Tabela trasowania ogona i gniazda
Współrzędna y to głębokość od szyjki (0) do główki (d). Położenia x mierz od lewej krawędzi tego samego lica o szerokości W. Gniazdo ma po obu stronach poziomy luz c.
| y [mm] | Ogon: lewa x [mm] | Ogon: prawa x [mm] | Gniazdo: lewa x [mm] | Gniazdo: prawa x [mm] |
|---|---|---|---|---|
| Wprowadź prawidłowe dane. | ||||
Połączenie rozrysowane - co policzyć dalej?
Przejdź od wymiarów jaskółczego ogona do innych połączeń, rozkroju i geometrii elementów drewnianych.
Więcej narzędzi w kategorii Drewno.
Co oblicza kalkulator jaskółczego ogona?
Kalkulator opisuje pojedynczy, symetryczny ogon rozszerzający się od szyjki do główki, oraz gniazdo o równoległych bokach z luzem. Jest to geometria w jednej płaszczyźnie lica elementu, a nie model złącza przestrzennego. Wyniki pozwalają odmierzyć cztery narożniki profilu, wytrasować jego proste boki i sprawdzić pozostające marginesy drewna. Nie łącz wyników z nośnością, dopuszczalnym osłabieniem przekroju ani gwarantowanym pasowaniem.
Wzór na szerokość główki i kąt jaskółczego ogona
Oznaczenia: W - szerokość lica [mm], d - głębokość [mm], b - szerokość szyjki [mm], α - kąt pojedynczego boku względem osi głębokości, n - mianownik proporcji 1:n, c - poziomy luz na stronę [mm]. Każdy bok odchyla się o d/n = d · tan(α). Zatem:
B = b + 2d/n = b + 2d · tan(α)
α = atan(1/n) [°], n = 1/tan(α)
m = (W - B)/2
Bgniazdo = B + 2c, bgniazdo = b + 2c
mgniazdo = (W - B - 2c)/2
Wymiary trasowania w milimetrach; w obliczeniach nie zaokrąglaj przed ostatnim krokiem. Luz jest mierzony wzdłuż szerokości x, a nie prostopadle do boku pod kątem.
Jak trasować pojedynczy ogon i odpowiadające gniazdo?
Wyznacz środek lica w x = W/2. Na linii y = 0 odłóż pół szerokości szyjki b/2 w lewo i prawo; na linii y = d odłóż pół szerokości główki B/2. Połącz odpowiadające znaki liniami prostymi. W gnieździe przy tej samej osi przesuń lewy bok o c w lewo, a prawy o c w prawo. Tabela podaje współrzędne obu profili w jednakowych odstępach y, razem z liniami końcowymi.
Przed cięciem skontroluj kierunek przekładania szablonu na drugi element, stronę odpadu, kierunek włókien i rodzaj połączenia. Ustawienie główki po niewłaściwej stronie da odwrócony profil i nie zapewni wymaganego zazębienia.
Przykład liczbowy - jaskółczy ogon 1:6
Dla lica W = 160 mm, głębokości d = 50 mm, szyjki b = 65 mm, proporcji 1:6 i luzu c = 0,2 mm otrzymasz odsadzenie jednego boku 8,333 mm, kąt 9,462° oraz główkę B = 81,667 mm. Pozostaje margines ogona 39,167 mm na stronę, a gniazdo ma szerokości 65,400 mm i 82,067 mm. Są to wymiary z czystej geometrii; zapas na rzaz, narzędzie i wymaganą ciasność pasowania trzeba ustalić przy próbie technologicznej.
Typowe proporcje 1:6, 1:8 i ograniczenia modelu
W literaturze stolarskiej często występuje proporcja 1:6 lub 1:8, ale wybór zależy od materiału, zastosowania, sposobu wykonania i technologii. Nie są to uniwersalne normatywne wartości nośności. Nawet gdy margines geometrycznie wynosi zero, nie oznacza to możliwości bezpiecznego wycięcia połączenia: brak drewna przy brzegu może przekreślić jego zastosowanie. Połączenie konstrukcyjne powinno mieć projekt i szczegóły wykonawcze właściwe dla obciążenia.
Źródła i podstawa trasowania
Geometrię proporcji i trasowania boków porównano z Fine Woodworking - Laying Out Dovetails oraz Manual of Purpose-Made Woodworking Joinery, rozdział o dovetails. Zależności trygonometryczne wyprowadzono dla prostych, symetrycznych boków. Żadne z wymienionych źródeł nie ustanawia domyślnego luzu gniazda 0,2 mm jako wymaganego.
FAQ - jaskółczy ogon, kąty i trasowanie
Ostatnia aktualizacja: 31.10.2026