Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Jaskółczy ogon - kalkulator wymiarów, kątów i trasowania

Wyznacz szerokość główki i szyjki pojedynczego jaskółczego ogona, kąty boków oraz linie trasowania symetrycznego gniazda z luzem. Podaj szerokość drewna, głębokość, szerokość szyjki i nachylenie boków jako proporcję 1:n albo kąt.

Dane wejściowe

mm
Szerokość dostępna do wytrasowania jednego ogona, 20-2000 mm.
mm
Długość profilu w kierunku wsuwania, 2-1000 mm; nie jest automatycznie grubością drewna.
mm
Węższy koniec w linii y = 0, mierzony prostopadle do głębokości.
Przykładowe proporcje warsztatowe 1:6 i 1:8 nie są normą nośności.
n
Na każde n mm głębokości bok odchyla się o 1 mm w poziomie. Zakres n: 2-60.
mm
Od 0 do 5 mm. Luz jest mierzony poziomo na boku, nie prostopadle do ścianki; przy projektowaniu pasowania wymaga próbki.
szt.
2-40 podziałów; tabela zawiera 3-41 linii z obu końców.

Wynik

Szerokość główki ogona B
—
Kąt boku od osi d
—
Proporcja nachylenia 1:n
—
Odsadzenie jednego boku
—
Kąt boku od szerokości (90° - α)
—
Długość ukośnego boku
—
Margines ogona po każdej stronie
—
Szerokość szyjki gniazda
—
Szerokość główki gniazda
—
Margines gniazda po każdej stronie
—
Pole profilu ogona w licu
—
Nadwyżka pola gniazda względem ogona
—

Wprowadź dane, aby otrzymać wynik.

To dwuwymiarowy profil jednego ogona wycentrowanego na licu drewna. Brak obliczania sił, nośności, technologii wykonania i pasowania rzeczywistych narzędzi.

Tabela trasowania ogona i gniazda

Współrzędna y to głębokość od szyjki (0) do główki (d). Położenia x mierz od lewej krawędzi tego samego lica o szerokości W. Gniazdo ma po obu stronach poziomy luz c.

y [mm]Ogon: lewa x [mm]Ogon: prawa x [mm]Gniazdo: lewa x [mm]Gniazdo: prawa x [mm]
Wprowadź prawidłowe dane.

Połączenie rozrysowane - co policzyć dalej?

Przejdź od wymiarów jaskółczego ogona do innych połączeń, rozkroju i geometrii elementów drewnianych.

Więcej narzędzi w kategorii Drewno.

Co oblicza kalkulator jaskółczego ogona?

Kalkulator opisuje pojedynczy, symetryczny ogon rozszerzający się od szyjki do główki, oraz gniazdo o równoległych bokach z luzem. Jest to geometria w jednej płaszczyźnie lica elementu, a nie model złącza przestrzennego. Wyniki pozwalają odmierzyć cztery narożniki profilu, wytrasować jego proste boki i sprawdzić pozostające marginesy drewna. Nie łącz wyników z nośnością, dopuszczalnym osłabieniem przekroju ani gwarantowanym pasowaniem.

Wzór na szerokość główki i kąt jaskółczego ogona

Oznaczenia: W - szerokość lica [mm], d - głębokość [mm], b - szerokość szyjki [mm], α - kąt pojedynczego boku względem osi głębokości, n - mianownik proporcji 1:n, c - poziomy luz na stronę [mm]. Każdy bok odchyla się o d/n = d · tan(α). Zatem:

B = b + 2d/n = b + 2d · tan(α)
α = atan(1/n) [°], n = 1/tan(α)
m = (W - B)/2
Bgniazdo = B + 2c, bgniazdo = b + 2c
mgniazdo = (W - B - 2c)/2

Wymiary trasowania w milimetrach; w obliczeniach nie zaokrąglaj przed ostatnim krokiem. Luz jest mierzony wzdłuż szerokości x, a nie prostopadle do boku pod kątem.

Jak trasować pojedynczy ogon i odpowiadające gniazdo?

Wyznacz środek lica w x = W/2. Na linii y = 0 odłóż pół szerokości szyjki b/2 w lewo i prawo; na linii y = d odłóż pół szerokości główki B/2. Połącz odpowiadające znaki liniami prostymi. W gnieździe przy tej samej osi przesuń lewy bok o c w lewo, a prawy o c w prawo. Tabela podaje współrzędne obu profili w jednakowych odstępach y, razem z liniami końcowymi.

Przed cięciem skontroluj kierunek przekładania szablonu na drugi element, stronę odpadu, kierunek włókien i rodzaj połączenia. Ustawienie główki po niewłaściwej stronie da odwrócony profil i nie zapewni wymaganego zazębienia.

Przykład liczbowy - jaskółczy ogon 1:6

Dla lica W = 160 mm, głębokości d = 50 mm, szyjki b = 65 mm, proporcji 1:6 i luzu c = 0,2 mm otrzymasz odsadzenie jednego boku 8,333 mm, kąt 9,462° oraz główkę B = 81,667 mm. Pozostaje margines ogona 39,167 mm na stronę, a gniazdo ma szerokości 65,400 mm i 82,067 mm. Są to wymiary z czystej geometrii; zapas na rzaz, narzędzie i wymaganą ciasność pasowania trzeba ustalić przy próbie technologicznej.

Typowe proporcje 1:6, 1:8 i ograniczenia modelu

W literaturze stolarskiej często występuje proporcja 1:6 lub 1:8, ale wybór zależy od materiału, zastosowania, sposobu wykonania i technologii. Nie są to uniwersalne normatywne wartości nośności. Nawet gdy margines geometrycznie wynosi zero, nie oznacza to możliwości bezpiecznego wycięcia połączenia: brak drewna przy brzegu może przekreślić jego zastosowanie. Połączenie konstrukcyjne powinno mieć projekt i szczegóły wykonawcze właściwe dla obciążenia.

Źródła i podstawa trasowania

Geometrię proporcji i trasowania boków porównano z Fine Woodworking - Laying Out Dovetails oraz Manual of Purpose-Made Woodworking Joinery, rozdział o dovetails. Zależności trygonometryczne wyprowadzono dla prostych, symetrycznych boków. Żadne z wymienionych źródeł nie ustanawia domyślnego luzu gniazda 0,2 mm jako wymaganego.

FAQ - jaskółczy ogon, kąty i trasowanie

Kąt pojedynczego boku względem osi głębokości to atan(1/6), czyli około 9,462 stopnia. Jest to kąt geometryczny, a nie wartość nośności połączenia.

Szyjka b to węższy koniec ogona przy y = 0. Główka B to szerszy koniec przy y = d. Dla prostych symetrycznych boków B = b + 2d/n.

Tak. Wybierz tryb Kąt i podaj nachylenie pojedynczego boku od osi głębokości. Kalkulator przeliczy je na odpowiednią proporcję 1:n.

Wpisany luz c powiększa gniazdo o c z lewej i c z prawej strony, mierzone poziomo. Nie jest to automatyczny zapas na szerokość rzazu ani gotowa tolerancja montażowa.

Kalkulator zgłasza błąd i blokuje wyniki, gdy B + 2c przekracza szerokość lica W. Jeżeli margines wynosi dokładnie zero, wynik pozostaje geometryczny, ale pojawia się ostrzeżenie o braku materiału przy brzegu.

Nie. Należy uwzględnić tolerancję narzędzia, kierunek włókien, wilgotność, stronę odpadu i wykonać próbę na materiale. Model nie oblicza połączenia pod kątem obciążeń.

Tak. Drukuje aktywne dane wejściowe, obliczone wymiary, tabelę wszystkich pozycji y i x profili, założenia oraz stopkę. Dłuższa tabela może zajmować kilka stron.

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026