Co sprawdzić po określeniu grubości włóczki?
WPI i kategoria włóczki pomagają zawęzić wybór, ale przed rozpoczęciem projektu warto jeszcze sprawdzić zamiennik, wykonać próbkę i porównać wynik z wymaganiami wzoru.
Grubości włóczki 0-7 - WPI, druty i szydełka
| Kategoria | Popularne nazwy | WPI | Druty metryczne | Szydełko metryczne |
|---|---|---|---|---|
| 0 Lace | lace, bardzo cienka, nić szydełkowa | 30-40+ | 1,5-2,25 mm | 1,4-1,6 mm stalowe lub ok. 2,25 mm zwykłe |
| 1 Super Fine | sock, fingering, baby | 14-30 | 2,25-3,25 mm | 2,25-3,5 mm |
| 2 Fine | sport, baby | 12-18 | 3,25-3,75 mm | 3,5-4,5 mm |
| 3 Light | DK, light worsted | 11-15 | 3,75-4,5 mm | 4,5-5,5 mm |
| 4 Medium | worsted, aran | 9-12 | 4,5-5,5 mm | 5,5-6,5 mm |
| 5 Bulky | chunky, bulky | 6-9 | 5,5-8 mm | 6,5-9 mm |
| 6 Super Bulky | super bulky, roving | 5-6 | 8-12,75 mm | 9-15 mm |
| 7 Jumbo | jumbo, bardzo gruba, roving | 1-4 | 12,75 mm i więcej | 15 mm i więcej |
Zakresy są wskazówkami Craft Yarn Council. Konkretna włóczka, ścieg, sposób pracy i oczekiwana zwartość dzianiny mogą wymagać innego rozmiaru narzędzia.
Jak zmierzyć WPI włóczki?
1. Owiń włóczkę
Owiń nitkę wokół ołówka, linijki lub innego przedmiotu o stałym obwodzie. Zwoje mają leżeć obok siebie bez nakładania i dużych szczelin.
2. Nie naciągaj
Włóczka powinna przylegać, ale nie może być mocno rozciągnięta. Zbyt duże napięcie zawyża liczbę zwojów na cal.
3. Policz zwoje
Policz, ile pełnych zwojów mieści się na odcinku 1 cala. Warto wykonać pomiar w kilku miejscach i porównać wynik z tabelą.
WPI jest pomiarem pomocniczym. Wynik zależy od napięcia podczas owijania, dlatego przed projektem i tak wykonaj próbkę.
Metraż włóczki - jak porównać motki 50 g i 100 g?
Sam ciężar motka niewiele mówi o długości nitki. Do szybkiego porównania dwóch włóczek przydaje się przeliczenie na metry na 100 g.
| Etykieta motka | Metraż przeliczony | Co to mówi? |
|---|---|---|
| 50 g / 125 m | 250 m/100 g | Możesz łatwo porównać z motkiem 100 g. |
| 100 g / 240 m | 240 m/100 g | Metraż jest zbliżony do przykładu powyżej. |
| 25 g / 210 m | 840 m/100 g | Bardzo dużo metrów przy małej masie. |
| 100 g / 100 m | 100 m/100 g | Znacznie mniej metrów na tę samą masę. |
Podobny wynik m/100 g nie gwarantuje identycznej grubości ani próbki. Różne włókna i konstrukcje nitki mogą zachowywać się inaczej mimo podobnego metrażu.
Ciekawostka
Zakresy WPI poszczególnych kategorii częściowo się nakładają. To nie błąd: WPI jest pomiarem ręcznym i zależy od napięcia, puszystości oraz konstrukcji włóczki. Dlatego kategoria 0-7, WPI i metraż najlepiej działają razem, a nie jako trzy niezależne wyrocznie.
Druty i szydełka - popularne rozmiary mm i US
W polskich wzorach najbezpieczniej kierować się rozmiarem metrycznym w milimetrach. Oznaczenia literowe i numeryczne US są przydatne przy wzorach zagranicznych, ale producenci mogą stosować drobne różnice.
| Rozmiar mm | Druty US | Szydełko US |
|---|---|---|
| 2,25 mm | 1 | B-1 |
| 2,75 mm | 2 | C-2 |
| 3,25 mm | 3 | D-3 |
| 3,5 mm | 4 | E-4 |
| 3,75 mm | 5 | F-5 |
| 4,0 mm | 6 | G-6 |
| 4,5 mm | 7 | 7 |
| 5,0 mm | 8 | H-8 |
| 5,5 mm | 9 | I-9 |
| 6,0 mm | 10 | J-10 |
| 6,5 mm | 10 1/2 | K-10 1/2 |
| 8,0 mm | 11 | L-11 |
| 9,0 mm | 13 | M/N-13 |
| 10,0 mm | 15 | N/P-15 |
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli zmieniasz włóczkę we wzorze, porównaj co najmniej cztery rzeczy: kategorię grubości, metraż na 100 g, zalecany rozmiar narzędzia i przede wszystkim własną próbkę. Dopiero taki zestaw daje rozsądną podstawę do zamiany materiału.
Co sprawdzić na etykiecie włóczki?
| Informacja | Do czego się przydaje? |
|---|---|
| masa motka | do przeliczenia gramów i m/100 g |
| metraż motka | do obliczenia łącznej długości i liczby motków |
| skład włókien | wpływa na sprężystość, ciężar, ciepło i zachowanie po praniu |
| zalecane druty / szydełko | daje punkt startowy do wykonania próbki |
| próbka producenta | pomaga ocenić orientacyjną gęstość dzianiny lub robótki |
| partia barwienia | pomaga ograniczyć różnice odcienia między motkami tego samego koloru |
Dla ucznia technikum przemysłu mody i studenta wzornictwa tekstylnego
W zadaniach nie utożsamiaj masy motka z grubością nitki. Dwa motki po 100 g mogą mieć zupełnie inny metraż, WPI i zachowanie w gotowej dzianinie. Umiej rozdzielić trzy pojęcia: masa materiału, długość nitki oraz gęstość robótki.
Przy porównaniu materiałów zapisz zawsze jednostki. WPI jest liczbą zwojów na 1 cal, rozmiar narzędzia podajemy w mm, a metraż warto sprowadzić do wspólnej masy, np. m/100 g. Końcową kontrolą projektu pozostaje próbka.
Źródła i zakres tablicy
System kategorii 0-7, zakresy WPI oraz orientacyjne rozmiary drutów i szydełek zestawiono według standardów Craft Yarn Council. CYC podkreśla, że są to wskazówki, a ostateczny dobór powinien wynikać z próbki i konkretnego wzoru.
Craft Yarn Council - Standard Yarn Weight System
Craft Yarn Council - How to Measure Wraps Per Inch (WPI)
FAQ - grubość włóczki, WPI, druty i szydełka
Ostatnia aktualizacja: 04.09.2026