Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty. Pamiętaj: Wyniki kalkulatorów mają charakter informacyjny i zależą od podanych danych oraz przyjętych założeń. W sprawach finansowych, podatkowych, prawnych lub zdrowotnych zweryfikuj wynik w aktualnym źródle lub u odpowiedniego specjalisty.
Przejdź do treści

Pięć chińskich żywiołów Wu Xing i Yin-Yang — pełne tablice

Porównaj Drewno, Ogień, Ziemię, Metal i Wodę, zobacz cykl tworzenia i kontroli oraz sprawdź, jak żywioły łączą się z 10 pniami niebiańskimi, 12 gałęziami ziemskimi i Yin-Yang. Odróżnij stały żywioł zwierzęcia od żywiołu konkretnego roku.

Tabela Wu Xing — pięć przemian (żywiołów)

Szukaj po nazwach polskich, znakach chińskich, pinyin lub zwierzętach.
Widoczne rekordy: 27.
Pięć faz Wu Xing, ich symbole, kierunki, pory roku i powiązania ze stemami oraz gałęziami.
PrzemianaZnak i pinyinKierunek / poraPnie niebiańskieGałęzie (zwierzęta)
Drewno 木 — mù Wschód / Wiosna 甲 jiǎ / 乙 yǐ 寅 yín (Tygrys), 卯 mǎo (Królik)
Ogień 火 — huǒ Południe / Lato 丙 bǐng / 丁 dīng 巳 sì (Wąż), 午 wǔ (Koń)
Ziemia 土 — tǔ Centrum / Okresy przejściowe 戊 wù / 己 jǐ 丑 chǒu (Wół), 辰 chén (Smok), 未 wèi (Koza), 戌 xū (Pies)
Metal 金 — jīn Zachód / Jesień 庚 gēng / 辛 xīn 申 shēn (Małpa), 酉 yǒu (Kogut)
Woda 水 — shuǐ Północ / Zima 壬 rén / 癸 guǐ 子 zǐ (Szczur), 亥 hài (Świnia)

Kierunki i pory roku są tradycyjnymi skojarzeniami symbolicznymi. „Ziemia” wiąże się przede wszystkim z centrum i okresami przejściowymi, nie z osobną zachodnią porą roku.

Dwa cykle Wu Xing: tworzenia (Shēng) i kontroli (Kè)

Cykl tworzenia — 相生 (xiāngshēng)

Każda faza symbolicznie wspiera następną. Po ostatniej wracamy do pierwszej.

Faza wyjściowa„Tworzy”
DrewnoOgień
OgieńZiemia
ZiemiaMetal
MetalWoda
WodaDrewno

Cykl kontroli — 相克 (xiāngkè)

W tym schemacie fazy ograniczają się wzajemnie w tradycyjnym ujęciu.

Faza wyjściowa„Kontroluje”
DrewnoZiemia
OgieńMetal
ZiemiaWoda
MetalDrewno
WodaOgień

10 pni niebiańskich (Tiāngān): żywioł i Yin-Yang

NrZnak chińskiPinyinTranskrypcja bez tonówŻywioł pniaPolaryzacja
1甲jiǎJiaDrewnoYang
2乙yǐYiDrewnoYin
3丙bǐngBingOgieńYang
4丁dīngDingOgieńYin
5戊wùWuZiemiaYang
6己jǐJiZiemiaYin
7庚gēngGengMetalYang
8辛xīnXinMetalYin
9壬rénRenWodaYang
10癸guǐGuiWodaYin

12 gałęzi ziemskich (Dìzhī): zwierzę, stały żywioł i Yin-Yang

NrGałąźPinyinZwierzęStały żywioł gałęziPolaryzacja
1子zǐ (Zi)SzczurWodaYang
2丑chǒu (Chou)WółZiemiaYin
3寅yín (Yin)TygrysDrewnoYang
4卯mǎo (Mao)KrólikDrewnoYin
5辰chén (Chen)SmokZiemiaYang
6巳sì (Si)WążOgieńYin
7午wǔ (Wu)KońOgieńYang
8未wèi (Wei)Koza / OwcaZiemiaYin
9申shēn (Shen)MałpaMetalYang
10酉yǒu (You)KogutMetalYin
11戌xū (Xu)PiesZiemiaYang
12亥hài (Hai)ŚwiniaWodaYin

Wół, Smok, Koza i Pies należą do gałęzi o stałym żywiole Ziemi. Pełny system BaZi uwzględnia również tzw. ukryte pnie — ta tablica podaje podstawowy żywioł gałęzi, nie pełną analizę BaZi.

Przykłady lat 2024–2031 — roczny żywioł pnia a żywioł gałęzi

RokGan-ZhiZwierzęŻywioł roku (pień)Yin/YangStały żywioł gałęziNowy Rok od
2024甲辰 (jiǎ-chén)SmokDrewnoYangZiemia10.02.2024
2025乙巳 (yǐ-sì)WążDrewnoYinOgień29.01.2025
2026丙午 (bǐng-wǔ)KońOgieńYangOgień17.02.2026
2027丁未 (dīng-wèi)KozaOgieńYinZiemia06.02.2027
2028戊申 (wù-shēn)MałpaZiemiaYangMetal26.01.2028
2029己酉 (jǐ-yǒu)KogutZiemiaYinMetal13.02.2029
2030庚戌 (gēng-xū)PiesMetalYangZiemia03.02.2030
2031辛亥 (xīn-hài)ŚwiniaMetalYinWoda23.01.2031

Przykłady dotyczą lat chińskich od wskazanej daty Nowego Roku. Dla urodzenia w styczniu/lutym należy porównać pełną datę z datą początku roku.

Ta tablica pozwala porównać podstawowe klasyfikacje. Jeśli chcesz ustalić żywioł dla pełnej daty urodzenia lub odczytać konkretne zwierzę, przejdź do odpowiedniego narzędzia.

Chiński zodiak i astrologia chińska

Cały pakiet: kalkulatory, tablice i objaśnienia kalendarza.

12 chińskich znaków zodiaku

Znajdź zwierzę i stały żywioł jego gałęzi.

Gan-Zhi — kalkulator cyklu 60 lat

Ustal parę pnia i gałęzi oraz żywioł konkretnego roku.

Chiński znak z dokładnej daty urodzenia

Sprawdź roczny żywioł i znak, również w styczniu i lutym.

Chiński Nowy Rok — daty

Dowiedz się, kiedy rozpoczyna się nowy rok Gan-Zhi.

Zodiak zachodni — tabela

Porównaj dwa różne systemy pojęć i żywiołów.

Dominujący żywioł astrologii zachodniej

Sprawdź odrębny system czterech żywiołów.

Akademia chińskiego zodiaku

Uporządkowana ścieżka od 12 znaków po Gan-Zhi i kalendarz.

Co to jest Wu Xing i dlaczego mówi się o pięciu przemianach?

Wǔxíng (五行) to tradycyjna chińska koncepcja pięciu wzajemnie powiązanych procesów: Drewna (木), Ognia (火), Ziemi (土), Metalu (金) i Wody (水). Polski termin „pięć żywiołów” jest popularny, ale „pięć przemian” lepiej oddaje jej dynamiczny charakter. Nie jest to zestaw pierwiastków chemicznych ani odpowiednik czterech żywiołów zachodniej astrologii.

Powiązania z kierunkami świata i porami roku są symbolicznymi klasyfikacjami tradycyjnej filozofii. Znajdziesz je w tekstach o chińskim kalendarzu, kulturze i astrologii, w tym w schematach pni i gałęzi systemu Gan-Zhi. Nie należy traktować ich jako fizycznej przyczynowości.

Cykl tworzenia (Shēng): Drewno → Ogień → Ziemia → Metal → Woda

W tradycyjnym cyklu tworzenia (相生, xiāngshēng) Drewno wspiera Ogień, Ogień Ziemię, Ziemia Metal, Metal Wodę, a Woda Drewno. Ten schemat tworzy zamkniętą pętlę. W podręcznikowych objaśnieniach używa się metafor, np. woda nawadnia rośliny, a drewno podsyca ogień; nie są to twierdzenia opisujące wszystkie realne procesy przyrodnicze.

Łatwy sposób zapamiętania: po żywiole Ognia następuje Ziemia, dalej Metal i Woda, która zamyka cykl powrotem do Drewna. Nie należy układać go w kolejności „drewno, ogień, ziemia, woda, metal” — to zniekształca następstwo.

Cykl kontroli (Kè): Drewno → Ziemia → Woda → Ogień → Metal

Druga pętla, 相克 (xiāngkè), opisuje relacje ograniczania: Drewno kontroluje Ziemię, Ziemia Wodę, Woda Ogień, Ogień Metal, a Metal Drewno. Cykle tworzenia i kontroli biegną w innej kolejności; nie należy ich mieszać ani uważać „kontroli” za przepowiednię konfliktu między ludźmi.

Na przykład Drewno symbolicznie „wspiera” Ogień, lecz „kontroluje” Ziemię. Odczyt bez wskazania, o którą relację chodzi, może prowadzić do sprzecznego wniosku. Dlatego w tabelach podałem obie pary osobno.

Yin i Yang w 10 pniach oraz 12 gałęziach

W dziesięciu pniach każdy żywioł występuje dwa razy: najpierw jako Yang, potem jako Yin. Na przykład 甲 (jiǎ) to Yang Drewna, a 乙 (yǐ) to Yin Drewna; 丙 (bǐng) to Yang Ognia, a 丁 (dīng) to Yin Ognia. Dzięki temu powstaje pięć par i dziesięć pni.

W dwunastu gałęziach Yin i Yang również występują naprzemiennie: 子 (zǐ, Szczur) jest Yang, 丑 (chǒu, Wół) Yin, aż do 亥 (hài, Świnia) Yin. W systemie Gan-Zhi łączy się tylko pień i gałąź o tej samej polaryzacji — daje to 60, a nie 120, prawidłowych par.

Dlaczego ten sam zwierzęcy znak ma różne żywioły w kolejnych latach?

Chińskie zwierzę jest związane z gałęzią ziemską, której podstawowy żywioł jest stały. Natomiast pełna nazwa roku łączy gałąź z pniem niebiańskim, który określa żywioł roczny. Przykładowo Koń zawsze odpowiada gałęzi 午 (wǔ), o podstawowym żywiole Ognia, ale rok 1990 był Metalowym Koniem, a rok 2026 jest Ognistym Koniem.

Podobnie Smok ma gałąź 辰 (chén) i podstawowy żywioł Ziemi, jednak 2024 to Drewniany Smok (甲辰, jiǎ-chén). W roku 2027 spotykamy Ognistą Kozę (丁未, dīng-wèi), chociaż gałąź Kozy ma podstawowy żywioł Ziemi. Oba określenia odnoszą się do różnych poziomów opisu i nie są sprzeczne.

Czy żywioł roku zmienia się 1 stycznia?

Nie. W popularnym kalendarzowym odczycie roczny znak i żywioł pnia zmieniają się wraz z chińskim Nowym Rokiem. W 2027 r. przypada on 6 lutego: osoba urodzona 5 lutego należy jeszcze do Roku Ognistego Konia, a osoba urodzona 6 lutego — do Roku Ognistej Kozy. Rok Metalowego Psa rozpoczyna się 3 lutego 2030 r.

W części tradycji BaZi początek filaru roku przyjmuje się inaczej — od Lìchūn, astronomicznego początku wiosny. Jeśli wybierasz konwencję BaZi, nie podstawiaj automatycznie daty chińskiego Nowego Roku. Do wyznaczania początku roku i pnia warto użyć odrębnego kalkulatora Gan-Zhi.

Jak używać tej tabeli i jakich wniosków nie wyciągać?

T02 jest tablicą referencyjną pojęć: pomaga odczytać symbole, transliterację, żywioły i podstawowe relacje. Nie wyznacza kompletnego wykresu BaZi ani dokładnego żywiołu osoby bez daty i odpowiedniej konwencji kalendarzowej. Nie służy do diagnozy zdrowotnej, określania osobowości, przewidywania przyszłości ani stwierdzania zgodności partnerów.

W klasycznym BaZi istnieją także ukryte pnie gałęzi oraz zależności sezonowe. T02 świadomie ich nie oblicza. Jeśli porównujesz materiały różnych autorów, zweryfikuj, czy chodzi o żywioł pnia, żywioł gałęzi, czy też szersze reguły innej szkoły.

Źródła i podstawa zestawienia

Dziesięć pni, dwanaście gałęzi i ich 60-letnie zestawienia odpowiadają tablicom Hong Kong Observatory. Interpretację Wu Xing jako pięciu dynamicznych przemian oraz rozróżnienie wzajemnych relacji opisuje Internet Encyclopedia of Philosophy. Tabela T02 podaje standardowe podstawowe przypisania żywiołów i Yin-Yang; jest materiałem informacyjnym o tradycji chińskiej, nie źródłem norm technicznych.

Hong Kong Observatory — Heavenly Stems and Earthly Branches
HKO — The 12-Year Animal Cycle
HKO — Chinese Calendar Conversion
Internet Encyclopedia of Philosophy — Wuxing

FAQ — pięć chińskich żywiołów i Yin-Yang

Drewno, Ogień, Ziemia, Metal i Woda (木、火、土、金、水). Wǔxíng tłumaczy się również jako „pięć przemian”, bo model opisuje symboliczne procesy i ich związki.

Wu Xing obejmuje pięć przemian, w tym Metal i Drewno, a nie powietrze. Nie jest bezpośrednim odpowiednikiem zachodniego podziału na ogień, wodę, ziemię i powietrze.

Drewno → Ogień → Ziemia → Metal → Woda → Drewno. Jest to cykl tworzenia (相生, xiāngshēng).

Drewno → Ziemia → Woda → Ogień → Metal → Drewno. To tradycyjny cykl kontroli (相克, xiāngkè), odmienny od cyklu tworzenia.

W cyklu tworzenia Drewno wspiera Ogień; w cyklu kontroli Drewno kontroluje Ziemię. Nie wolno mylić obu relacji.

W schemacie 相克 (xiāngkè) Ziemia kontroluje Wodę. Woda w tym samym cyklu kontroluje Ogień.

Kolejno 甲 Jia, 乙 Yi, 丙 Bing, 丁 Ding, 戊 Wu, 己 Ji, 庚 Geng, 辛 Xin, 壬 Ren i 癸 Gui. Każdy z pięciu żywiołów ma parę Yang i Yin.

Pnie są naprzemienne: nieparzyste Yang, parzyste Yin. Na przykład 甲 Jiǎ to Yang Drewna, 乙 Yǐ to Yin Drewna.

To 子、丑、寅、卯、辰、巳、午、未、申、酉、戌、亥 odpowiadające kolejno zwierzętom: Szczur, Wół, Tygrys, Królik, Smok, Wąż, Koń, Koza, Małpa, Kogut, Pies i Świnia.

Wół (丑), Smok (辰), Koza/Owca (未) i Pies (戌). To podstawowy żywioł gałęzi, niezależny od żywiołu danego rocznika.

Rok 2024 to 甲辰 (Jiǎ-Chén). Pień 甲 ma żywioł Drewna, a gałąź Smoka 辰 pozostaje związana ze stałą Ziemią. To różne poziomy klasyfikacji.

Od 17 lutego 2026 r. rozpoczyna się Rok Ognistego Konia (丙午). Pień 丙 to Yang Ognia, a gałąź Konia 午 również ma stały Ogień.

Od 6 lutego 2027 r. jest to Rok Ognistej Kozy (丁未), z żywiołem rocznym Ogień (Yin). Gałąź Kozy 未 ma podstawowy żywioł Ziemi.

Dziesięć pni i dwanaście gałęzi przechodzą razem przez kombinacje o zgodnej polaryzacji Yin lub Yang. Najmniejsza wspólna wielokrotność 10 i 12 to 60.

W popularnym chińskim kalendarzu nie — zmieniają się wraz z chińskim Nowym Rokiem. Niektóre szkoły BaZi stosują Lìchūn, dlatego należy wskazać konwencję.

Gałęzie mają naprzemienną polaryzację: Szczur jest Yang, Wół Yin i tak dalej. To symboliczna kategoria tradycyjnego systemu, nie ocena cech osobowości.

W cyklu tworzenia Metal wspiera Wodę, natomiast w cyklu kontroli Metal kontroluje Drewno. Odpowiedź zależy od użytego cyklu.

Nie. Tabela przedstawia tradycyjne przypisania kulturowe i nie stanowi naukowej diagnozy ani narzędzia prognozowania zdrowia, osobowości czy związku.

Tak. Wydruk zawiera widoczne wiersze podstawowych tabel, pełne obie sekwencje cykli i przykłady lat 2024–2031. Jeśli filtr nie daje żadnego wyniku, drukowanie z przycisku jest zablokowane.

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2026

KALKULATORXXL.PL • CHIŃSKI ZODIAK

Pięć chińskich żywiołów Wu Xing

Wu Xing, cykle tworzenia i kontroli, 10 pni, 12 gałęzi i przykłady Gan-Zhi. Filtr: wszystkie fazy.

Pięć przemian Wu Xing

FazaHanzi / pinyinKierunek i poraPnieGałęzie

Cykl tworzenia (Shēng)

FazaTworzy
DrewnoOgień
OgieńZiemia
ZiemiaMetal
MetalWoda
WodaDrewno

Cykl kontroli (Kè)

FazaKontroluje
DrewnoZiemia
OgieńMetal
ZiemiaWoda
MetalDrewno
WodaOgień

10 pni niebiańskich

NrZnakPinyinNazwaŻywiołYin/Yang

12 gałęzi ziemskich

NrGałąźPinyinZwierzęŻywioł stałyYin/Yang

Przykłady roczników Gan-Zhi

RokGan-ZhiZwierzęŻywioł rokuYin/YangŻywioł gałęziNowy Rok od
2024甲辰SmokDrewnoYangZiemia10.02.2024
2025乙巳WążDrewnoYinOgień29.01.2025
2026丙午KońOgieńYangOgień17.02.2026
2027丁未KozaOgieńYinZiemia06.02.2027
2028戊申MałpaZiemiaYangMetal26.01.2028
2029己酉KogutZiemiaYinMetal13.02.2029
2030庚戌PiesMetalYangZiemia03.02.2030
2031辛亥ŚwiniaMetalYinWoda23.01.2031

Żywioł pnia określa żywioł rocznika, a stały żywioł gałęzi — powiązanie zwierzęcia. To odmienne klasyfikacje tradycyjne, nie właściwości fizyczne ani ocena osoby. Daty dotyczą początku roku chińskiego.

Brak wyników dla podanych filtrów. Zmień kryteria wyszukiwania przed drukowaniem.