Wycena wydruku 3D – najważniejsze narzędzia
Jeżeli masz już czas i masę ze slicera, możesz od razu przejść do kalkulatora. Jeśli dopiero planujesz serię albo nie wiesz, ile filamentu zostało, zacznij od odpowiedniego kroku.
Pełną ścieżkę tematu znajdziesz w Akademii Druku 3D, a wszystkie narzędzia pakietu w kategorii Druk 3D.
Koszt a cena wydruku 3D – to nie jest to samo
Koszt mówi, ile realnie zużywasz pieniędzy i zasobów na wykonanie zlecenia. Cena to kwota, którą proponujesz klientowi. Między nimi musi zostać miejsce na ryzyko, rozwój, podatki i zysk.
Dopiero po policzeniu kosztu bazowego wybierasz sposób narzutu. W praktyce warto rozróżniać narzut na koszt od marży liczonej od ceny sprzedaży, bo te dwa pojęcia dają inne wyniki.
Jeżeli koszt wynosi 100 zł, cena po narzucie 25% to 125 zł.
Przy koszcie 100 zł cena zapewniająca 25% marży wynosi 133,33 zł.
Krok 1. Weź ze slicera masę i czas wydruku
Do sensownej wyceny potrzebujesz przynajmniej dwóch danych: masy modelu z supportami oraz czasu druku. Najlepiej korzystać z gotowego G-code lub projektu po pocięciu w slicerze, a nie szacować „na oko” z wymiarów modelu.
Masa materiału
Sprawdź, czy slicer uwzględnia supporty, brim, raft i purge. Przy multikolorze sama masa modelu może być znacznie niższa niż realne zużycie.
Czas wydruku
Czas ze slicera to czas pracy maszyny, ale nie obejmuje przygotowania pliku, czyszczenia stołu, zdejmowania podpór, kontroli wymiarów i pakowania.
W seryjnej produkcji dolicz także zmianę stołu lub obsługę między cyklami.
Krok 2. Policz koszt filamentu – razem z odpadem
Najprostszy koszt materiału wynika z ceny szpuli i zużytej masy. Jeżeli szpula 1 kg kosztuje 90 zł, jeden gram kosztuje 0,09 zł. Model zużywający 80 g kosztuje więc materiałowo 7,20 zł.
Nie kończ jednak na masie samego modelu. Do wyceny wlicz supporty, brim, purge, nieudane starty i typowy odpad. Przy prostym pojedynczym wydruku wystarczy własny procent zapasu; przy druku wielokolorowym lepiej policzyć purge osobno.
Jeżeli nie jesteś pewien gęstości i charakteru materiału, pomocna będzie tablica właściwości filamentów 3D.
Krok 3. Energia elektryczna – licz ją, ale nie przeceniaj jej znaczenia
Koszt prądu obliczasz z mocy średniej, czasu i swojej ceny energii. Nie używaj mocy maksymalnej z tabliczki znamionowej jako średniego poboru, jeśli chcesz uzyskać dokładniejszy wynik — drukarka po nagrzaniu zwykle pobiera energię nierównomiernie.
W wielu wydrukach FDM prąd jest mniejszą częścią kosztu niż materiał, czas maszyny i robocizna. Prusa również uwzględnia energię jako osobną pozycję, ale w swoim omówieniu wskazuje, że w typowych scenariuszach jej udział bywa niewielki względem pozostałych składników.
Ciekawostka
Dwa wydruki zużywające po 100 g tego samego filamentu mogą mieć zupełnie inną opłacalność. Jeden może trwać 3 godziny i wymagać niemal zerowej obsługi, a drugi 18 godzin, wielu podpór, ręcznej obróbki i ryzyka niepowodzenia pod sam koniec. Sama cena za gram nie mówi więc prawie nic o pełnym koszcie zlecenia.
Krok 4. Ustal koszt godziny pracy drukarki
Drukarka zużywa się niezależnie od tego, czy stoisz obok niej. W stawce godzinowej możesz uwzględnić zakup maszyny, oczekiwany okres zwrotu, części eksploatacyjne, smary, dysze, powierzchnie stołu i naprawy.
Nie ma jednej poprawnej stawki dla każdej firmy. Hobbysta może liczyć tylko materiały i energię, ale przy zleceniach komercyjnych ignorowanie amortyzacji sprawia, że długie wydruki blokują sprzęt praktycznie za darmo.
Krok 5. Dolicz pracę człowieka i postprocessing
To składnik najczęściej pomijany w prostych kalkulatorach. Do robocizny należą nie tylko minuty „przy drukarce”, ale także:
kontakt z klientem, sprawdzenie STL, naprawa modelu, orientacja, supporty, dobór profilu, przygotowanie G-code, czyszczenie stołu.
zdejmowanie części, usuwanie supportów, szlifowanie, klejenie, kontrola wymiarów, montaż, pakowanie i przygotowanie wysyłki.
Jeżeli projekt CAD tworzysz od zera, traktuj projektowanie jako osobną usługę. Nie chowaj kilku godzin modelowania w „cenie wydruku”.
Krok 6. Uwzględnij ryzyko nieudanego wydruku
Wydruk 3D może się nie udać z powodu adhezji, splątanej szpuli, błędu zasilania, zapchanej dyszy, przesunięcia warstw albo wilgotnego materiału. Jeżeli każda awaria oznacza, że zaczynasz od zera, część tego ryzyka powinna znaleźć się w modelu wyceny.
Możesz stosować prosty procent zapasu, oddzielną rezerwę pieniężną albo statystyczny współczynnik oparty na własnych danych. Najważniejsze, by nie doliczać „kary za ryzyko” przypadkowo i podwójnie – np. raz jako odpad materiału, a drugi raz jako ten sam procent od całej ceny.
Jeśli problemy powtarzają się technicznie, warto najpierw skorzystać z tablicy diagnostycznej problemów wydruku 3D, zamiast stale podnosić rezerwę w cenie.
Przykład pełnej wyceny wydruku 3D
Załóżmy: 80 g materiału, szpula 1 kg za 90 zł, 15% zapasu na supporty i odpad, 8 godzin druku, średnio 120 W, energia 1,20 zł/kWh, stawka maszyny 2,50 zł/h, 25 minut pracy człowieka po 40 zł/h oraz 2,50 zł innych kosztów.
| Składnik | Obliczenie | Koszt |
|---|---|---|
| Filament + 15% odpadu | 80 g × 0,09 zł/g × 1,15 | 8,28 zł |
| Energia | 0,12 kW × 8 h × 1,20 zł/kWh | 1,15 zł |
| Czas maszyny | 8 h × 2,50 zł/h | 20,00 zł |
| Robocizna | 25/60 h × 40 zł/h | 16,67 zł |
| Inne koszty | pakowanie / drobna eksploatacja | 2,50 zł |
| Koszt bazowy | sumowanie składników | 48,60 zł |
Jeżeli dodatkowo zastosujesz 10% rezerwy na niepowodzenia, koszt kalkulacyjny rośnie do około 53,46 zł. Narzut 25% na taki koszt daje około 66,83 zł, natomiast cena zapewniająca 25% marży od ceny sprzedaży wynosi około 71,28 zł.
To przykład metody, nie gotowy cennik. Własne stawki powinny wynikać z realnych kosztów, rodzaju klienta i poziomu usługi.
Wskazówka od KalkulatorXXL
Zapisz sobie jeden stały arkusz wyceny i używaj go przy każdym zleceniu. Jeśli za każdym razem inaczej doliczasz odpad, amortyzację albo czas pracy, po kilku miesiącach trudno będzie sprawdzić, które wydruki naprawdę zarabiają, a które tylko zajmują drukarkę.
Co doliczać w zależności od rodzaju zlecenia?
| Rodzaj zlecenia | Najważniejsze składniki | Co często się pomija? |
|---|---|---|
| Prosty wydruk z gotowego STL | filament, prąd, czas drukarki, drobny odpad | przygotowanie slicera i obsługa klienta |
| Duży wydruk 12–48 h | materiał, czas maszyny, ryzyko awarii, energia | blokadę drukarki na inne zlecenia |
| Druk wielokolorowy | model, purge, wieża, dodatkowy czas | odpad większy od masy samego modelu |
| Seria kilkudziesięciu sztuk | cykle, obsługa między seriami, brakowanie, pakowanie | czas pracy operatora i wydajność floty |
| Model wymagający obróbki | druk + szlifowanie, klejenie, malowanie, montaż | robociznę po zejściu części ze stołu |
| Projekt od zera | projekt CAD + wydruk + iteracje testowe | wartość pracy projektowej |
Dla ucznia i studenta – jak zbudować model kosztowy?
W projekcie szkolnym lub na studiach warto rozdzielić koszty na zmienne i stałe/pośrednie. Filament i część energii rosną wraz z liczbą wydruków, natomiast zakup drukarki nie znika po jednym zleceniu – jego koszt rozkładasz na wiele godzin pracy.
Dobre ćwiczenie: policz ten sam model dla jednej sztuki i dla serii 50 sztuk. Zobaczysz, że koszt przygotowania pliku może rozłożyć się na całą serię, ale materiał i czas maszynowy nadal rosną prawie proporcjonalnie do liczby sztuk.
Źródła i zakres poradnika
Metoda wyceny jest zgodna z praktycznym podejściem stosowanym w kalkulatorze wyceny Prusa: oddzielne pozycje dla materiału, energii, pracy człowieka, kosztu maszyny i utrzymania oraz innych kosztów. Prusa zwraca również uwagę na koszt przygotowania wydruku i ryzyko niepowodzeń. Konkretne stawki zawsze trzeba ustawić według własnej drukarki, ceny materiałów i modelu działalności.
Powiązane narzędzia modelarstwa kolejowego
FAQ – jak wycenić wydruk 3D
Ostatnia aktualizacja: 27.08.2026