Obliczenia dla rur konstrukcyjnych CHS
Tablica służy do szybkiego odczytu parametrów. Jeżeli potrzebujesz obliczeń dla własnej średnicy, powierzchni całej partii albo zestawienia wielu profili, użyj odpowiedniego kalkulatora.
Cały zestaw narzędzi, tablic i poradników dla tego tematu znajdziesz w Akademii Metal i stal.
Jak czytać oznaczenie CHS?
CHS 114,3×5 oznacza okrągły profil zamknięty o nominalnej średnicy zewnętrznej 114,3 mm i nominalnej grubości ścianki 5 mm. Średnica wewnętrzna w idealnym modelu geometrycznym wynosi wtedy 104,3 mm.
W przekroju kołowym obie główne osie centralne są równoważne, dlatego Ix = Iy oraz Wx = Wy.
Ciekawostka
Obrócenie rury CHS wokół jej osi podłużnej nie zmienia parametrów zginania przekroju. To zasadnicza różnica względem RHS, gdzie ustawienie dłuższego boku pionowo lub poziomo bardzo mocno zmienia Ix i Iy.
Co oznaczają A, I, W oraz i?
A to pole przekroju, z którego wynika między innymi teoretyczna masa liniowa. I jest geometrycznym momentem bezwładności przekroju, W sprężystym wskaźnikiem przekroju, a i promieniem bezwładności używanym między innymi w obliczeniach smukłości.
Sama tablica parametrów nie mówi, jakie obciążenie konstrukcja może bezpiecznie przenieść. Do tego potrzebne są dodatkowe dane o materiale, długości, podparciu, stateczności i obciążeniach.
CHS a rura instalacyjna - nie mieszaj oznaczeń
Oznaczenie konstrukcyjne CHS D×t odnosi się bezpośrednio do średnicy zewnętrznej i grubości ścianki. Nie jest to to samo co oznaczenia DN, cale ani Schedule stosowane w wielu systemach rur instalacyjnych i procesowych.
Jeżeli dokumentacja podaje np. DN100 lub 4\", najpierw ustal rzeczywistą średnicę zewnętrzną i grubość ścianki dla konkretnego standardu rury. Dopiero wtedy porównuj ją z CHS.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed zamówieniem sprawdź w dokumentacji dostawcy nie tylko D i t, ale też normę wykonania, gatunek stali, tolerancje i dostępność. Masa w tabeli jest masą teoretyczną z nominalnej geometrii i gęstości 7850 kg/m³.
Przykład szybkiego odczytu - CHS 114,3×5
Dla CHS 114,3×5 tabela daje około 13,48 kg/mb, pole 17,17 cm², moment bezwładności 256,9 cm⁴, wskaźnik W około 44,96 cm³ i promień bezwładności około 3,87 cm.
Odcinek 6 m ma więc teoretyczną masę około 80,87 kg. Zewnętrzna powierzchnia boczna wynosi około 0,359 m²/mb, czyli około 2,15 m² dla 6 m długości.
Źródła i sposób wyznaczania danych
Zakres typowych wymiarów uporządkowano na podstawie tablic cold formed circular hollow sections wg EN 10219. Właściwości geometryczne w tej tablicy są obliczane bezpośrednio z nominalnej średnicy zewnętrznej D i grubości t dla przekroju pierścieniowego. Masa przyjmuje gęstość 7850 kg/m³.
Steel for Life Blue Book - Cold Formed Circular Hollow Sections
FAQ - rury konstrukcyjne CHS
Ostatnia aktualizacja: 29.08.2026