Klasy obciążenia rusztowań – q1, F1, F2 i q2
Wartości odniesienia podano dla sześciu klas. Obciążenie skupione F1 i F2 nie jest tym samym przypadkiem co q1; należy rozpatrywać kryteria określone w normie, bez sumowania podanych liczb jako jednej dopuszczalnej siły.
| Klasa | q1 kN/m² | F1 kN | F2 kN | q2 kN/m² | ap – | Odp. masy q1* kg/m² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 0,75 | 1,50 | 1,00 | — | — | 76,48 |
| 2 | 1,50 | 1,50 | 1,00 | — | — | 152,96 |
| 3 | 2,00 | 1,50 | 1,00 | — | — | 203,94 |
| 4 | 3,00 | 3,00 | 1,00 | 5,00 | 0,40 | 305,91 |
| 5 | 4,50 | 3,00 | 1,00 | 7,50 | 0,40 | 458,87 |
| 6 | 6,00 | 3,00 | 1,00 | 10,00 | 0,50 | 611,83 |
* Odpowiednik masy obliczony z m = q1 × 1000 / 9,80665 przy standardowym przyspieszeniu ziemskim. Zaokrąglono jedynie wyświetlanie do 0,01 kg/m²; wartości normowe pozostają w kN/m². Symbol „—” oznacza brak tego odrębnego kryterium dla danej klasy, a nie zero.
Co oznaczają q1, F1, F2, q2 i ap?
| Symbol | Rodzaj obciążenia | Jak odczytać |
|---|---|---|
| q1 | Równomiernie rozłożone | Wymaganie dla obciążenia użytkowego rozłożonego na rozpatrywanej powierzchni roboczej, w kN/m². |
| F1 | Skupione na 500 × 500 mm | Odrębny przypadek siły działającej na wskazanej powierzchni, wyrażony w kN. |
| F2 | Skupione na 200 × 200 mm | Odrębny przypadek siły na mniejszym obszarze, wyrażony w kN. |
| q2 | Równomierne na powierzchni częściowej | Dodatkowy przypadek dla klas 4–6, sprawdzany na części A powierzchni roboczej. |
| ap | Udział powierzchni częściowej | Wyznacza udział obszaru: Aczęściowa = ap × A. |
Norma definiuje przypadki obciążenia i warunki ich sprawdzenia. Nie utożsamiaj wartości skupionej z limitem masy palety ani parametrem nośności pojedynczej deski bez odniesienia do DTR.
Klasy 4–6 – obciążenie powierzchni częściowej
| Klasa | q2 (kN/m²) | ap | Powierzchnia obciążona |
|---|---|---|---|
| 4 | 5,00 | 0,40 | 40% powierzchni A |
| 5 | 7,50 | 0,40 | 40% powierzchni A |
| 6 | 10,00 | 0,50 | 50% powierzchni A |
W przypadku powierzchni A = 2,57 × 0,73 = 1,8761 m², powierzchnia częściowa dla klasy 4 i 5 wynosi 0,75044 m², a dla klasy 6 wynosi 0,93805 m². To przykład geometrii obszaru normowego, nie instrukcja składowania materiałów na pomoście.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przy sprawdzaniu pomostu zapisz obok siebie klasę z DTR, numer katalogowy pomostu, długość przęsła, rzeczywisty rozkład obciążenia i obciążone poziomy. Sama wartość 2,00 kN/m² z klasy 3 nie oznacza, że paleta materiałów, podparta miejscowo na jednym pomoście, jest dopuszczona. Sprawdź osobno przypadki F1, F2 i – gdy dotyczą danej klasy – q2.
Jak czytać tabelę podczas pracy?
Przykład klasy 3: q1 = 2,00 kN/m², F1 = 1,50 kN, F2 = 1,00 kN. Dla pola 2,57 × 0,73 m sama wartość q1 odpowiada sile 3,7522 kN przy równomiernym obciążeniu całej powierzchni. Nie oznacza to jednak, że wolno przyłożyć 3,7522 kN w jednym punkcie.
Przed sprawdzeniem rzeczywistej sytuacji ustal, czy obciążenie pochodzi od osób, materiałów czy sprzętu, oraz czy dotyczy jednej czy kilku kondygnacji. Nośność całego rusztowania i reakcje podporowe mogą wymagać innych obliczeń niż samo porównanie obciążenia pomostu z q1.
Klasa nie jest dobierana automatycznie z nazwy pracy. Odpowiednią konfigurację potwierdza dokumentacja systemu lub projekt.
Następny krok – policz rzeczywiste obciążenie
Więcej tematów znajdziesz w kategorii Rusztowania i prace na wysokości.
Źródła i zakres odniesienia
Wartości klas 1–6 oraz współczynniki ap przedstawiono na podstawie PN-EN 12811-1 i zestawienia technicznego producenta ALFIX. Materiały Państwowej Inspekcji Pracy omawiają wymagania dotyczące obciążania pomostów i bezpiecznej eksploatacji. Wiążący zakres użytkowania konkretnego rusztowania wynika z jego dokumentacji technicznej.
PN-EN 12811-1:2007 – rusztowania, wymagania użytkowe i zasady projektowania
ALFIX – dokumentacja techniczna, zestawienie klas wg EN 12811-1, str. 49
FAQ – klasy obciążenia rusztowań
Ostatnia aktualizacja: 16.10.2026