C21, C22a czy C22b – która taryfa prądu jest tańsza dla firmy?
Najkorzystniejsza taryfa zależy od godzin poboru energii oraz pełnych stawek sprzedaży i dystrybucji. C21 rozlicza kWh w jednej strefie, C22a rozdziela zużycie na szczyt i okres pozaszczytowy, a C22b na dzień i noc. Firma pracująca po 21:00 może skorzystać na C22b, natomiast przy poborze w godzinach pozaszczytowych C22a warto sprawdzić jej osobny harmonogram. Sama niska cena jednej strefy nie dowodzi, że cały rachunek będzie niższy.
Kalkulator porównuje grupy C21/C22a/C22b dla odbiorców zasilanych z niskiego napięcia, z mocą umowną powyżej 40 kW. Uwzględnia energię czynną, sieciową stawkę zmienną i stałą, opłaty handlowe, wybrane składniki systemowe, opłatę mocową oraz VAT. Wynik dotyczy jednego PPE, zadanych stawek i tego samego poboru energii we wszystkich wariantach. Nie jest ofertą sprzedawcy ani zgodą operatora na zmianę grupy.
Jak porównać C21, C22a i C22b krok po kroku?
Krok 1. Ustal operatora i dane punktu poboru
Sprawdź na fakturze nazwę OSD, numer PPE, moc umowną [kW], grupę taryfową i okres rozliczenia. Grupy C21, C22a i C22b są przeznaczone dla określonych odbiorców niskiego napięcia z mocą większą niż 40 kW; przy innym układzie zasilania nie należy korzystać z tego porównania bez sprawdzenia kwalifikacji taryfowej.
Krok 2. Przepisz rzeczywiste zużycie w strefach
W trybie odczytów podaj łączny pobór E [kWh], energię pozaszczytową C22a i nocną C22b. To dwie różne wielkości, ponieważ harmonogramy nie pokrywają się. Dla C21 całe E trafia do jednej strefy. Jeśli masz jedynie profil typowej doby, wybierz tryb godzinowy i sprawdź, czy harmonogram PGE lub TAURON jest odpowiedni dla Twojego licznika. Taki profil ma charakter symulacji, nie odczytu z wielu rzeczywistych dni.
Krok 3. Rozdziel ceny sprzedaży od dystrybucji
Wprowadź dla każdej taryfy cenę zakupu energii [zł/kWh], sieciową stawkę zmienną [zł/kWh], stałą [zł/kW/mies.] i opłaty miesięczne. Sprawdź, czy stawki są netto i dotyczą tego samego okresu. Cennik sprzedawcy nie zastępuje taryfy OSD; dwie firmy z podobnym zużyciem mogą mieć odmienne warunki sprzedaży.
Krok 4. Dodaj właściwe składniki i odczytaj wynik
Podaj opłaty wspólne, które rzeczywiście są identyczne we wszystkich trzech wariantach, oraz osobno należności specyficzne dla taryfy. Opłatę mocową wprowadź jako kwotę z rozliczenia albo z kwalifikowanych kWh i stawki. Wynik pokaże koszt netto i brutto, cenę efektywną 1 kWh, najlepszy wariant oraz oszczędność względem C21. Przy remisie kalkulator nie rozstrzyga kwestii formalnej zmiany taryfy – wskazuje równy koszt w przyjętym modelu.
Czym różnią się taryfy C21, C22a i C22b?
C21 – jedna strefa
Jedna cena strefowa za kWh przez całą dobę. Punkt odniesienia przy ocenie, czy opłaca się rozdzielenie poboru na dwie strefy.
C22a – szczyt i poza szczytem
Strefy zależą od godzin określonych przez OSD. Niższa stawka poza szczytem może kompensować droższy pobór w szczycie i wyższe opłaty stałe.
C22b – dzień i noc
W sprawdzonych taryfach PGE i TAURON na 2026 r. strefa nocna trwa 21:00–06:00. Liczy się rzeczywisty udział poboru w tych godzinach.
Przy pracy ciągłej, chłodnictwie czy produkcji zmianowej znaczenie ma profil obciążenia w poszczególnych godzinach, nie sama branża. Koszt energii konkretnego procesu można dodatkowo sprawdzić w kalkulatorze kosztów energii i mediów w produkcji. Natomiast bilans mocy instalacji elektrycznej służy do oceny obciążeń, a nie do porównywania faktur.
Wzory na pełny koszt energii w C21, C22a i C22b
Koszt energii i dystrybucji zmiennej
Kzm = EI × (CI + DI) + EII × (CII + DII)
EI, EII to energia [kWh] przypisana do stref; C – cena zakupu, D – stawka sieciowa zmienna [zł/kWh]. Warunek: EI + EII = E. Dla C21 EI = E i EII = 0. Strefa II oznacza poza szczytem w C22a oraz noc w C22b.
Koszt mocy umownej i opłat stałych
Kst = M × (Pu × Sst + H + A)
M – liczba pełnych miesięcy, Pu – moc umowna [kW], Sst – stawka stała [zł/kW/mies.], H – opłata handlowa [zł/mies.], A – abonament i inne opłaty miesięczne [zł/mies.]. Dla okresu niepełnego albo specjalnych reguł naliczenia należy dostosować kwoty do dokumentów operatora.
Netto, brutto i opłata mocowa
Knetto = Kzm + Kst + E × (J + O + G + X) + Kmoc + Kwsp + Kind
J, O, G, X to stawki jakościowa, OZE, kogeneracyjna i ewentualna akcyza doliczana osobno [zł/kWh]. Kmoc jest kwotą opłaty mocowej z okresu albo wynikiem mnożenia właściwych kWh przez stawkę; nie wolno automatycznie stosować jej do całego zużycia. Kwsp dotyczy identycznych kosztów wszystkich taryf, Kind – kosztów danego wariantu.
Kbrutto = Knetto × (1 + VAT/100)
W modelu VAT naliczany jest od pełnego netto jedną wprowadzoną stawką, bez odwzorowywania wszystkich reguł fakturowego zaokrąglania. Kwoty pośrednie pozostają niezaokrąglone; wynik pieniężny pokazujemy w groszach.
Oszczędność względem C21 i koszt jednostkowy
Oszczędność = max(0; KC21 − min(KC21, KC22a, KC22b))
Udział oszczędności [%] = 100 × oszczędność / KC21. Cena efektywna [zł/kWh] = Knetto / E. Gdy koszt C21 wynosi zero, nie można wyznaczyć procentu oszczędności; przy E = 0 cena 1 kWh jest nieokreślona, nawet jeśli występują opłaty stałe.
Przykład: 10 000 kWh, moc 80 kW i porównanie trzech taryf
Założenia: jeden miesiąc, 10 000 kWh, 80 kW mocy umownej, C22a – 3000 kWh w szczycie i 7000 kWh poza szczytem, C22b – 6200 kWh w dzień i 3800 kWh w nocy. Wspólne stawki systemowe wynoszą łącznie 0,0435 zł/kWh, czyli 435 zł. Wszystkie stawki sprzedaży i dystrybucji są demonstracyjne i odpowiadają danym startowym formularza, nie ofertom PGE lub TAURON.
C21
10 000 kWh × 0,94 zł/kWh = 9400,00 zł kosztu zmiennego.
Opłaty stałe: 2063,00 zł.
Opłaty wspólne: 435,00 zł.
Razem: 11 898,00 zł netto.
C22a
3000 × 1,12 + 7000 × 0,74 = 8540,00 zł.
Opłaty stałe: 2223,00 zł.
Opłaty wspólne: 435,00 zł.
Razem: 11 198,00 zł netto.
C22b
6200 × 1,05 + 3800 × 0,57 = 8676,00 zł.
Opłaty stałe: 2223,00 zł.
Opłaty wspólne: 435,00 zł.
Razem: 11 334,00 zł netto.
C22a jest najtańsza: 700,00 zł netto mniej niż C21 (5,88%) i 136,00 zł mniej niż C22b. Dla VAT 23% kwoty brutto wynoszą odpowiednio: C21 – 14 634,54 zł, C22a – 13 773,54 zł oraz C22b – 13 940,82 zł. Zmiana czasu pracy maszyn lub innych cen może odwrócić wynik.
Ile energii musi przypadać poza szczytem, aby C22a się opłacała?
Dla stałego poboru E i znanych cen można znaleźć próg opłacalności w porównaniu z C21. Nie jest to uniwersalny wymagany udział kWh – zależy od stawek i kosztów stałych.
EII, próg = [E × (cszczyt − cC21) + (FC22 − FC21)] / (cszczyt − cpoza)
Wzór dotyczy dodatniej różnicy między stawką szczytową i pozaszczytową; c oznacza sumę ceny zakupu i zmiennej dystrybucji [zł/kWh], a F – koszty stałe i specyficzne danego wariantu. Opłaty rzeczywiście identyczne w obu taryfach skracają się w porównaniu. Jeśli strefa pozaszczytowa nie jest tańsza, ten sposób wyznaczenia progu nie ma zastosowania.
Próg C22a względem C21 – przykład
Przy 10 000 kWh i startowych stawkach C22a kosztuje 13 858 zł − 0,38 zł × Epoza, natomiast C21 kosztuje 11 898 zł. Remis wypada przy 5157,895 kWh poza szczytem, czyli 51,58% poboru. Dopiero wyższy udział daje oszczędność w C22a. Przy 7000 kWh poza szczytem oszczędność wynosi 700 zł netto.
Próg C22b względem C21 – przykład
W tych samych warunkach C22b kosztuje 13 158 zł − 0,48 zł × Enoc. W porównaniu z C21 remis następuje przy 2625 kWh nocnych (26,25%); większy udział czyni C22b tańszą od C21. Jednak żeby pokonać także C22a z przykładu (11 198 zł), C22b potrzebowałaby więcej niż 4083,333… kWh nocnych, przy niezmienionym zużyciu i pozostałych stawkach. Ten próg nie zastępuje odczytów licznika.
Godziny C22a i C22b w 2026 r. – PGE i TAURON
C22a: godziny szczytu zależne od miesiąca
W taryfach TAURON Dystrybucja i PGE Dystrybucja na 2026 r. szczyt C22a obejmuje codziennie 08:00–11:00 oraz dodatkowo: 16:00–21:00 w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu; 18:00–21:00 w marcu i październiku; 19:00–21:00 w kwietniu i wrześniu; 20:00–21:00 od maja do sierpnia. Pozostałe godziny są pozaszczytowe. Godziny te trzeba odnosić do właściwej daty i konfiguracji pomiaru.
C22b: 06:00–21:00 i 21:00–06:00
W obu sprawdzonych taryfach C22b strefa dzienna trwa 06:00–21:00, a nocna 21:00–06:00 przez cały rok. Nie przenoś do C22b godzin grupy C12b – to odmienny sposób rozliczania. Zmiana stref może zmienić koszt nawet przy tym samym łącznym zużyciu kWh.
Co zrobić, gdy operatorem jest Enea, Energa lub Stoen?
Użyj odczytów strefowych przypisanych do właściwego OSD i układu pomiarowego. Symulator godzinowy w tym narzędziu udostępnia harmonogramy wybranych operatorów, ale nie wczytuje automatycznie ich cen. Rzeczywisty miesiąc może obejmować weekendy, święta, remonty i awarie, których model typowej doby nie odzwierciedla. Przy zmianie czasu i nastaw zegara licznika konieczna jest dodatkowa kontrola.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Zanim zmienisz taryfę, porównaj pełny koszt netto na rzeczywistym profilu poboru z co najmniej kilku reprezentatywnych okresów. Przesunięcie produkcji o godzinę może mieć inne znaczenie w C22a niż w C22b, a oszczędność na kWh może zostać pochłonięta przez wyższą opłatę stałą.
Jak interpretować wynik i kiedy nie podejmować decyzji tylko na podstawie kalkulatora?
Na co zwrócić uwagę przy oszczędności?
Najpierw sprawdź różnicę netto dla całego okresu, a dopiero potem procent. Dwie taryfy mogą mieć podobny koszt jednostkowy, lecz różne opłaty stałe. Jeżeli po zmianie taryfy trzeba ponieść koszt konfiguracji licznika, aneksu, dostosowania umowy lub zmienić sposób fakturowania, należy ocenić także ten wydatek. Dla okresu wielomiesięcznego nie powielaj bez korekty jednego miesiąca z nietypowym poborem.
Najczęstsze błędy przy porównywaniu taryf
- Wspólna liczba nocnych kWh dla C22a i C22b. Strefy mają inne godziny, więc odczytów nie można utożsamiać.
- Porównanie samej ceny zakupu. Pominięcie dystrybucji zmiennej, kosztu mocy i abonamentu może odwrócić wynik.
- Podwójne doliczenie opłaty. Akcyzę i inne składniki wpisuj osobno tylko wtedy, gdy nie są już zawarte w cenie.
- Opłata mocowa od wszystkich kWh. Jej sposób obliczenia zależy od kwalifikowanego poboru i zasad rozliczenia.
- Mylenie mocy umownej z energią. kW oznacza moc, kWh – ilość energii; stawki mają różne jednostki.
- Użycie domyślnych stawek jako ceny rzeczywistej. Są wyłącznie przykładem i należy je zastąpić danymi z dokumentów.
Przy zerowym poborze nadal mogą wystąpić opłaty stałe, a koszt 1 kWh nie jest wtedy określony. Przy równych kosztach kalkulator pokaże remis, nie zaś gwarancję opłacalnej zmiany. Bez weryfikacji warunków przyłączenia, umowy sprzedaży i taryfy OSD wynik pozostaje symulacją, nie rozliczeniem wiążącym.
Źródła: taryfy i godziny stref w 2026 r.
- TAURON Dystrybucja – taryfa 2026, rozdziały 2.1, 2.2.3–2.2.4 (kwalifikacja i godziny).
- PGE Dystrybucja – taryfa 2026, tekst jednolity od 01.02.2026, rozdziały 2.2.3–2.2.4 i tabela grup C2.
- URE – informacje o zatwierdzaniu taryf; stawki zakupu energii firmy należy odczytać z własnej umowy.
- TAURON Dystrybucja – zasady opłaty mocowej.
Następny krok po analizie
Poznaj kryteria i dokumenty OSD. Wybór taryfy C21/C22.
FAQ – porównanie taryf C21, C22a i C22b dla firm
Ostatnia aktualizacja: 30.10.2026