Jak obliczyć RLM z ładunku BZT₅?

Równoważna liczba mieszkańców (RLM) służy do przedstawienia ładunku organicznego w sposób porównywalny między obiektami. Punktem odniesienia jest pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT₅): jedna jednostka RLM odpowiada 60 g O₂ na dobę. Nie jest to liczba osób obecnych w miejscowości ani automatyczne potwierdzenie przepustowości oczyszczalni.

RLM = ładunek BZT₅ [kg O₂/d] / 0,06 [kg O₂/(RLM·d)]

Dla 120 kg O₂/d otrzymujesz 120 / 0,06 = 2000 RLM. Jeżeli masz wynik w g O₂/d, podziel go przez 60. Obliczeniowy ekwiwalent RLM można wyznaczyć również dla obiektów przemysłowych, pod warunkiem że przyjęty ładunek BZT₅ jest wiarygodny i odnosi się do właściwego punktu pomiarowego.

Jeśli ładunek dopiero trzeba wyznaczyć dla kilku wskaźników, sprawdź kalkulator ładunku BZT₅ i ChZT. Inne obliczenia technologiczne znajdziesz w kategorii oczyszczania ścieków.

RLM z przepływu i stężenia – drugi sposób obliczenia

Jeżeli dysponujesz średnim dobowym przepływem ścieków Q w m³/d i stężeniem BZT₅ w mg O₂/l, możesz najpierw policzyć ładunek w kg O₂/d. Dla tej pary jednostek:

RLM = Q [m³/d] × BZT₅ [mg O₂/l] / 60

Przykładowo dla 1000 m³/d i 180 mg O₂/l ładunek wynosi 180 kg O₂/d, a ekwiwalent 3000 RLM. Przepływ można również podać w m³/h albo l/s, określając rzeczywisty czas trwania zrzutu w obrębie doby. Gdy dopływ jest silnie zmienny, lepiej zsumować ładunki BZT₅ z kolejnych okresów pomiarowych niż mnożyć przypadkowo dobrane średnie.

RLM z pomiaru a projektowa RLM oczyszczalni

Wynik liczony z danych eksploatacyjnych przedstawia ekwiwalent dobowego obciążenia. Wartość z jednego dnia może się znacznie różnić od wartości projektowej. Oczyszczalnia może otrzymywać okresowe zrzuty przemysłowe, mieć dopływ zmienny sezonowo lub pracować znacznie poniżej zdolności projektowej.

W wymaganiach dotyczących ścieków komunalnych termin RLM oczyszczalni ma także znaczenie określone przepisami, powiązane z projektowym obciążeniem, a w określonych przypadkach z maksymalnym projektowym ładunkiem BZT₅. RLM aglomeracji jest odrębną wielkością – nie należy jej utożsamiać z wynikiem uzyskanym z jednego pomiaru dopływu do oczyszczalni.

Z tego powodu kalkulator nie klasyfikuje oczyszczalni do progów prawnych i nie rozstrzyga o obowiązkach administracyjnych. Do takich decyzji potrzebne są właściwe dokumenty projektowe, dane o obciążeniu oraz aktualne przepisy.

Na co uważać przy wyznaczaniu BZT₅ i RLM?

Jednostki: nie mieszaj g/d, kg/d oraz mg/l – kalkulator przelicza je jawnie, zależnie od wybranego trybu.
Reprezentatywność: dopływ ścieków i BZT₅ muszą odnosić się do tego samego punktu oraz tego samego czasu.
Wahania dopływu: średnia arytmetyczna stężeń z niejednakowych strumieni może zniekształcić ładunek dobowy.
Ładunek dopływu: do oceny obciążenia oczyszczalni używaj właściwych danych o ściekach dopływających, a nie przypadkowo wartości oczyszczonego odpływu.
Zero: 0 kg O₂/d odpowiada 0 RLM tylko w obrębie użytego modelu – nie oznacza to braku mieszkańców czy zdolności oczyszczalni.

Wskazówka od KalkulatorXXL

Porównując rzeczywiste obciążenie oczyszczalni z jej możliwościami, zestaw kilka reprezentatywnych dób i ustal okres, do którego odnoszą się pomiary. Pojedynczy wynik RLM dobrze ilustruje wielkość ładunku, ale nie wystarcza do stwierdzenia rezerwy przepustowości ani zgodności z warunkami pozwolenia.