Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Stopnie utlenienia – 15 zadań online

Ćwicz wyznaczanie stopni utlenienia w związkach obojętnych, jonach, nadtlenkach, wodorkach, kompleksach oraz związkach o średnim stopniu utlenienia.

Jak wpisywać odpowiedź: użyj liczby ze znakiem, np. +7, -2 lub 0. Dla całkowitych stopni akceptowany jest też zapis rzymski, np. +VII. W zadaniach o wartości średniej można wpisać ułamek, np. 8/3.

Uzupełnione odpowiedzi0/15

Twój wynik

0%

Poprawne0/15
Błędne0
Poziom—

Powiązane materiały

Jeżeli chcesz sprawdzić rachunek albo przejść od stopni utlenienia do reakcji redoks, skorzystaj z poniższych materiałów.

Kalkulator stopni utlenieniaSprawdź bilans ładunku, liczbę atomów i wyznacz szukany stopień utlenienia. Tablica: stechiometria i obliczeniaNajważniejsze reguły, wzory i powiązania potrzebne w zadaniach chemicznych. Poradnik: obliczenia chemiczneJak zapisywać tok rozwiązania i przechodzić od wzoru do równania reakcji. Akademia chemiiKalkulatory, tablice, poradniki i pozostałe zadania z chemii.

Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF

Wygeneruj arkusz ze stopni utlenienia z zadaniami otwartymi, A/B/C/D albo w trybie mieszanym. Dostępne są wersje A oraz A+B z niezależnie losowanymi przykładami.

1. Ustal sumę

Dla cząsteczki obojętnej suma stopni utlenienia wynosi 0, a dla jonu jest równa jego ładunkowi.

2. Uwzględnij indeksy

Każdy stopień utlenienia mnożysz przez liczbę atomów danego pierwiastka.

3. Sprawdź wyjątki

W nadtlenkach, wodorkach metali i związkach tlenu z fluorem typowe reguły O i H nie obowiązują.

Jak wyznaczać stopnie utlenienia?

W cząsteczce obojętnej suma stopni utlenienia wszystkich atomów jest równa 0. W jonie suma jest równa ładunkowi jonu. Jeżeli szukany stopień oznaczysz przez x, otrzymujesz proste równanie.

Σ (liczba atomów · stopień utlenienia) = ładunek cząstki

Przykład dla KMnO₄: K ma +I, O ma −II, więc +1 + x + 4·(−2) = 0, stąd x = +VII.

Jony i ładunek całej cząstki

W jonie nie przyrównujesz sumy do zera. Dla SO₄²⁻: x + 4·(−2) = −2, więc siarka ma +VI. Pominięcie ładunku jonu jest jednym z najczęstszych błędów.

Wyjątki: nadtlenki, wodorki i fluor

W większości związków tlen ma −II, ale w nadtlenkach, np. H₂O₂ i Na₂O₂, ma −I. W OF₂ tlen ma +II, ponieważ fluor zawsze ma −I. W wodorkach metali, np. NaH i CaH₂, wodór ma −I.

Średni stopień utlenienia i kompleksy

W Fe₃O₄ średni stopień utlenienia żelaza wynosi +8/3, ponieważ związek zawiera Fe(II) i Fe(III). W kompleksach trzeba uwzględnić ładunki ligandów: w [Fe(CN)₆]⁴⁻ sześć ligandów CN⁻ wnosi łącznie −6, dlatego Fe ma +II.

Po opanowaniu stopni utlenienia przejdź do zadań z bilansu redoks, gdzie stopnie są używane do rozpoznania utleniania, redukcji i liczby elektronów.

Najczęstsze pytania

Czy stopień utlenienia może być ułamkiem?

Tak, jako wartość średnia. Przykładem jest Fe₃O₄, gdzie średni stopień utlenienia Fe wynosi +8/3. Nie oznacza to jednak, że każdy atom żelaza ma taki rzeczywisty stopień.

Czy tlen zawsze ma −II?

Nie. W nadtlenkach ma zwykle −I, a w związkach z fluorem może mieć stopień dodatni, np. w OF₂ tlen ma +II.

Czy wodór zawsze ma +I?

Nie. W wodorkach metali, takich jak NaH lub CaH₂, wodór ma −I.