Co oblicza kalkulator K04?
Narzędzie zestawia ilość wody z jednego zdarzenia opadowego z wolną pojemnością trzech niepokrywających się warstw: substratu, drenażu i dodatkowej maty. Pokazuje potencjalnie zatrzymaną część opadu oraz nadwyżkę objętościową. W porównaniu z K03, które oblicza samą pojemność magazynowania, K04 rozpatruje konkretną wysokość opadu.
Przyjmujemy jednolitą powierzchnię czynnego dachu i równomierny opad. Poza bilansem pozostają wody z innych połaci, odbicia wody, dopływy boczne i przelewy w czasie deszczu.
Wzory, jednostki i interpretacja
W warstwie i początkowa ilość wody wynosi Si = Ci × fi/100, a dostępna pojemność Ri = Ci − Si, gdzie C to zadeklarowana pojemność [l/m²], a f to napełnienie [%]. Suma dostępnej retencji wynosi R = Σ Ri.
Dla deszczu o wysokości P [mm] wyznaczamy Z = min(P, R) (potencjalna woda zatrzymana) i O = max(0, P − Z) (nadwyżka bilansowa). Objętości to V = h × A / 1000 [m³]. Dla tej samej powierzchni 1 mm opadu = 1 l/m². Udział zatrzymania to Z/P × 100%, wyłącznie gdy P > 0.
Ważne: ten model zakłada, że w rozpatrywanym zdarzeniu cała wolna pojemność może zostać wykorzystana, bez jednoczesnego opróżniania i parowania. Zatrzymana ilość jest więc potencjalną wartością bilansową, a nie gwarantowaną retencją rzeczywistej ulewy.
Przykład - dach 95 m² i opad 30 mm
Jeżeli substrat magazynuje do 25 l/m² i jest zapełniony w 40%, drenaż mieści 8 l/m² przy napełnieniu 25%, a mata 4 l/m² przy napełnieniu 50%, to łączna pojemność wynosi 37 l/m², początkowo zajęte jest 14 l/m², a wolne pozostaje 23 l/m². Z opadu 30 mm na 95 m² (2,850 m³) potencjalnie zostaje 2,185 m³, a bilansowa nadwyżka wynosi 0,665 m³. Udział zatrzymania: około 76,67%.
Dlaczego to nie jest prognoza odpływu z ulewy?
W rzeczywistym systemie część wody może odpływać już podczas deszczu, zanim cała pojemność magazynowania się zapełni. Rzeczywiste zachowanie zależy m.in. od intensywności i czasu trwania opadu, wilgotności początkowej, przewodności hydraulicznej substratu, drenażu, spadku, odpływów i przelewów. Również po deszczu woda może dalej odpływać lub być oddawana do atmosfery. Nie można na podstawie wyniku K04 określić przepływu maksymalnego [l/s], czasu opóźnienia ani wymaganej średnicy wpustów.
Do oceny hydrologicznej i projektowej stosuje się odpowiednio udokumentowane parametry i model opad-odpływ. Wyjaśnienia procesów publikują Minnesota Pollution Control Agency - Stormwater Manual (Green Roofs) oraz Penn State - badania retencji dachów zielonych. Źródła opisują proces, nie stanowią automatycznie danych do wpisania dla każdego dachu.
Powiązane narzędzia
FAQ - najczęstsze pytania
Czy dach z wolną pojemnością 23 mm zawsze zatrzyma opad 20 mm?
Nie ma takiej gwarancji. W bilansie statycznym możliwe jest zatrzymanie 20 mm, lecz podczas intensywnego deszczu część wody może odpływać z powodu ograniczonej infiltracji lub przepływu przez warstwy.
Co oznacza 0% albo 100% początkowego napełnienia?
0% oznacza, że rozpatrywana pojemność warstwy jest wolna; 100% oznacza brak wolnej pojemności przed opadem. Są to parametry bilansowe, a nie odczyt wilgotności masowej substratu.
Dlaczego przy opadzie 0 mm kalkulator nie pokazuje procentu zatrzymanej deszczówki?
Przy braku opadu nie ma podstawy do dzielenia zatrzymanej ilości wody przez sumę deszczu. Objętość opadu i związana z nim nadwyżka wynoszą wtedy zero.
Czy mogę doliczyć pojemność całego systemu do pojemności jego warstw?
Nie. Jeżeli karta techniczna podaje pojemność całego zestawu, nie dodawaj jej ponownie do pojemności substratu, drenażu i maty. Sprawdź definicje parametrów w dokumentacji.
Czy nadwyżka bilansowa po ulewie pozwala dobrać wpust lub średnicę rury?
Nie. Dobór wpustów wymaga analizy miarodajnego natężenia opadu, odpływu w czasie, rodzaju systemu, zabezpieczeń i zasad projektowych, a nie tylko sumy wody z jednego zdarzenia.
Ostatnia aktualizacja: 07.11.2026