Policz zachowek i wykonaj kolejny krok
To jest główny kalkulator zachowku. Tematy bardziej szczegółowe kierujemy do osobnych stron, żeby nie tworzyć kanibalizacji.
Jak obliczyć zachowek?
Obliczenie składa się z czterech etapów. Najpierw ustalasz czystą wartość spadku. Następnie tworzysz substrat przez dodanie tych darowizn, zapisów windykacyjnych i innych wartości, które zgodnie z przepisami powinny zostać doliczone. Potem ustalasz hipotetyczny udział ustawowy uprawnionego i stosujesz 1/2 albo 2/3 tego udziału.
zachowek = substrat × udział ustawowy × 1/2 lub 2/3 − wartości zaliczane na zachowek
Najwięcej błędów powstaje nie w mnożeniu, ale przy ustalaniu udziału, kwalifikacji darowizn oraz zaliczeń na zachowek.
Kalkulator zachowku po rodzicach – dziecko pominięte w testamencie
To obecnie najważniejszy wariant tej strony. Jeśli po zmarłym rodzicu pozostaje małżonek i dzieci, udziały są co do zasady równe, ale udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4. Przy małżonku i dwojgu dzieci udział jednego dziecka wynosi więc 1/3.
Przykład: substrat 900 000 zł, małżonek + dwoje dzieci. Udział dziecka to 1/3. Dla pełnoletniego dziecka bez trwałej niezdolności do pracy:
Jeśli 30 000 zł prawidłowo zalicza się już na zachowek tego dziecka, orientacyjna brakująca suma wynosi 120 000 zł.
Kto ma prawo do zachowku?
Potencjalnie zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy – ale tylko wtedy, gdy dana osoba byłaby powołana do spadku z ustawy. Sam stopień pokrewieństwa nie wystarcza. Dlatego kalkulator nie próbuje automatycznie wyliczać każdego możliwego układu rodzinnego.
Pomocnik obejmuje głównie zstępnych i małżonka przy istniejących zstępnych. Dla rodziców spadkodawcy lub nietypowego układu rodzinnego wpisz ustalony udział ręcznie.
Kiedy zachowek wynosi 1/2, a kiedy 2/3?
Standardowy zachowek odpowiada połowie wartości udziału ustawowego. Dwie trzecie wartości udziału stosuje się, gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo gdy uprawniony zstępny jest małoletni.
| Status | Udział ustawowy | Zachowek |
|---|---|---|
| Standardowy | 1/3 | 1/6 substratu |
| Małoletni zstępny | 1/3 | 2/9 substratu |
| Trwale niezdolny do pracy | 1/3 | 2/9 substratu |
Darowizny a zachowek – kiedy przejść do osobnego kalkulatora?
Jeżeli chcesz tylko wpisać już ustaloną sumę doliczanych darowizn, możesz zrobić to tutaj. Jeśli jednak pytanie brzmi „czy mieszkanie darowane 12 lat temu liczy się do zachowku?”, „jak wycenić darowiznę?” albo „o ile darowizna zwiększa zachowek?”, przejdź do kalkulatora zachowku od darowizny.
Tak rozdzielamy intencje: główna strona liczy całe roszczenie, a wyspecjalizowana analizuje wpływ jednej lub kilku darowizn.
Przedawnienie i odsetki od zachowku
Roszczenia zachowkowe mają szczególne terminy przedawnienia. Początek biegu zależy od rodzaju roszczenia, dlatego nie należy mechanicznie przyjmować zawsze „5 lat od śmierci”. Po ustaleniu właściwego zdarzenia możesz użyć kalkulatora przedawnienia.
Jeżeli roszczenie jest już wymagalne i chcesz policzyć odsetki za opóźnienie, użyj osobnego kalkulatora odsetek ustawowych za opóźnienie. Ta strona nie powiela jego logiki.
Ciekawostka
Ten sam udział ustawowy 1/3 daje zwykle zachowek 1/6 substratu, ale przy wskaźniku 2/3 daje 2/9 substratu. Przy dużym majątku różnica może wynosić dziesiątki lub setki tysięcy złotych.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Najpierw policz wynik na danych pewnych. Dopiero potem wykonuj warianty dla spornych darowizn i wycen. Dzięki temu od razu widzisz, która niewiadoma naprawdę zmienia skalę roszczenia.
Cały dział prawa i formalności: Akademia prawa i formalności – terminy, umowy i reklamacje łączy terminy i dni robocze z wypowiedzeniami, odsetkami, opłatami, reklamacjami, urlopem oraz najważniejszymi sprawami rodzinnymi.
Dla studentów prawa i administracji – trzy zadania
Zadanie 1
Substrat 600 000 zł, dwoje dzieci, brak małżonka. Zwykły zachowek jednego dziecka.
Zadanie 2
Substrat 900 000 zł, małżonek i dwoje dzieci. Małoletni zstępny.
Zadanie 3
Zachowek przed zaliczeniami 150 000 zł, zaliczenia 40 000 zł.
Najczęstsze błędy
- mylenie udziału ustawowego z samym zachowkiem,
- automatyczne doliczanie każdej darowizny,
- automatyczne odejmowanie wszystkiego, co uprawniony wcześniej dostał,
- użycie uproszczonego udziału przy złożonej reprezentacji wnuków,
- przyjęcie jednej daty przedawnienia dla każdego rodzaju roszczenia,
- traktowanie wyniku jako gotowej kwoty do pozwu bez sprawdzenia dokumentów i wyceny.
Podstawa prawna
Kalkulator opiera się na aktualnym Kodeksie cywilnym, w szczególności przepisach o dziedziczeniu ustawowym i zachowku (art. 931 oraz art. 991–1011). Oficjalny tekst Kodeksu cywilnego w ISAP.