Natężenie oświetlenia wyraża się w luksach (lx). W ocenie stanowiska nie wystarcza jeden przypadkowy odczyt. Znaczenie ma poziom eksploatacyjny w obszarze zadania, jego rozkład oraz inne cechy jakościowe oświetlenia.
Jak kalkulator liczy średnie natężenie?
Dla n punktów pomiarowych kalkulator oblicza średnią arytmetyczną:
Dodatkowo wskazuje najmniejszą i największą zmierzoną wartość. Wynik porównuje z wartością odniesienia wybraną przez użytkownika.
Jak obliczyć równomierność oświetlenia?
Podstawowa równomierność U0 jest ilorazem wartości minimalnej i średniej:
Przykładowo dla Emin = 480 lx i Eśr = 510 lx otrzymujemy U0 ≈ 0,94. CIOP podaje dla typowego stanowiska biurowego co najmniej 500 lx w obszarze zadania i równomierność co najmniej 0,60.
Typowe wartości odniesienia
| Przykładowa czynność / obszar | Natężenie |
|---|---|
| Korytarze i strefy komunikacyjne | 100 lx |
| Schody i chodniki | 150 lx |
| Obróbka skrawaniem zgrubna i średnia | 300 lx |
| Praca biurowa, dokumenty i klawiatura | 500 lx |
| Obróbka skrawaniem precyzyjna | 500 lx |
| Trasowanie lub sprawdzanie dokładności | 750 lx |
| Montaż i wykonywanie narzędzi | 750 lx |
Tabela ma charakter szybkiego wyboru i nie zastępuje kompletnej tabeli wymagań z aktualnej normy. Ocena na podstawie średniej arytmetycznej zakłada właściwie dobraną, równomierną siatkę punktów pomiarowych; wymagania dotyczące pola zadania, olśnienia, oddawania barw i innych parametrów należy sprawdzić oddzielnie. PN-EN 12464-1:2022-01 obejmuje również inne parametry jakości oświetlenia.
Ciekawostka
Dwa stanowiska mogą mieć tę samą średnią 500 lx, ale zupełnie inną jakość rozkładu światła. Jeśli na jednym z nich część pola ma 200 lx, a część 800 lx, sama średnia może ukrywać nierównomierność.
Dla ucznia, studenta i osoby szkolącej się w BHP
W zadaniach rozdziel trzy pojęcia: pojedynczy pomiar E, średnie natężenie Eśr oraz równomierność U0. Nie porównuj pojedynczego najwyższego wyniku z wymaganiem dla całego obszaru zadania.
Pamiętaj też, że wymagania oświetleniowe nie kończą się na luksach. Norma uwzględnia m.in. olśnienie, oddawanie barw i rozkład luminancji.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Do oceny stanowiska wpisuj pomiary wykonane w reprezentatywnej siatce punktów i zgodnie z właściwą metodyką. Nie mieszaj pomiarów wykonanych w różnych warunkach, np. częściowo przy silnym świetle dziennym i częściowo bez niego, jeśli procedura badania tego nie przewiduje.
Źródła i podstawa
Powiązane materiały o ergonomii i oświetleniu
Oświetlenie jest jednym z elementów ergonomii stanowiska. Wynik pomiaru warto zestawić z wymaganiami dla konkretnego zadania oraz warunkami całego stanowiska.
Ostatnia aktualizacja: 08.09.2026