Powiązane materiały
Najpierw rozwiąż zadanie samodzielnie. Kalkulator i materiały pomocnicze wykorzystaj do sprawdzenia stechiometrii i wyniku.
Dla nauczyciela: karta pracy lub sprawdzian PDF
Wygeneruj losową kartę pracy z miareczkowania kwas-zasada. Możesz wybrać zadania otwarte, test A/B/C/D lub wersję mieszaną oraz przygotować równoważne arkusze A i B.
Uczeń sam oblicza stężenie, objętość, liczbę milimoli, masę albo czystość próbki.
Dystraktory wynikają z typowych błędów, np. pominięcia współczynnika 2 albo błędnego przeliczenia objętości.
Arkusze mają ten sam zakres i poziom, ale inne dane liczbowe.
PDF jest tworzony bezpośrednio w przeglądarce i nie otrzymuje publicznego, indeksowalnego adresu URL.
Najważniejsza zależność w miareczkowaniu
W punkcie równoważnikowym liczba moli jonów H⁺ dostarczonych przez kwas jest równa liczbie moli jonów OH⁻ dostarczonych przez zasadę. Dlatego dla pełnego zobojętnienia można użyć zależności:
Współczynnik z oznacza liczbę moli H⁺ lub OH⁻ przypadających na 1 mol substancji w rozpatrywanej reakcji. Dla HCl i NaOH wynosi 1, a dla H₂SO₄ i Ca(OH)₂ wynosi 2.
Punkt równoważnikowy a punkt końcowy
Punkt równoważnikowy jest stanem stechiometrycznym, w którym ilości reagentów odpowiadają równaniu reakcji. Punkt końcowy jest momentem obserwowanym doświadczalnie, np. zmianą barwy wskaźnika. W poprawnie dobranym doświadczeniu oba punkty powinny leżeć możliwie blisko siebie.
W zadaniach rachunkowych na tej stronie przyjmujemy, że podana objętość titranta odpowiada punktowi równoważnikowemu.
Jak rozwiązywać zadania krok po kroku?
- Zapisz równanie zobojętniania albo ustal współczynniki z dla kwasu i zasady.
- Zamień objętości na zgodne jednostki. W równaniu ilorazowym można użyć ml po obu stronach, ale przy liczeniu moli w molach objętość trzeba podać w dm³.
- Zastosuj warunek punktu równoważnikowego.
- Jeżeli pytanie dotyczy masy, użyj zależności m = n · M.
- Jeżeli próbkę wcześniej rozcieńczono, uwzględnij stosunek objętości kolby miarowej do pobranej porcji.
Typowe współczynniki z
| Substancja | z w pełnym zobojętnieniu | Uwagi |
|---|---|---|
| HCl, HNO₃, CH₃COOH | 1 | 1 mol kwasu reaguje z 1 molem OH⁻. |
| H₂SO₄ | 2 | Przy pełnym zobojętnieniu 1 mol kwasu reaguje z 2 molami OH⁻. |
| NaOH, KOH | 1 | 1 mol zasady dostarcza 1 mol OH⁻. |
| Ca(OH)₂ | 2 | 1 mol zasady dostarcza 2 mole OH⁻. |
Co obejmuje test?
Poziom łatwy obejmuje głównie reakcje 1:1 oraz obliczanie stężenia, objętości i liczby milimoli.
Poziom średni dodaje kwasy i zasady wieloprotonowe/wielowodorotlenowe, masę substancji i stężenie masowe.
Poziom trudny zawiera rozcieńczanie przed miareczkowaniem, analizę porcji roztworu oraz obliczanie czystości próbki.
Najczęstsze błędy
Najczęściej pomija się współczynnik 2 dla H₂SO₄ albo Ca(OH)₂, myli ml z dm³ przy obliczaniu liczby moli lub zapomina, że miareczkowana porcja może być tylko częścią roztworu przygotowanego w kolbie miarowej.
W zadaniach z czystością próbki najpierw wyznacz masę czystej substancji odpowiadającą zużytemu titrantowi, a dopiero potem podziel ją przez masę całej próbki i pomnóż przez 100%.
Ostatnia aktualizacja: 21.09.2026