Osiem punktów poboru nie oznacza, że musisz projektować instalację na osiem otwartych kranów naraz
W domu może być kilka umywalek, dwa WC, prysznic, pralka i zmywarka, ale prawdopodobieństwo, że wszystkie urządzenia pobierają maksymalny przepływ dokładnie w tej samej chwili, jest zwykle niewielkie. Dlatego instalacji nie wymiaruje się wyłącznie z prostej sumy przepływów wszystkich odbiorników.
Kalkulator pokazuje obok siebie dwie liczby: sumę teoretyczną oraz przepływ szczytowy po uwzględnieniu charakteru użytkowania budynku. Dzięki temu od razu widać, jak duża jest różnica między „wszystko otwarte” a przepływem przyjmowanym do obliczeń hydraulicznych.
Jak kalkulator liczy jednoczesny pobór wody?
Najpierw sumowane są przepływy obliczeniowe wszystkich wpisanych punktów poboru. Dla podstawowych odbiorników używane są wartości referencyjne spotykane w DIN 1988-300, m.in. 0,07 l/s dla umywalki i zlewu, 0,13 l/s dla WC ze spłuczką oraz 0,15 l/s dla prysznica, wanny i pralki.
Następnie dla sumy przepływów w zakresie metody wyznaczany jest przepływ szczytowy:
Stałe a, b i c zależą od rodzaju budynku. Inna jednoczesność jest więc przyjmowana dla domu, hotelu, szkoły czy oddziału szpitalnego. Wynik jest dodatkowo ograniczany tak, aby nie był większy od sumy odbiorników ani mniejszy od największego pojedynczego przepływu.
Przykład domu: 50 l/min „na papierze” nie musi oznaczać 50 l/min w głównej rurze
Dla ustawień startowych kalkulator sumuje 2 umywalki, zlew kuchenny, prysznic, 2 WC, pralkę i zmywarkę. Łączny przepływ obliczeniowy wynosi 0,84 l/s, czyli 50,4 l/min.
Po zastosowaniu zależności dla budynku mieszkalnego przepływ szczytowy wynosi około 0,492 l/s, czyli 29,5 l/min. Współczynnik jednoczesności wynosi w tym przykładzie około 58,5%.
Ta wartość jest znacznie bardziej użyteczna jako punkt wyjścia do dalszego sprawdzania średnicy przewodu, strat ciśnienia i wymaganej wydajności pompy niż prosta suma wszystkich baterii.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli masz odbiornik pracujący długo i niezależnie od chwilowego użytkowania — np. stałe podlewanie, napełnianie technologiczne lub inny pobór trwający ponad kilkanaście minut — wpisz go w polu „Pobór długotrwały”. Kalkulator doda go do przepływu szczytowego, zamiast zmniejszać go współczynnikiem jednoczesności.
Po obliczeniu przepływu przejdź do kalkulatora średnicy rury wodnej, a następnie sprawdź straty ciśnienia w rurze.
Przepływy referencyjne używane w kalkulatorze
| Punkt poboru | Przepływ obliczeniowy | W l/min |
|---|---|---|
| Umywalka / zlew kuchenny | 0,07 l/s | 4,2 l/min |
| WC ze spłuczką | 0,13 l/s | 7,8 l/min |
| Prysznic / wanna | 0,15 l/s | 9,0 l/min |
| Pralka | 0,15 l/s | 9,0 l/min |
| Zmywarka | 0,07 l/s | 4,2 l/min |
Są to wartości obliczeniowe używane do szacowania obciążenia przewodów, a nie deklaracja rzeczywistego przepływu każdej konkretnej armatury. Rzeczywisty produkt może mieć inny przepływ.
Dlaczego jednoczesność zależy od rodzaju budynku?
Sposób korzystania z wody nie jest taki sam w mieszkaniu, hotelu i szkole. W budynku mieszkalnym wiele punktów jest używanych krótkotrwale i niezależnie. W hotelu duża liczba łazienek może być obciążona w podobnej porze. W szkole lub biurze rozkład korzystania z sanitariatów wygląda jeszcze inaczej.
Z tego powodu metoda używa różnych zestawów współczynników dla różnych funkcji budynku. To ważne szczególnie przy większych instalacjach: jeden uniwersalny procent jednoczesności zastosowany do każdej inwestycji byłby zbyt dużym uproszczeniem.
Co zrobić z wynikiem?
Przepływ szczytowy jest początkiem, a nie końcem doboru instalacji. Dla tego przepływu trzeba dobrać średnicę i sprawdzić prędkość wody. Następnie należy policzyć straty na długości przewodów, kształtkach, filtrach, wodomierzu i armaturze oraz sprawdzić, ile ciśnienia pozostanie w najbardziej niekorzystnym punkcie.
Możesz kontynuować obliczenia w kalkulatorach prędkości wody w rurze i ciśnienia na piętrze. Jeśli instalacja korzysta z pompy, sprawdź również wymaganą wysokość podnoszenia i punkt Q-H.
W projekcie wykonawczym należy dodatkowo stosować właściwe przepisy, normy, wymagania lokalnego dostawcy wody oraz dane producentów urządzeń.
Kiedy wynik może wymagać dokładniejszego projektu?
Szczególnej uwagi wymagają instalacje z płuczkami ciśnieniowymi, dużymi deszczownicami, urządzeniami technologicznymi, dużym poborem ogrodowym, wieloma mieszkaniami, bardzo długimi przewodami albo znaczną różnicą wysokości. W takich przypadkach przepływ szczytowy należy liczyć dla poszczególnych odcinków i grup odbiorników, a nie tylko dla całego budynku jednym działaniem.
Metoda DIN 1988-300 przewiduje również zasady dla tzw. jednostek użytkowych, w których zakłada się ograniczoną liczbę punktów otwartych jednocześnie. Ten kalkulator nie odtwarza pełnego algorytmu projektowego tych wyjątków — daje świadomie uproszczony wynik do wstępnego oszacowania.
Źródła i metodologia
- DIN 1988-300:2012-05 – zasady wyznaczania przepływów obliczeniowych i szczytowych w instalacjach wody użytkowej; kalkulator wykorzystuje zależność VS = a(ΣVR)b − c i współczynniki zależne od typu budynku.
- KE KELIT – excerpt from DIN 1988-300 – tabela współczynników dla typów budynków oraz zakres stosowania zależności przepływu szczytowego.
- AQA+ Installationshandbuch – referencyjne przepływy obliczeniowe typowych punktów poboru oraz omówienie jednostek użytkowych.
- Caleffi Technical Focus – zestawienie przepływów urządzeń i wyjaśnienie różnicy między przepływem całkowitym a projektowym z jednoczesnością.
Ostatnia aktualizacja: 18.09.2026