczek wody. Zapis CuSO4·5H2O oznacza, że na 1 mol CuSO4 przypada 5 moli wody krystalizacyjnej.
M(hydratu) = M(soli) + x · 18,015
dodajesz masę cząsteczek wody
%H2O = x · 18,015 / M(hydratu) · 100%
udział wody w całym hydracie
x = n(H2O) / n(soli)
porównujesz mole utraconej wody i soli bezwodnej
Co dalej policzyć?
Wskazówka od KalkulatorXXL
W zadaniach z hydratów najpierw oddziel masę soli bezwodnej od masy wody. Dopiero potem zamieniaj obie wartości na mole. Sam stosunek mas nie jest jeszcze liczbą x w zapisie hydratu.
masa po ogrzewaniu to zwykle sól bezwodna.
różnica mas to woda krystalizacyjna.
x liczysz z moli wody i moli soli.
Suszenie w tyglu: dlaczego wynik bywa niecałkowity?
W idealnym zadaniu liczba x wychodzi blisko liczby całkowitej, np. 5 albo 7. W doświadczeniu masa próbki może zmienić się przez niedosuszenie, rozkład soli albo zbyt krótkie ogrzewanie.
Dlatego kalkulator pokazuje wartość x jako liczbę dziesiętną oraz sugeruje najbliższą liczbę całkowitą. Jeśli wynik wynosi 4,96, w zapisie hydratu najczęściej przyjmuje się x = 5.
Gdzie ucieka masa po ogrzewaniu hydratu?
Podczas ogrzewania hydratu zwykle odparowuje woda krystalizacyjna, a w naczyniu zostaje sól bezwodna. To dlatego masa po ogrzewaniu jest mniejsza niż masa próbki początkowej.
Ten schemat jest szczególnie ważny przy obliczaniu wzoru hydratu z danych laboratoryjnych. Najpierw liczysz masę wody jako różnicę, a następnie przeliczasz ją na mole.
Tabela popularnych hydratów
siarczan(VI) miedzi(II) pięciowodny
x = 5 • po ogrzewaniu traci wodę i jaśnieje
siarczan(VI) magnezu siedmiowodny
x = 7 • woda stanowi znaczną część masy
węglan sodu dziesięciowodny
x = 10 • wysoka zawartość wody krystalizacyjnej
chlorek wapnia dwuwodny
x = 2 • łatwo chłonie wodę z powietrza
Sprawdź się
Zadanie 1. Hydrat ma masę 10 g, a po ogrzewaniu zostaje 6,39 g soli bezwodnej. Co jest masą wody?
Zadanie 2. Dlaczego w CuSO4·5H2O nie można po prostu dodać 5 g wody do 1 g soli?
FAQ – hydraty i woda krystalizacyjna
Tablica, poradnik i akademia do tego kalkulatora
Ten kalkulator najlepiej traktować jako część podstawowych obliczeń chemicznych. Tablica i poradnik pomagają wrócić do moli, masy molowej, równania reakcji, proporcji molowych i poprawnego zapisu rozwiązania. Dzięki temu kalkulator nie jest osobną wyspą, tylko prowadzi dalej do wzorów, przykładów i powiązanych narzędzi w Akademii chemii.
Ostatnia aktualizacja: 05.10.2026