Wskaźnik zadrzewienia porównuje rzeczywistą zasobność drzewostanu z zasobnością modelową odpowiadającą pełnemu zadrzewieniu. Wynik jest bezwymiarowym ułamkiem dziesiętnym, np. 0,80, 1,00 lub 1,10.
Jeżeli znasz już zasobność modelową, wystarczy prosty tryb kalkulatora. W trybie IUL 2024 kalkulator sam wyznacza zasobność modelową z gatunku, wieku i SI na podstawie parametrów opublikowanych w Instrukcji urządzania lasu.
Co oznacza otrzymany wynik?
Wartość 1,00 oznacza, że zasobność rzeczywista jest równa przyjętej zasobności modelowej. Wynik 0,70 oznacza relację około 70%, natomiast 1,10 oznacza zasobność o około 10% większą od modelowej.
Sam wskaźnik nie jest oceną jakości, zdrowotności ani bezpieczeństwa drzewostanu. Pokazuje jedynie relację zasobności i powinien być interpretowany razem z wiekiem, gatunkiem, siedliskiem, strukturą i celem gospodarowania.
Dla ucznia i studenta: wskaźnik jako iloraz dwóch wielkości
Z matematycznego punktu widzenia zadrzewienie jest prostym ilorazem: porównujemy wartość zmierzoną w drzewostanie z wartością odniesienia. Dlatego wynik nie ma jednostki.
Jeżeli rzeczywista zasobność wynosi 185 m³/ha, a modelowa 379 m³/ha, iloraz wynosi około 0,49. Oznacza to, że pierwszy parametr stanowi około 49% drugiego.
Tryb modelowy jest bardziej zaawansowany, bo zasobność odniesienia nie jest stała: zmienia się wraz z gatunkiem, wiekiem i wskaźnikiem bonitacji SI.
Kiedy przyda Ci się ten kalkulator?
- Przy opisie taksacyjnym drzewostanu - gdy chcesz porównać jego zasobność z wartością modelową.
- Przy pracy z danymi urządzeniowymi - gdy masz wiek, SI i zasobność dla danego gatunku.
- W drzewostanie mieszanym - aby policzyć składniki gatunkowe i zsumować ich wskaźniki.
- Przy kontroli obliczeń - gdy masz już zasobność modelową i chcesz szybko sprawdzić samą relację.
- W nauce urządzania lasu - do poznania zależności między zasobnością, wiekiem, bonitacją i zadrzewieniem.
Jakie gatunki obsługuje model IUL?
Instrukcja podaje osobne parametry dla buka, brzozy, dębu, jodły, jesionu, modrzewia, olszy, osiki, sosny i świerka. Kalkulator wykorzystuje właśnie te zestawy parametrów.
Dla części pozostałych gatunków IUL wskazuje modele zastępcze stosowane w WEB-Taksatorze: topola i wierzba korzystają z modelu osiki, klon, jawor i lipa z modelu buka, a wiąz i grab z modelu dębu. Kalkulator oznacza takie wybory jako model zastępczy.
Wskazówka od KalkulatorXXL
W trybie modelowym wpisuj SI z taką dokładnością, jaką masz w danych źródłowych. Zaokrąglenie SI przed obliczeniem może nieznacznie zmienić modelową zasobność i końcowy wskaźnik.
Drzewostan mieszany
W drzewostanie mieszanym zadrzewienie nie jest liczone z jednej wspólnej średniej dla wszystkich gatunków. Instrukcja przewiduje obliczenie wskaźnika dla poszczególnych składników gatunkowych i następnie ich zsumowanie.
Dlatego w trybie IUL możesz dodać kilka wierszy. Każdy gatunek ma własny wiek, SI, zasobność rzeczywistą i zasobność modelową, a wynik główny jest sumą wskaźników składników.
Ciekawostka
W aktualnej Instrukcji urządzania lasu modelowa zasobność jest opisana równaniem zależnym od wieku i wskaźnika bonitacji SI, z osobnymi parametrami dla głównych gatunków.
Co dalej?
Wybierz następny krok zgodnie z danymi, które już masz, albo przejdź do pełnej ścieżki Leśnictwa.
Źródła i założenia
Kalkulator wykorzystuje definicję i parametry równania modelowej zasobności z §38 Instrukcji urządzania lasu, część I, wydanie 2024. Instrukcja obowiązuje w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych od 1 stycznia 2024 r.
Wskaźnik dla drzewostanu jednogatunkowego jest relacją zasobności rzeczywistej do modelowej. W drzewostanie mieszanym wskaźniki składników gatunkowych są sumowane. Dla upraw i młodników niewykazujących miąższości grubizny IUL stosuje inną zasadę - zadrzewienie odpowiada procentowi pokrycia powierzchni wyrażonemu jako ułamek dziesiętny.
FAQ - wskaźnik zadrzewienia drzewostanu
Ostatnia aktualizacja: 26.08.2026