Teowniki stalowe T - tabela kg/mb, Ix, Iy, Wx i Wy
Teowniki równoramienne walcowane na gorąco wg EN 10055: masa, pole przekroju, położenie środka ciężkości oraz katalogowe parametry względem osi x-x i y-y.
T / EN 10055
Parametry rzeczywistego teownika walcowanego
Wartości I, W i położenie środka ciężkości są danymi katalogowymi dla profili z promieniami przejścia. Nie są wynikiem uproszczonego modelu dwóch prostokątów o ostrych narożach.
Teowniki równoramienne T 30-T 140
Profil
kg/mb
s = t [mm]
A [cm²]
d [cm]
Ix [cm⁴]
Wx,min [cm³]
Iy [cm⁴]
Wy [cm³]
T 30×30
1,77
4
2,26
0,85
1,72
0,8
0,87
0,58
T 35×35
2,33
4,5
2,97
0,99
3,1
1,23
1,57
0,9
T 40×40
2,96
5
3,77
1,12
5,28
1,84
2,58
1,29
T 50×50
4,44
6
5,66
1,39
12,1
3,36
6,06
2,42
T 60×60
6,23
7
7,94
1,66
23,8
5,48
12,2
4,07
T 70×70
8,32
8
10,6
1,94
44,5
8,79
22,1
6,32
T 80×80
10,7
9
13,6
2,22
73,7
12,8
37
9,25
T 100×100
16,4
11
20,9
2,74
179
24,6
88,3
17,7
T 120×120
23,2
13
29,6
3,28
366
42
178
29,7
T 140×140
31,3
15
39,9
3,8
660
64,7
330
47,2
Dla profili wg EN 10055 wysokość h i szerokość b są równe oznaczeniu profilu, np. T 80×80 ma h = b = 80 mm. Parametr d określa położenie osi x-x / środka ciężkości zgodnie z tabelą normową.
Teowniki stalowe T - tabela EN 10055
Profil
kg/mb
s=t
A
d
Ix
Wx,min
Iy
Wy
T 30×30
1,77
4
2,26
0,85
1,72
0,8
0,87
0,58
T 35×35
2,33
4,5
2,97
0,99
3,1
1,23
1,57
0,9
T 40×40
2,96
5
3,77
1,12
5,28
1,84
2,58
1,29
T 50×50
4,44
6
5,66
1,39
12,1
3,36
6,06
2,42
T 60×60
6,23
7
7,94
1,66
23,8
5,48
12,2
4,07
T 70×70
8,32
8
10,6
1,94
44,5
8,79
22,1
6,32
T 80×80
10,7
9
13,6
2,22
73,7
12,8
37
9,25
T 100×100
16,4
11
20,9
2,74
179
24,6
88,3
17,7
T 120×120
23,2
13
29,6
3,28
366
42
178
29,7
T 140×140
31,3
15
39,9
3,8
660
64,7
330
47,2
Jednostki: s=t [mm], A [cm²], d [cm], I [cm⁴], W [cm³]. Dane dla równoramiennych teowników walcowanych na gorąco wg EN 10055.
kalkulatorxxl.pl
Obliczenia dla teowników stalowych
Tablica służy do szybkiego odczytu parametrów katalogowych. Do obliczenia masy konkretnej długości, parametrów własnego przekroju T albo powierzchni partii użyj właściwego kalkulatora.
Cały zestaw narzędzi, tablic i poradników dla tego tematu znajdziesz w Akademii Metal i stal.
Co oznaczają Ix, Iy, Wx i Wy?
Ix i Iy są geometrycznymi momentami bezwładności względem osi centralnych przekroju. Im większy moment bezwładności w danym kierunku, tym większa geometryczna sztywność przekroju na zginanie względem tej osi.
Wx,min jest minimalnym sprężystym wskaźnikiem względem osi x-x, czyli liczonym do bardziej oddalonego skrajnego włókna. Teownik nie jest symetryczny względem osi poziomej, dlatego odległości od środka ciężkości do górnej i dolnej krawędzi są różne.
Ciekawostka
T 100×100 ma Ix około 179 cm⁴, a Iy około 88,3 cm⁴. Mimo identycznej wysokości i szerokości przekrój nie ma więc takiej samej sztywności geometrycznej względem obu osi, bo półka i środnik rozkładają materiał w zupełnie inny sposób.
Jak została skontrolowana masa katalogowa?
Dla stali o gęstości 7850 kg/m³ każdy 1 cm² pola przekroju odpowiada około 0,785 kg/mb. To pozwala niezależnie sprawdzić spójność pola A i masy katalogowej.
Przykład: T 50×50 ma A = 5,66 cm². Kontrola daje 5,66 × 0,785 = 4,443 kg/mb, czyli po zaokrągleniu katalogowe 4,44 kg/mb. Dla całej tabeli różnice wynikające z zaokrąglenia A pozostają poniżej około 0,25%.
Dlaczego tablica nie używa prostego wzoru z dwóch prostokątów?
W uproszczonym modelu teownik można potraktować jako półkę i środnik. Rzeczywisty teownik walcowany wg EN 10055 ma jednak promień u nasady oraz zaokrąglone krawędzie. Wpływa to na pole przekroju, położenie środka ciężkości i parametry I/W.
Dlatego do szybkich obliczeń własnego przekroju można użyć modelu geometrycznego, ale do pracy z rzeczywistym teownikiem katalogowym należy korzystać z wartości właściwych dla konkretnego profilu.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Jeżeli kupujesz profil oznaczony jako T 80 lub T 100, najpierw potwierdź, że dostawca rzeczywiście odnosi oznaczenie do równoramiennego teownika wg EN 10055. Teownik spawany albo wycięty z dwuteownika może mieć inne grubości i zupełnie inne parametry przekroju.
T 30, T 50 czy T 100 - jak czytać oznaczenie?
Dla pokazanych równoramiennych teowników oznaczenie odpowiada nominalnej wysokości i szerokości. Przykładowo T 80×80 ma h = 80 mm i b = 80 mm. Grubość s=t nie jest jednak równa numerowi profilu i trzeba ją odczytać z tabeli: dla T 80 wynosi 9 mm.
Nie należy też zakładać liniowego wzrostu masy. T 40 waży 2,96 kg/mb, natomiast T 80 już 10,7 kg/mb, ponieważ wraz z wymiarem zwiększa się również grubość przekroju.
Źródło danych i zakres tablicy
Tablica obejmuje równoramienne teowniki walcowane na gorąco wg EN 10055:1995 od T 30 do T 140. Wymiary, masa i właściwości przekroju zostały porównane pomiędzy tabelami technicznymi opartymi na tej samej normie; masę dodatkowo skontrolowano z pola A przy gęstości 7850 kg/m³.
Jest to równoramienny teownik walcowany o nominalnej wysokości 80 mm i szerokości półki 80 mm. W tabeli EN 10055 grubość s=t dla T 80 wynosi 9 mm.
kg/mb to katalogowa masa jednego metra bieżącego profilu. Masę odcinka otrzymasz po pomnożeniu kg/mb przez długość i liczbę sztuk.
A jest polem przekroju teownika w cm². Dla stali o gęstości 7850 kg/m³ pole A można wykorzystać do kontroli masy: A × 0,785 daje w przybliżeniu kg/mb.
d określa katalogowe położenie osi x-x, czyli położenie środka ciężkości przekroju w kierunku wysokości zgodnie z oznaczeniem przyjętym w EN 10055.
Ix i Iy są geometrycznymi momentami bezwładności względem centralnych osi x-x i y-y. Opisują rozkład pola przekroju względem tych osi i są używane między innymi w obliczeniach ugięcia oraz stateczności.
Teownik jest symetryczny względem osi pionowej, ale nie względem osi poziomej. Półka i środnik rozkładają materiał inaczej względem x-x i y-y, dlatego momenty bezwładności są różne.
Jest to minimalny sprężysty wskaźnik przekroju względem osi x-x, wyznaczony do bardziej oddalonego skrajnego włókna. Teownik ma różne odległości od osi x-x do górnej i dolnej krawędzi.
Wy jest sprężystym wskaźnikiem przekroju względem osi y-y. Ponieważ przekrój jest symetryczny względem osi y-y, odległość do obu bocznych skrajnych włókien jest taka sama.
Można uzyskać przybliżenie, ale rzeczywisty teownik walcowany ma promienie przejścia i zaokrąglone krawędzie. Dlatego wartości katalogowe mogą różnić się od modelu z ostrymi narożami.
Nie. Tablica dotyczy równoramiennych teowników walcowanych wg EN 10055. Teownik spawany lub wycięty z innego kształtownika może mieć inne wymiary i parametry.
Nie. Tabela podaje masę i właściwości geometryczne przekroju. Nośność zależy również od gatunku stali, długości, podparcia, połączeń, stateczności i rodzaju obciążenia.
Wymiary, masy i parametry są zgodne z tabelami równoramiennych teowników wg EN 10055:1995 i zostały porównane pomiędzy niezależnymi tabelami technicznymi.