B21, B22 czy B23 – jak wybrać tańszą taryfę dla firmy?
Najtańsza taryfa średniego napięcia zależy od godzin poboru energii i wszystkich stawek, a nie od najniższej ceny jednej kilowatogodziny. B21 rozlicza energię w jednej strefie, B22 w dwóch, a B23 w trzech. Kalkulator zestawia trzy warianty dla tej samej ilości kWh, uwzględniając zakup energii, dystrybucję zmienną, moc umowną, abonament i wskazane opłaty dodatkowe.
Grupy B21, B22 i B23 stosuje się do odbiorców zasilanych ze średniego napięcia, zwykle z mocą umowną powyżej 40 kW; dokładną kwalifikację ustala OSD. Wynik jest szczególnie przydatny przy analizie kosztów zakładu przemysłowego, hali produkcyjnej, chłodni lub przedsiębiorstwa pracującego zmianowo. Jeśli masz rzeczywisty profil poboru, możesz ocenić, czy przeniesienie części produkcji poza drogie godziny jest ekonomicznie uzasadnione. Nie traktuj domyślnych stawek jako cennika TAURON, PGE ani innego sprzedawcy – zastąp je danymi ze swojej umowy i taryfy operatora.
Czym różnią się taryfy B21, B22 i B23?
B21 – jedna strefa i prosty koszt energii
W B21 cena zakupu i zmienna stawka dystrybucji są rozliczane całodobowo, bez podziału poboru na strefy. Jest to przejrzysty punkt odniesienia dla zakładów, których obciążenia trudno przesuwać między godzinami lub które chcą sprawdzić, czy wielostrefowa taryfa rzeczywiście daje korzyść.
B22 – szczyt i poza szczytem
B22 wyodrębnia strefę szczytową oraz pozaszczytową. Opłacalność zależy od udziału kWh poza szczytem i różnicy pomiędzy cenami sprzedaży oraz dystrybucji w obu strefach. Wysoki pobór poza szczytem nie gwarantuje oszczędności, jeśli opłaty stałe lub ceny z konkretnej umowy są mniej korzystne.
B23 – dwa szczyty i pozostałe godziny
B23 odrębnie rozlicza szczyt przedpołudniowy, popołudniowy i pozostałą część doby. Może być korzystna przy dużym poborze nocą lub w godzinach poza szczytami, lecz drugi szczyt bywa kosztowny. Dlatego w B23 potrzebujesz trzech wartości kWh, nie tylko sumy dziennej i nocnej. Dostępność grupy i szczegółowe zasady wynikają z taryfy właściwego OSD i parametrów punktu poboru energii (PPE).
Jak porównać B21, B22 i B23 w kalkulatorze – krok po kroku?
1. Wybierz sposób podania zużycia
Odczyty strefowe – dowolny OSD: wpisz łączne kWh, kWh w szczycie B22 oraz osobno kWh w dwóch szczytach B23. Kalkulator wyznaczy pozostałe strefy przez odejmowanie. Zadbaj, by wszystkie odczyty dotyczyły tego samego PPE i okresu. Nie przenoś bezpośrednio stref z faktury B22 do B23, bo ich godziny nie muszą się pokrywać.
Profil godzinowy – TAURON 2026: wybierz miesiąc i wpisz 24 wartości kWh dla typowego dnia roboczego i 24 wartości dla dnia wolnego. Program zbuduje model miesiąca, uwzględniając kalendarz i odpowiedni harmonogram stref TAURON. To model dwóch typowych dób, a nie import autentycznych danych godzinowych z licznika. Dla innych operatorów użyj trybu ręcznego.
2. Wprowadź moc umowną i stawki z dwóch źródeł
Moc umowną podaj w kW, a liczbę miesięcy opłat stałych w miesiącach. Z umowy sprzedaży odczytaj ceny energii czynnej [zł/kWh] dla wszystkich stref każdej grupy; z taryfy OSD – odpowiednie składniki zmienne dystrybucji [zł/kWh] oraz stałe [zł/kW/mies.]. Opłatę handlową i abonament podaj osobno. Jeżeli kwoty z tabeli OSD są w zł/MWh, podziel je przez 1000.
3. Uzupełnij opłaty wspólne i różnice między wariantami
Wspólne składniki jakościowe, OZE, kogeneracyjne i ewentualna akcyza są liczone od całkowitego poboru. Opłata mocowa może być wpisana jako znana kwota netto albo jako stawka pomnożona przez kwalifikowane kWh. Nie wpisuj tej samej należności dwa razy. Koszty właściwe tylko B21, B22 lub B23, np. różne korekty za energię bierną czy straty transformatora, uwzględnij w polu dodatkowym danej taryfy.
4. Odczytaj wynik i sprawdź odporność wyboru
Porównaj całkowity koszt netto, brutto, udział kosztu energii i dystrybucji, opłaty stałe oraz cenę efektywną 1 kWh. Najtańszy wariant jest oznaczany na podstawie kosztu netto. Następnie sprawdź, jak ranking reaguje na zmianę produkcji, miesięcy, mocy i cen strefowych: mała oszczędność w jednej symulacji może zniknąć przy innym rozkładzie poboru.
Wzory: sprzedaż, dystrybucja, opłaty stałe i koszt 1 kWh
Zużycie i stawki zmienne w poszczególnych strefach
Kenergia+dystrybucja = Σ [ Ei × (Ci + Di) ]
Ei to energia w strefie [kWh], Ci – cena sprzedaży [zł/kWh], a Di – zmienna opłata dystrybucyjna [zł/kWh]. Dla B21 sumowanie obejmuje jedną strefę, dla B22 dwie, a dla B23 trzy. Suma Ei w każdym wariancie musi odpowiadać temu samemu łącznemu zużyciu E.
Składnik stały zależny od mocy umownej
Kstałe = m × (Pu × Ss + H + A)
m – liczba miesięcy [mies.], Pu – moc umowna [kW], Ss – stała stawka sieciowa [zł/kW/mies.], H – opłata handlowa [zł/mies.], A – abonament [zł/mies.]. Stawki te mogą różnić się pomiędzy grupami. Przy niepełnych okresach rozliczeniowych zastosuj zasady właściwej umowy, nie automatycznie pełny miesiąc.
Pełna kwota netto, VAT i koszt jednostkowy
Knetto = Kenergia+dystrybucja + Kstałe + E × (J + O + G + X) + Kmocowa + Kwspólne + Kindywidualne
J – jakościowa, O – OZE, G – kogeneracyjna, X – akcyza, o ile nie zawarto jej już w cenie [zł/kWh]. Dodatkowe kwoty są podawane w zł za badany okres. Kalkulator wyznacza Kbrutto = Knetto × (1 + VAT/100) oraz koszt 1 kWh = Knetto/E dla E większego od zera. Przy zerowym zużyciu nadal mogą występować opłaty stałe, natomiast cena jednostkowa nie jest określona.
Oszczędność na zmianie grupy taryfowej
Oszczędność netto = max(0; KB21 − min(KB21, KB22, KB23))
Procent oszczędności jest liczony względem pełnego kosztu B21. Porównanie musi dotyczyć tego samego okresu, zużycia i założeń o poborze. Koszty wspólne nie zmieniają zwycięzcy, gdy są jednakowe, ale zwiększają kwotę rachunku i wpływają na procent oszczędności. Nie zaokrąglaj stawek wejściowych przed przemnożeniem kWh.
Przykład: 25 000 kWh, moc umowna 120 kW i trzy taryfy
Rozpatrujemy jeden miesiąc: 25 000 kWh łącznie; w B22 jest 9000 kWh w szczycie i 16 000 kWh poza nim, a w B23 odpowiednio 7000 kWh w szczycie przedpołudniowym, 4000 kWh w popołudniowym i 14 000 kWh w pozostałych godzinach. Użyto domyślnych stawek demonstracyjnych kalkulatora, VAT 23% i zerowych opłat wspólnych. To przykład matematyczny, nie aktualna oferta energii.
B21 – jedna strefa
Energia + dystrybucja: 20 250,00 zł
Opłaty stałe: 2823,00 zł
Razem netto: 23 073,00 zł
B22 – dwie strefy
Energia + dystrybucja: 19 010,00 zł
Opłaty stałe: 3063,00 zł
Razem netto: 22 073,00 zł
B23 – trzy strefy
Energia + dystrybucja: 19 390,00 zł
Opłaty stałe: 3183,00 zł
Razem netto: 22 573,00 zł
Skąd bierze się wynik B22?
KB22 = 9000 × (0,78 + 0,23) + 16 000 × (0,52 + 0,10) + 120 × 25 + 49 + 14 = 22 073 zł netto
B22 jest w tym scenariuszu tańsza od B21 o 1000 zł netto (około 4,33%) i od B23 o 500 zł netto. Przy VAT 23% koszt B22 wyniesie 27 149,79 zł brutto, o 1230 zł mniej niż B21. Koszt jednostkowy B22 to 22 073/25 000 = 0,88292 zł/kWh netto. Wygrana B22 nie oznacza jednak, że ta grupa będzie najtańsza w każdym miesiącu.
Próg opłacalności B22 względem B21 – 46,26% w szczycie
Przy tych konkretnych stawkach koszt B22 wynosi 18 563 zł + 9750 zł × p, gdzie p to udział kWh w szczycie B22 zapisany jako liczba od 0 do 1. Koszt B21 wynosi 23 073 zł. Zrównanie kosztów następuje przy:
pgraniczne = (23 073 − 18 563) / 9750 ≈ 0,46256 = 46,26%
Oznacza to, że dla przykładowych stawek B22 jest tańsza przy udziale szczytowym mniejszym niż około 46,26%, czyli przy ponad 53,74% zużycia poza szczytem. W przykładzie udział szczytu wynosi 9000/25 000 = 36%, dlatego B22 wygrywa. Jest to próg demonstracyjny, nie uniwersalny parametr taryfy.
Dlaczego B23 nie ma jednego progu procentowego?
W B23 liczą się jednocześnie dwa niezależne udziały szczytowe oraz stawki trzeciej strefy. Nawet przy tym samym udziale godzin pozaszczytowych można uzyskać inny rachunek, przenosząc energię pomiędzy szczytem przedpołudniowym a popołudniowym. Dla wiarygodnego wyboru potrzebny jest trójstrefowy profil poboru, a po planowanej zmianie godzin pracy należy ponownie przeliczyć wszystkie trzy taryfy.
Godziny taryf B22 i B23 – TAURON Dystrybucja w 2026 roku
B22 – szczyt rano i zmienny szczyt wieczorny
W taryfie TAURON 2026 pierwszy szczyt B22 to zawsze 08:00–11:00. Drugi występuje w godzinach 16:00–21:00 (styczeń, luty, listopad i grudzień), 18:00–21:00 (marzec i październik), 19:00–21:00 (kwiecień i wrzesień), 20:00–21:00 (maj–sierpień). Poza tymi przedziałami nalicza się strefę pozaszczytową. Przy pomiarach na granicy godziny przypisz kWh zgodnie z rzeczywistym systemem pomiarowo-rozliczeniowym.
B23 – dwa szczyty i trzecia strefa
Szczyt przedpołudniowy B23 trwa 07:00–13:00 cały rok. Szczyt popołudniowy to 19:00–22:00 od kwietnia do września oraz 16:00–21:00 od października do marca. Inne godziny tworzą trzecią strefę. Według TAURON cała doba sobót, niedziel i ustawowych dni wolnych może być zaliczana do tej strefy pod warunkiem, że pozwala na to urządzenie pomiarowo-rozliczeniowe. W trybie profilowym odpowiednie założenie można wyłączyć.
Godziny u innych OSD i zmiana czasu
Nie kopiuj harmonogramu TAURON do PGE, Energa, Enea ani Stoen bez sprawdzenia ich taryf. Także przejścia między czasem letnim i zimowym wymagają ostrożności przy analizie danych interwałowych. W ocenie rzeczywistej faktury decydują strefy rozliczone przez licznik i zasady operatora, a nie ogólny kalendarz z internetu.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Przed podpisaniem zmiany taryfy poproś o godzinowy lub piętnastominutowy profil energii z PPE i przelicz te same miesiące we wszystkich rozpatrywanych grupach. Sprawdź osobno sezon letni i zimowy oraz koszt mocy umownej. Oszczędność wynikająca wyłącznie z domyślnych danych nie jest podstawą do zmiany umowy.
Kiedy zmiana taryfy średniego napięcia może się opłacać?
Produkcja dzienna a praca zmianowa
Zakład działający głównie rano może mieć wysoki udział poboru w szczytach B22 i B23. Z kolei produkcja nocna lub część procesów przeniesiona do tańszych godzin poprawia ich wynik. Nie zmieniaj harmonogramu technologicznego wyłącznie na podstawie stawki energii: uwzględnij koszty personelu, przestojów, jakości, rozruchów i ewentualnych szczytów mocy.
Chłodnie, magazyny i obiekty z dużym obciążeniem stałym
Gdy instalacja pobiera energię przez całą dobę, istotny jest udział okresów tańszych w pełnych 24 godzinach oraz różnica stałych składników opłat. Nie zawsze warto płacić więcej za moc umowną lub obsługę taryfy wielostrefowej tylko po to, by uzyskać niższą cenę w jednej strefie.
Odbiorca z instalacjami kompensacji lub własnym transformatorem
Rzeczywiste opłaty mogą obejmować ponadumowny pobór energii biernej, przekroczenia mocy, straty transformatorowe i inne korekty. Jeśli nie zmieniają się między grupami, dodaj je do kosztów wspólnych; jeśli różnią się, wpisz kwoty odrębnie. Kalkulator nie wylicza samodzielnie tych pozycji z przebiegów mocy biernej ani parametrów transformatora.
Najczęstsze błędy w porównywaniu B21, B22 i B23
- Porównanie samej ceny sprzedaży: pominięcie zmiennej i stałej dystrybucji może zmienić zwycięzcę.
- Wpisanie jednej struktury stref do wszystkich taryf: B22 i B23 mają inne przedziały godzinowe; każdą grupę trzeba odtworzyć osobno.
- Pomylenie zł/MWh z zł/kWh: różnica to czynnik 1000. Przykładowo 71,14 zł/MWh oznacza 0,07114 zł/kWh, a nie 71,14 zł/kWh.
- Dwukrotne doliczenie opłat: nie powielaj opłaty mocowej ani akcyzy, jeśli ujęto je już w innej pozycji.
- Traktowanie profilu typowego jako rzeczywistych odczytów: jeden roboczy i jeden wolny dzień nie odzwierciedlają awarii, urlopów, sezonowości czy zmianowej produkcji.
- Pomijanie kwalifikacji do taryfy: możliwość zmiany grupy, terminy oraz wymagania układu pomiarowego potwierdza właściwy OSD i umowa.
Wynik jest symulacją dla podanych cen i poboru, a nie wiążącą prognozą ani odtworzeniem pełnej faktury. Kalkulator nie pobiera na żywo cen, nie modeluje automatycznie przekroczeń mocy i energii biernej oraz przyjmuje jedną stawkę VAT dla całego zestawienia. Przy zerowym zużyciu nadal nalicza opłaty stałe, bez pokazywania fałszywej ceny 0 zł/kWh.
Powiązane narzędzia dla odbiorców energii średniego napięcia
Dobór taryfy warto połączyć z analizą rzeczywistego obciążenia instalacji. Bilans mocy instalacji elektrycznej pomaga uporządkować zapotrzebowanie na moc, kalkulator kompensacji mocy biernej dotyczy kosztotwórczego parametru cos φ, a kalkulator energii i mediów w produkcji wspiera analizę kosztów konkretnego procesu. Każde narzędzie odpowiada na inne pytanie niż porównanie B21/B22/B23.
Źródła i podstawa porównania taryf – 2026
- TAURON Dystrybucja – Taryfa dla usług dystrybucji energii elektrycznej na 2026 r., pkt 2.2.1 (B23), 2.2.3 (B22) oraz rozdział 7 (jednostki i stawki grup B).
- TAURON Dystrybucja – aktualne stawki i dokumenty, komunikaty o zmianach taryfy i stawki jakościowej.
- Urząd Regulacji Energetyki – zatwierdzenie taryf na 2026 r.; odrębność warunków sprzedaży energii dla firm i regulowanych stawek dystrybucji.
Godziny stref w sekcji powyżej odnoszą się wyłącznie do taryfy TAURON na 2026 r. Do kalkulacji dla innego OSD lub po zmianie taryfy należy użyć aktualnego dokumentu i odczytów danego PPE.
Następny krok po analizie
Zobacz procedurę wyboru grupy B. Wybór taryfy B21/B23.
FAQ - porównanie taryf B21, B22 i B23 dla firm
Ostatnia aktualizacja: 30.10.2026