Co właściwie liczy kalkulator rusztowania rurowo-złączkowego?
To narzędzie służy do sporządzania przedmiaru materiałowego dla prostego, dwurzędowego układu stojaków z rur. Najpierw określasz siatkę pól i poziomów. Następnie program zestawia odcinki pionowe, podłużnice, poprzecznice i poręcze w zadeklarowanych miejscach. Osobno otrzymujesz liczbę modelowanych złączy do połączeń prostopadłych oraz pozycje wymagające danych z projektu.
Inne sposoby montażu rur, podwójne podłużnice, podesty na wspornikach, naroża, uskoki, łączniki zakładkowe i rusztowania nietypowe wymagają odrębnej specyfikacji. Do ogólnego wyboru narzędzi wrócisz przez kategorię Rusztowania i prace na wysokości.
Jak liczyć rury i złącza – wzory
Oznaczmy: L – długość ciągu (m), l – długość pola (m), H – wysokość pionów (m), h – odstęp kondygnacji (m), u – długość segmentu stojaka (m), N – liczbę pól, K – liczbę kondygnacji i J – liczbę poziomów rygli.
| Wielkość | Wzór dla zadanego modelu |
|---|---|
| Pola i kondygnacje | N = L / l; K = H / h. Obie wartości muszą być całkowite. |
| Osie pionowe | S = 2 × (N + 1) |
| Odcinki stojaków | V = S × (H / u), gdy H / u jest całkowite. |
| Podłużnice | D = 2 × N × J |
| Poprzecznice w osiach | T = (N + 1) × J |
| Poręcze podłużne z rur | G = 2 × N × Kr × s (górna i pośrednia; s = 0, 1 lub 2 strony) |
| Modelowane złącza kątowe | Z = 2 × (D + T + G) – po dwa połączenia końcowe każdego elementu |
| Styki pionów | C = S × (H / u – 1); rodzaj połączenia z projektu. |
| Łączna długość rur | M = V × u + (D + G) × l + T × w + B × b; w – rozstaw rzędów, B i b – liczba i długość przekątnych z projektu. |
Wzory opisują zapotrzebowanie wynikające z przyjętego schematu, a nie schemat, który kalkulator sam uznał za odpowiedni. Nie uwzględniają zakładów, długości osadzenia, wystawania rur poza złącza ani specjalnych mocowań. Po podaniu rzeczywistych długości odcinków program zastępuje nimi długości osiowe w bilansie rur i rozkroju. Długości rur muszą być zgodne z rysunkami i rozwiązaniem połączeń.
Przykład: 25,70 m długości i 10,00 m wysokości
Dla pola 2,57 m otrzymujemy 10 przęseł. Przy kondygnacji 2,00 m mamy 5 przedziałów wysokości. Dwa rzędy oznaczają 22 piony. Gdy segment pionu ma długość 5,00 m, otrzymujemy 44 segmenty stojaków i 22 styki.
Przy 6 poziomach rygli (z poziomem dolnym) wyliczenie daje 120 podłużnic i 66 poprzecznic. Dla jednego poziomu roboczego oraz zewnętrznych poręczy górnych i pośrednich otrzymujemy 20 odcinków poręczy. Podstawowy bilans to 250 odcinków rur przed dodaniem ewentualnych przekątnych z projektu. Elementy są rozpisane oddzielnie, ponieważ mogą mieć różne długości i odmienne rozwiązania połączeń.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed zatwierdzeniem listy najpierw porównaj ją ze schematem rur i złączy w rysunku montażowym, a dopiero potem planuj rozkrój. Dwa odcinki rur o identycznej długości nie muszą być wymienne, jeżeli różnią się położeniem połączenia, wymaganym wysięgiem czy sposobem przenoszenia obciążenia.
Nie należy też utożsamiać policzonych styków rur pionowych z liczbą dowolnych złączy – wymagany typ i dopuszczalność połączenia określa dokumentacja techniczna.
Rozkrój rur: jak interpretować liczbę rur handlowych?
Do rozkroju trzeba wcześniej wpisać rzeczywiste długości gotowej podłużnicy, poprzecznicy i rury poręczowej z rysunku. Wymiary w osiach nie uwzględniają końców rur wymaganych do zamocowania. Bez długości rzeczywistych otrzymujesz tylko orientacyjny bilans geometryczny. Po włączeniu rozkroju program dzieli odcinki na rury handlowe metodą pierwszego dopasowania po sortowaniu malejącym (First Fit Decreasing). W podsumowaniu podaje liczbę rur handlowych, długość wejściową, długość części, stratę cięcia i łączny odpad. To plan orientacyjny: nie stanowi gwarancji najmniejszej możliwej liczby rur.
Przykładowo przy rurze 6,00 m dwa odcinki po 2,57 m mogą zmieścić się w jednym pręcie, o ile strata na cięcia oraz wymagania techniczne na to pozwalają. Segmenty o długości większej niż rura handlowa są odrzucane z informacją o błędnym parametrze. Cięcie konstrukcyjnych rur rusztowania należy wykonywać tylko wtedy, gdy dopuszcza to zastosowana technologia i dokumentacja.
Złącza kątowe, obrotowe i wzdłużne – czego nie zgadywać?
Model liczy po dwa styki końcowe podłużnicy, poprzecznicy oraz rury poręczowej jako ewidencję zastosowań złączy kątowych. Ich realny rodzaj, klasę i możliwość współdzielenia funkcji na węźle trzeba zweryfikować. Stężenia skośne zwykle wymagają innego rozwiązania połączeń niż elementy prostopadłe, dlatego ich złącza obrotowe pozostają nieustalone, dopóki nie zostaną zaprojektowane.
Złącza wzdłużne nie są dodawane automatycznie. Jeżeli w projekcie wskazano takie rozwiązanie, można wybrać odpowiednią opcję w formularzu – kalkulator wykaże liczbę styków, które mają być obsłużone złączami wzdłużnymi. Ilość kotew nie jest liczbą rur kotwiących ani złączy do kotew.
Kontrola danych, warunki brzegowe i bezpieczeństwo
Pusty wymiar, wartość ujemna, niedostępny wariant, brak zgodności długości z polem lub wysokości z podziałem segmentów zatrzymują obliczenie. Błędne pola otrzymują opis przy etykiecie, a poprzedni wynik jest ukrywany. Wartości opcjonalne pozostają nieustalone – nigdy nie są cicho zamieniane na zero.
Ten kalkulator nie dobiera rozstawu stężeń, liczby zakotwień ani złączy kotew; nie oblicza obciążenia pomostów, nacisków na podłoże, stateczności, nośności złączy, długości zakładów, niwelacji podpór ani zdolności rusztowania do przenoszenia sił poziomych. Użytkownik musi stosować projekt i instrukcje przewidziane dla konkretnego zastosowania.
Zapisywanie wymiarów między kalkulatorami
Wspólne wymiary długości, pól, wysokości i odstępu kondygnacji są przechowywane w pamięci tej przeglądarki. Ustawienia charakterystyczne dla rur, złączy i rozkroju pozostają oddzielne. Jeśli wspólny zapis jest niedostępny, formularz korzysta z poprawnych wartości domyślnych. Przywrócenie domyślnych wartości nadpisuje dane dla tego formularza.
Źródła techniczne
Ramy prawne dotyczące rusztowań wynikają m.in. z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. (szczególnie przepisy o montażu i kotwieniu). Wymagania dla złączy rurowych określa norma EN 74-1, a zagadnienia rusztowań roboczych obejmuje EN 12811-1. Dokumentacja techniczna konkretnego zestawu i projekt rozstrzygają wymagane elementy i sposób ich połączenia.
Rozporządzenie BHP przy wykonywaniu robót budowlanych
FAQ – rury i złącza rusztowania rurowo-złączkowego
Ostatnia aktualizacja: 15.10.2026